Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Жалпы қызылқұс немесе ұн қызылқұс (Acanthis flammea) – қарға тұқымдасына жататын құс. Ол Арктикалық қызылқұсқа қарағанда біршама оңтүстікке қарай, қалың бұталы немесе бұталы жерлерде көбейеді.
Species of bird
The common redpoll or mealy redpoll (Acanthis flammea) is a species of bird in the finch family. It breeds somewhat further south than the Arctic redpoll, also in habitats with thickets or shrubs.
Таксономия
Қызыл шаян 1758 жылы Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында Fringilla flammea деген екі атаумен тізімге енгізілді. Қазіргі кездегі Acanthis тұқымдасының атауы ежелгі грек тіліндегі akanthis сөзінен шыққан, ол бұрын анықталмаған кішкентай құсқа берілген ат, ал flammea латын тілінде "жалынды түсті" деген мағынаны білдіреді. Бұрын қызыл шаян Carduelis тұқымдасына жатқызылған болатын. Молекулалық филогенетикалық зерттеулер Арктика және жалпы қызыл шаянның ерекше туысқандық желісін құрайтынын көрсетті, сондықтан екі түр Acanthis тұқымдасына қайта біріктірілді.
The common redpoll was listed in 1758 by Linnaeus in the 10th edition of his Systema Naturae under the binomial name Fringilla flammea. The current genus name Acanthis is from the Ancient Greek akanthis, a name for a small now unidentifiable bird, and flammea is the Latin for "flame coloured". The common redpoll was previously placed in the genus Carduelis. Molecular phylogenetic studies showed that the Arctic and common redpolls formed a distinct lineage, so the two species were grouped together in the resurrected genus Acanthis.
Кіші түрлер
А. f. flammea, ұн қызылқұс, Солтүстік Американың солтүстік бөлігінде және Палеарктикада көбейеді. Исландияда көбейтін Исландия қызылқұсы (A. f. islandica) және Гренландия мен Баффин аралында көбейтін Гренландия қызылқұсы (A. f. rostrata) да бар. Көптеген таксономиялық мамандар кіші қызылқұсты жалпы қызылқұстың түршесі деп санайды. Исландия және Гренландия түрлері жиынтығы кейде «солтүстік-батыс қызылқұстары» деп аталады. Барлық түршелер оңтүстікке қарай, Канадаға, АҚШ-тың солтүстік бөлігіне немесе Еуразияға көшіп барады. Бұл құстар суық температураға ерекше төзімді және қысқы қозғалыстары негізінен тамаққа қолжетімділікпен байланысты. Исландияда екі ерекше популяция (біреуі ашық, біреуі қараңғы) біріктірілген, олардың арақатынасы әлі анықталған жоқ.
The nominate subspecies A. f. flammea, the mealy redpoll, breeds across the northern parts of North America and the Palearctic. There is also a subspecies that breeds in Iceland called the Icelandic redpoll (A. f. islandica), and one that breeds in Greenland and Baffin Island called the Greenland redpoll (A. f. rostrata). Many taxonomic authorities consider the lesser redpoll a subspecies of the common redpoll. Together, the Icelandic and Greenland forms are sometimes known as the 'northwestern redpolls'. All the subspecies migrate south into Canada, the northern U. S., or Eurasia. These birds are remarkably resistant to cold temperatures and winter movements are mainly driven by the availability of food. There are two distinct populations (one lighter, one darker) united in islandica, the relationships of which are unresolved.
Сипаттама
Қара қызылқұс – қара түсті жолақтары бар, маңдайында жарқын қызыл дақпен көзге түсетін, қоңыр сұр түсті шағын қарға тәрізді құс. Оның қара түсті мойнындағы тобығы және қанаттарында екі ақшыл жолағы бар. Еркектердің көкірегі көбінесе қызыл түспен боялған. Ол, әдеттегідей ұқсас Арктикалық қызылқұсқа қарағанда кішірек, қоңыр және жолақты болады, ересек құстардың ұзындығы мен салмағы аралығында, қанаттарының ені 7,5 – 8,7 дюйм (19-22 см) шамасында. Құйрық бөлігі жолақты, ал құйрық астында кең қара қоңыр жолақ бар. Аяқтары қоңыр, тұмсығы сарғыш түсті ұшы қара, көз қарындары қоңыр.
The common redpoll is a small brownish grey finch with dark streaks and a bright red patch on its forehead. It has a black bib and two pale stripes on the wings. Males often have their breasts suffused with red. It is smaller, browner and more streaked than the generally similar Arctic redpoll, adults measuring between in length and weighing between Wingspan ranges from 7.5 to 8.7 in (19 22 cm). The rump is streaked and there is a broad dark brown streak across the vent. It has brown legs, dark tipped yellowish bills and dark brown irises.
Ұқсас түрлер
Қалың қызылқұс кіші қызылқұстан ірілеу және ашық түсті болып келеді, олармен көбінесе араласады, бірақ маңызды будандасу байқалмайды. Алайда, олардың бірге қоныстануы жақында болғандықтан, нақты қорытынды жасау қиын. Еркек калың қызылқұстар шамасы бірдей Арктикалық қызылқұстарға қарағанда қараңғырақ, ал аналықтары дерлік бірдей.
The mealy redpoll is larger and paler than the lesser redpoll with which it often mixes, apparently without significant interbreeding, though sympatry was established too recently to draw firm conclusions. The male mealy redpolls are darker than the similarly sized Arctic redpolls, but the females are almost identical.
Мінез-құлық
Қызылқұстың таралу аймағы Солтүстік Еуропа және Азия арқылы Солтүстік Американың солтүстігіне, Гренландия мен Исландияға дейін созылады. Ол жартылай көшпелі құс, күздің соңында оңтүстікке қарай, ал наурыз және сәуір айларында солтүстікке қарай көшеді. Оның әдеттегі мекені – қайың, шырша және лавр ағаштарының шоқтары. Ол негізінен тұқымдармен қоректенеді, әсіресе қыс айларында қайың және қарағай тұқымдарымен. Қызылқұс ұясын ағаш немесе бұтаның төменгі жағында салады. Ұяның сыртқы қабаты жұқа бұтақтардан, ортаңғы қабаты тамыр талшықтарынан, арша қабығының және лишайлардың сынықтарынан, ал ішкі қабаты жұмсақ қауырсындардан, ива бүршіктерінен және бұғы мұрттарынан тұрады. Аналығы 3-тен 7-ге дейін дақты жұмыртқа салады және оларды күніне шамамен 11 күндей басып шығарады. Балапандар шамамен тағы 13 күннен кейін ұшып кетеді.
The range of the common redpoll extends through northern Europe and Asia to northern North America, Greenland and Iceland. It is a partial migrant, moving southward in late autumn and northward again in March and April. Its typical habitat is boreal forests of pines, spruces and larches. It feeds mainly on seeds, principally birch and alder seeds in the winter. The common redpoll builds its nest low down in a tree or bush. The nest has an outer layer of thin twigs, a middle layer of root fibres, fragments of juniper bark and lichens and an inner layer of down, willow buds and reindeer hair. Three to seven speckled eggs are laid and incubated by the female. They hatch after about 11 days and the young fledge in about a further 13 days.