Кіріспе

Британдық криминалдық драмалық телесериал (1981–1991)

«Бержерак» (/'//b//ɜːr//ʒ//ə//r//ae//k/) – британдық криминалдық драмалық телесериал. Ол 1981 жылдың 18 қазанынан 1991 жылдың 26 желтоқсанына дейін Джерси аралында өтті. BBC және Австралияның Seven Network телеарнасы бірлесіп жасаған, алғаш рет BBC1 арнасында көрсетілген бұл сериалда Джон Неттлз басты рөлдегі Джим Бержеракты сомдайды. Ол бастапқыда Джерси полициясының «Шетелдіктер бюросында» («Шетелдіктер кеңсесі», Джерси тұрғындары емес адамдармен айналысатын ойдан шығарылған бөлім) детектив сержанты болып жұмыс істейді, бірақ кейіннен полициядан кетеді және жеке тергеуші болады. Westward Studios атқарушы продюсері Брайан Константин «Бержерак» сериалының жаңаруы дамудың соңғы кезеңінде екенін және 2025 жылы көрсетілетінін мәлімдеді.

Өмірбаян

Сериал 1981 жылдан 1991 жылға дейін көрсетілді. Ол продюсер Роберт Бэнкс Стюарттың бұрынғы детективтік сериал, Тревор Ив қатысқан "Шостринг" сериалдың күрт аяқталуынан кейін жасалған. "Шостринг" сияқты, бұл сериал да өміріндегі қиын кезеңнен кейін жұмысқа оралған адамнан басталады: Эдди Шостринг – жүйкелік аурудан, ал Джим Бержерак – алкоголизмнен және ауыр түрде сынған аяғынан. Бержерак кейде күмәнді тақырыптарды қозғайды; мысалы, бір қарт адамның нацистік соғыс қылмыскері екені анықталғанда, оның жасы түрлі моральдық мәселелерді тудырады. Сериалда мистикалық элементтер де кездеседі, ал кейбір эпизодтар "Offshore Trades" ("Теңіз саудасы") және "A Hole In The Bucket" ("Шелектегі тесік") сияқты жағымсыз аяқтамамен бітеді. Соңғы түсірілген эпизод – 1991 жылғы "All for Love" ("Барлығы махаббат үшін") атты мерекелік арнайы эпизод, ол ішінара Бат қаласында түсірілді. Соңғы сахна Бержерактың болашағы туралы маңызды меңзеу жасайды, Чарли Хангерфорд оның Жерсидегі жетістігінен кейін, бүкіл Канал аралдарын қамтитын, кеңейтілген Bureau des Étrangers басшысы лауазымына ұсынады. Шоу "Alibi" ("Алиби") және "Drama" ("Драма") сияқты арналарда қайта көрсетіледі. 2014 жылдың 24 ақпанында BBC телеканалы BBC Two арнасында күндізгі уақытта сериалды қайтадан көрсетуді бастады. Қайта көрсетулер Haut de la Garenne локациясын көрсетуден аулақ болу үшін 3-ші маусыммен аяқталды.

Басты кейіпкер және актерлік құрам

Джим Бержерак – күрделі мінезді кейіпкер, ол сериалда біршама дәстүрден тыйылатын полиция қызметкері ретінде ұсынылады. Ол алкоголизмнен емделіп жатыр, оның бір себебі – жағымсыз ажырасқандығы. Жерсі тумасы, ол Англияда денсаулығына келген соң, ішімдікке құмарлығы және аяғына жасалған күрделі операциядан кейін, тұтқындауға тырысқанға дейін көп ішімдік ішуден болған апаттан кейін, серияның басында аралға оралады. Екінші эпизодта оқиға флэшбэк ретінде көрсетіледі: Бержерак бақылау кезінде бренди ішіп отырғанда күдіктісін байқап, оның қуып жетеді. Ол қайыққа секіріп, оның қашуына жол бермеуге тырысады. Ішімдіктің әсерінен ол кері сырғып, сол аяғын қайық портың қабырғасына соқтырады. Осы оқиғаның нәтижесінде Бержерак бірінші эпизодта қызметке жарамсыз деп танылады, бірақ ол полиция қатарында қалуға тырысады. Оның мәртебесі қарастырылып жатқанда, ол жаңадан құрылған "Шетелдіктер бюросындағы" бұрынғы әріптестерімен бір істі шешуге көмектеседі; содан кейін ол сол бөлімге жіберіледі және жақсы жұмыс істейді. Сериалдың соңында Бержерак жеке детектив болады. Оның ерекше мінез-құлқының бір бөлігі ретінде Бержерак бекітілген полиция көлігі орнына 1947 жылғы бордо түсті Triumph Roadster көлігін жүргізеді. 2001 жылы Роберт Бэнкс Стюартпен болған сұхбатта Джон Нетлс оның талабы бойынша рөлге бекітілгенін айтты. Ол: "Бүгінгі күні мұндай бағдарламаны танымал есімсіз жасау мүмкін емес, бірақ сол кезде мен Джон Нетлстің Бержеракты ойнауы үшін күрестім, өйткені ол осы рөлге толыққанды сай келеді" деді.

Романтика

Бержерактың әйелдермен қарым-қатынасы жиі кездесетін тақырып, көбінесе негізгі қылмыс тергеуіне қосалқы сюжет ретінде енгізіледі. Бержерактың сүйікті әйелдерінің ішінде Франсин Лиланд (Сесил Паоли) (бұрынғы қайтыс болған әріптесінің никесінде болған), Марианна Беллшейд (Селия Имри), Сьюзан Янг (Луиза Джеймсон) және Даниэль Обри (Тереза Лиотар) бар. Ол бұрынғы әйелі Деборамен (Дебора Грант) бірнеше рет кездеседі, ол қызы Кимнің (Линдсей Хит) күтімінде.

Басқа таңбалар

Негізгі қосалқы кейіпкер Джим Бержерактың бұрынғы қайын атасы Чарли Хангерфорд (Теренс Александр ойнады). Чарли – сүйкімді алаяқ, болашақта ірі кәсіпкер болуға талпынған, көбінесе күмәнді мәмілелерге қатысқан, бірақ кереметтей, бір жағынан кінәсіз адам еді. Бержерактың онымен әдетте жақсы қарым-қатынасы болды, алайда "Пикинг Ит Ап" атты бірінші эпизодта олар өте жақын болған жоқ. Чарли 87 эпизодтың екеуінен басқа барлығында болды. Сериалдағы басқа тұрақты кейіпкерлерге Бержерактың бұрынғы әйелі Дебора (Дебора Грант) және оның бастығы, инспектор Барни Кройзер (Шон Арнольд) кірді, ол бастапқыда инспектор болған (бірінші эпизодтан бірден бұрын сержант шенінен жоғарылатылды), ал кейін бас инспектор болды. Бержерактың бірнеше серіктестері болды, олар көбінесе детектив констебльдер еді. Бержерак сұлу әшекей ұрысы Филиппа Вейлмен (Лиза Годдард) үнемі әдемі қарым-қатынаста болды, оны Ice Maiden деп атады (3-серия: "Ice Maiden", 4-серия: "Return of the Ice Maiden", 5-серия: "SPARTA" және 7-серия: "Old Acquaintance"). Көптеген танымал актерлер Бержеракта эпизодтық рөлдерде ойнады, атаққа жеткенге дейін немесе кейін. Олардың ішінде Филипп Гленстер, Джулиан Гловер, Конни Бут, Рей Уинстон, Прунелла Скальс, Луиза Ломбард, Рональд Пикап, Норман Висдом, Чарльз Грей, Джон Форгехам, Бернард Хептон, Билл Найи және Стив МакФадден болды.

Орналасқан жерлер

Сериал Джерси орналасқан жеріне ерекше мән берді. Алғашқы сюжеттер көбінесе Джерсиде және оның төңірегінде өріліп, Англия мен Францияда түсірілген қысқа эпизодтармен толықтырылды. Кейінгі эпизодтарда оқиғалар Джерсиден алыстап, Францияда жиірек орын алды. Джерси шағын арал болғандықтан, түсірілімдер өткен көптеген жерлерді оңай табуға болады. Джим Бержерак пен Сьюзан Янгтың пәтері Сент-Обиннен жоғары, Сомервилл қонақүйінен бірнеше есік қашықтықта орналасқан; интерьердің бір бөлігі алты шақырымдай қашықтықтағы Горидегі басқа пәтерде түсірілді. Джимнің алғашқы бірнеше маусымдағы үйі 1991 жылы Джерси штаты аңғарды суға толып, Куинс-Вэлли суқоймасын құрғанда су астында қалды. Бұл суқойманың жоспарлары төртінші маусымның басында айтылды, сол кезде Бержерак олардың салдарынан жаңа тұрақ іздеуге мәжбүр болды және осы процесте оның сүйіктісіне айналған агентке кездесті. Сериалдың маңызды локацияларының бірі кейіннен жаңалығын танытты. Үшінші маусымнан бастап Bureau des Étrangers Haut de la Garenne-де орналасқан, бұл бұрынғы балалар үйі, ол 2008 жылдың ақпанында Джерсидегі 2008 жылғы балаларға қатысты зәбірлеулерді тергеудің орталық нүктесіне айналды. Монт-де-ла-Гареннедегі Монт-Оргуль мен Граувиллдің Корольдік шығанағына көрініс беретін бұл ғимарат 1983 жылы балалар үйі ретінде қызмет етуін тоқтатты (сериал түсіріле бастағанға дейін) және Джерсидің алғашқы және жалғыз жастар хостелі ретінде қайта ашылды. Телесериалдағы алғашқы бюро Сент-Хелиердің Корольдік алаңында орналасқан, бірақ алғашқы маусымнан кейін түсіру қиынға соқты, себебі Бержерактың Triumph көлігін жұртшылық танығаннан кейін деректі фильм түсіріліп жатқандай көрінуге болмады. Windward House, Le Mont Sohier, St Brelade (1924 жылы салынған, шамамен 2010 жылы бұзылған) Ouaisné және St Brelade шығанағына көрініс беретін көркейтілген бағымен, тоғыз маусым бойы және арнайы Рождестволық бағдарламаларда ішкі және сыртқы түсірулер үшін тамаша орын болды. Ақ сөрелі кіреберісі бар қызғылт және сұр ғимарат алғаш рет 1-ші маусымның 6-шы эпизодында, "Кешегі портрет" атты эпизодта эпизодтық кейіпкерлердің үйі және той өткізілетін жері ретінде пайда болды. "Виндуард Хаус" 2-ші маусымның 1-ші эпизодынан бастап Чарли Хангерфордтың негізгі резиденциясы ретінде қайта пайда болды, онда ол үлкен бақша кешін өткізді, содан кейін шоудың әр эпизодында орталық сюжеттің бөлігі ретінде немесе отбасылық жиналыстар, кештер, іскерлік кездесулер, барбекюлер, шатырлар және т.б. үшін фон ретінде пайда болды. Уақыт өте келе үйдің барлық бөлігі пайдаланылды, әсіресе француз терезелері бар қонақ бөлмесі, асхана, консерватория және галереяның ұзын дәліздері. Сыртқы түсірулерге бақтар, падок, көлік жолдары, жеміс бақтары, жылыжай, сидр пресі және тасбақшалар кірді. Noirmont Manor, Noirmont, бірінші маусымда Чарли Хангерфордтың үйі болды. Сериал он жыл бойы көрсетілгендіктен, режиссерлер бұрын көп пайдаланылмаған локацияларды табуда қиындықтарға тап болды. "Ақ шу" фильмін Xpose журналына берген сұхбатында режиссер Джеффри Сакс жаңа локацияларды табуға тырысқанын, бірақ түсірілімге келгенде жерде камера штативтерінің іздерін тапқанын, басқа режиссердің сол жерде бұрын түсіргенін айтты. Олар "Бержерактың орнын көріңіз" немесе "Бержерактың көлігін көріңіз" деген жарнамалармен туристерді қызықтыратын орындарға айналды. Сюжет желілері кейде британдық материкке, әсіресе Лондонға және Ричмонд Риверсайдке көшті.

Үй медиасы

Бержерак 2 Entertain / Cinema Club компаниясы арқылы DVD форматында қолжетімді болды. Бірінші сезон 2006 жылғы 8 мамырда шықты, оған үш эпизодқа аудио түсіндірмелер қоса енген. DVD шығарылымдары үшін бастапқы материалды жеткізу кезінде қателер болды, нәтижесінде 1- және 6-сезон эпизодтары Ұлыбритания күндізгі телеарналарында көрсетілген редакцияланған нұсқалар болды. Бұл кемшілік Bergerac: The Complete Collection жинағында түзетілді, ол 2009 жылы 27 DVD дискіде шығарылды және барлық эпизодтарды толық ұзындығында қамтиды. 2021 жылғы маусымда алғашқы екі сезон BritBox платформасында қолжетімді болды, ал 3-ден 9-сезонға дейін және барлық мерекелік арнайы эпизодтар 2021 жылғы қазан айында қолжетімді болды. 2021 жылғы қыркүйек айының мәліметі бойынша, 1-ден 3-сезонға дейін және 5-тен 9-сезонға дейін Америка Құрама Штаттарында Amazon Prime арқылы, BritBox жазылымымен көруге болады.

Музыкалық тақырып

Джордж Фентон жазған «Бержерак» тақырыбының музыкасында регги және аккордеон мотиві болды. 1982 жылы ол BAFTA сыйлығын «Үздік түпнұсқа телемузыка» номинациясы бойынша жеңіп алды. 2018 жылы Youngr атты диджей «Bergerac Remastered» деген атаумен осы әнді қайта жазды, оған Джерси аймағында түсірілген видеоклип қоса болды.

Қайта іске қосу

Жазушы Тоби Уитхаус 2025 жылы көрсетілетін алты бөлімдік жаңа «Бергерак» сериалын жасайды. Түсірілімдер 2024 жылдың жазында Джерси аралында өтеді.

Танымал мәдениетте

Бержерактың кейбір түсірілімдері "Black Mirror" телесериалының "Loch Henry" эпизодында пайда болды, онда эпизодтың сюжетінде Бержерактың VHS таспаларына зорлық-зомбылық фильмдері жазылғандығы ашылды.