Кіріспе

Португалиялық монах (1640 жылы туған) Марияна Алкофорадо (Santa Maria da Feira, Beja, 22 сәуір 1640, Beja, 28 шілде 1723) – Португалияның Бежа қаласындағы Кедейлер монастырында (Convento de Nossa Senhora da Conceição, Conception Анасы монастыры) өмір сүрген португалиялық монах. «Португалиялық монахтың хаттары» (бес хаттан тұратын) португалдық авторы Марияна екені жөніндегі пікірталас әлі де жалғасуда. Оның француз офицері Ноэль Бутон, Шамильи графы және кейін Франция маршалымен болған күйіктік қарым-қатынасы Бежаны әдеби ортада, әсіресе Португалия мен Францияда танымал етті. Кейбір әдебиеттанушылар бұл хаттарды көркем шығарма деп санайды және олардың авторлығын Габриэль Жозеф де Лавернье, Гильерья графына (1628–1684) жатқызады, бірақ Мариана Алкофорадо есімді нағыз монах болған. Жақында жарық көрген «Португалиялық монахтың хаттары: Он жетінші ғасырдағы тыйым салынған махаббаттың құпиясын ашу» (2006) атты кітабында автор Мириам Сир хаттардың нағыз Марияна Алкофорадоға тиесілілігін қайтадан дәлелдеуге тырысты.

Өмірбаян

Ескерту: келесі өмірбаян көбінесе хаттарға негізделген, сондықтан ойдан шығарылған элементтер болуы мүмкін. Мариана Алькофорадо Бежа қаласында, Альентехо жерінің иесі Франсиско да Кунья Алькофорадоның қызы, Кортисос, Маседу де Кавалеирос қаласында туған және бірінші әйелі Леонор Мендестің қызы ретінде дүниеге келді. Оның үш ағасы болды: Балтазар Ваз Алькофорадо, Мигель да Кунья Алькофорадо және Франсиско да Кунья Алькофорадо, сондай-ақ екі әпкесі: Анна Мария да Кунья Алькофорадо, Руи де Мелло Лобо Фрейрдің әйелі және Мария Перегрина Алькофорадо. Бежа провинцияның маңызды гарнизондық қаласы және 1640 жылғы португал төңкерісінен кейін Испаниямен болған жиырма сегіз жылдық соғыстың негізгі ортасы болды. Мариананың жесір әкесі әкімшілік және әскери тапсырмалармен шұғылданып, оны қауіпсіздігі мен білімі үшін Концепция монастырына орналастырды. Кейін ол қайтадан үйленді және тағы екі қызы, Мария да Консейсау Алькофорадо және Катарина Алькофорадо дүниеге келді, сондай-ақ 1647 жылдың 15 желтоқсанында Мәсіх орденінің рыцары атанды. Ол діни уәде беріп, кедей әйелдердің Францискан монахы болды, он алты немесе одан ертерек жасында, ешқандай шынайы шақырусыз, және жиырма бес жасқа дейін сол үйдің қарапайым өмірін өтті, содан кейін жас француз дворяны Ноэль Бутонмен танысты. Кейін Шамилли графы және Франция маршалы атанған бұл адам португал армиясын қайта ұйымдастырған капитан Фредерик Шомбергтің, 1-ші Шомберг герцогінің басшылығымен Португалияға келген француз офицерлерінің бірі болды, ол испан армиясына қарсы Альентехода күресті. 1665-1667 жылдары Шамилли графы көп уақытын Бежа және оның айналасында өткізді, және Сорор Мариананың әскери қызметкер болған ағасы арқылы Алькофорадо отбасымен танысқан болуы мүмкін. Дін өкілдеріне қонақтарды қабылдау және күту рұхсат етілген, ал Шамилли сенімді монахтың қорғанысын бұзуды оңай тапты. Ұзақ уақыттан кейін олардың қарым-қатынасы белгілі болды және дау тудырды, соның салдарынан Шамилли Сорор Мариананы тастап, Францияға қайтып кетті. Осыдан кейін Сорор Мариана хаттарды жазды. Бесінші хатта Сорор Мариананың құмарлығын жеңе бастағанына қатысты белгілер бар. Өмірі бойы қатал тәубеге беріліп, көптеген қиындықтарды бастан өткерген ол 83 жасында қайтыс болды. Сорор Мариананың өмірбаяны Кэтрин Ваздың 2005 жылы Aliform Publishing баспасында жарық көрген "Мариана" романында да сипатталған.

Көркем әдебиет

Үш Мария: Мария Изабель Баррено, Мария Тереза Хорта және Мария Вельё да Костаның «Жаңа португал хаттары», Хелен Р. Лейн аударған, 1973 Doubleday баспасы; түпнұсқа атауы – «Novas Cartas Portuguesas»; Мадлен Л'Энглдің «Махаббат хаттары» романы, 1966 Farrar, Straus and Giroux баспасы.