Кіріспе

Браути Ферри (Шотландия) – Шотландияның Данди қаласының маңындағы аудан. Ол қала орталығынан шығысқа қарай төрт миль жерде, Тай фьордының солтүстік жағалауында орналасқан. Бұл аймақ 1864 жылдан 1913 жылға дейін, Дандиге қосылғанға дейін жекелеген қала болып келді. Тарихи тұрғыдан Ангус графтығының құрамында. Бұрын гүлденген балық аулау және кит аулау ауылы болған Браути Ферри 19 ғасырда бай джут барондарының панасына айналды, олар бұл ауданда сәнді виллаларын салды. Осының нәтижесінде Браути Ферри сол кезде "Еуропадағы ең бай шаршы миль" деп аталды. Ол Данди қалалық кеңесінің құрамында басқарылады. Ұлттық деңгейде ол Ұлыбритания Парламентінің Данди Шығысы сайлау округі және Шотландия Парламентінің Данди Шығысы сайлау округімен өкілдік етіледі. Аймақта бірнеше автомобиль және теміржол бағыттары бар; Браути Ферри теміржол станциясы аудан орталығында орналасқан, ал A930 тас жолы оның негізгі сауда аймағының бойымен өтеді. Браути Ферри сонымен қатар бірнеше автобус маршруттары арқылы көршілес аудандармен және Данди орталығымен байланысты.

Топонимика

Браути атауы шотланд гаэлінде "Тайбанк" деген мағына беретін Бруах Татадан шыққан болуы мүмкін. Халық этимологиясы бойынша, атау төмендік шотланд тіліндегі "брох" сөзінен туындаған, яғни қандай да бір бекініс түрінен, ал "ты" Тай өзені атауының қысқартылған нұсқасы, ал "Ферри" кейінірек қаланың паром порты ретіндегі маңызын мойындау үшін қосылған. Дегенмен, бұл күмәнді, себебі сөздердің реті "Тай Брох" емес, "Брох Тай" болуы ықтимал. "Ферри" қосымшасы 19 ғасырда Фифке жүретін тұрақты паромдық қатынас ашылғанда пайда болды, бірақ паром жабылғаннан кейін де атау өзгермей, бұрынғы "Браути" түріне қайта оралмады.

Тарих

Тарихи дәуірге дейін адамдар қоныстанған іздер бар, кейін ол гүлденген балық аулау және кит аулау ауылына айналып, 19 ғасырда Дундиде фабрикалары болған джут барондарының мекені болды. Сол кезде бұл жер "Еуропадағы ең бай шаршы шақырым" деп танылды. 1495 жылы Броути қамалы салынды және 1932 жылға дейін маңызды қорғаныс құрылысы ретінде қолданылды, Англо-шотланд соғыстары мен Үш патшалық соғыстарында үлкен рөл атқарды. Қамал Firth шығанағына сәл ілгері ұзарған жерде, екі жағажайдың жанында орналасқан – біреуі құмды, екіншісі кесек тасты. Сонымен қатар, қазіргі Фортхилл деп аталатын жерде ағылшын бекінісі болған. 1548 жылы нығайтылып, 1550 жылы бұзылған, кейіннен салынған ғимараттар мен бақтардың құрылысынан оның ешқандай іздері қалмаған. Дегенмен, 1845 жылы жазылған деректерге сәйкес, 60 жыл бұрын оның қабырғаларының бір бөлігі әлі де тұрған. Қамалды үкімет сатып алып, 1860-1861 жылдары қалпына келтірді. 1943 жылдың 2 желтоқсанында Броути Ферриден келген Винки есімді қаскырқұйрық, 1942 жылдың ақпан айында RAF қызметінде болғанда қиын жағдайда хабар жеткізгені және әуе экипажын құтқаруға көмектескені үшін Диккин медалімен марапатталды. 1959 жылдың 8 желтоқсанында қаланың құтқару кемесі, RNLB Mona, суға батып бара жатқан кемеге көмектесу кезінде барлық экипажымен бірге қаза тапты.

Балгилло

Балгилло – Данди қаласының Браути-Ферри шағын ауданындағы тұрғын үйлер кешені. Ол оңтүстіктен Балгилло жолымен, солтүстіктен A92 Данди-Арброт тас жолымен, батыстан Балгилло жолының шығыс бөлігімен және шығыстан Панмурфилд ауылымен шектеседі.

Сәулет

Кішкентай ауыл 15 ғасырдан бері бар болған. 18 ғасырдан қалған бір және екі қабатты үйлердің бір бөлігі портының жанында сақталған. 19 ғасырда. 19 ғасырдың басында Чарльз Хантер торлы жоспар жасады, соның арқасында аумақ едәуір кеңейді. Осы торлы жоспар мен 19 ғасырғы тұрғын үйлер бүгінге дейін сақталған. 19 ғасырдың соңында Данди өзінің даңқына "Жут, джем және журналистика" үш саласының арқасында қол жеткізді – бұл фраза Дандиді жақсы көретін баршаға мәлім. Осы салалардың, әсіресе жутының экономикалық өркендеуіне юта барондары жетекшілік етті. Осы өнеркәсіп капитандыры өздерінің сарайларын және жоғары сапалы виллаларын қаланың үстіндегі 'Вест-Энд' төбелерінде және Браути-Ферридің көтеріңкі төбелерінде салды: бұл қала маңы балықшылар ауылынан сәнді "Солтүстік Брайтонға" айналды. Атап айтқанда, Карбет қамалы сияқты алып сарайлар орналасқан Кампхилл жолы сияқты көшелерде. "Данди: суреттелген сәулеттік нұсқаулық" кітабында Маккин мен Уокер Браути-Ферриді "бір кезде Еуропадағы ең бай қала маңы" деп сипаттайды. "Бұл орта және соңғы Виктория дәуіріндегі қала маңы жағалаудан жоғары, кең жазықта орналасқан, жеке тұрады: негізгі жолдар аз, кішкентай жолдар тас қабырғалармен және есейген ағаштармен шектелген". Данди сәулетшісі Чарльз Сутар 1928-1947 жылдар аралығында Харкрейг үйінде (1835 жылы салынған) тұрған, оны "довар үйі" (жесірдің үйі) ретінде жобалаған. "Ферридегі ең әдемі көріністердің бірі, Тай арқылы Файфке" дегеніне қарамастан, тоғыз жатын бөлмесі және B санатында тізілгеніне қарамастан, үй құлдырап кеткен. Мұндай сарайлық үйлерді қажет ететін тұрғындардың азаюына байланысты, осы әдемі ғимараттардың көпшілігі жылдар бойы қонақ үйлерге және күтім үйлеріне айналдырылды немесе Сутардың басқа жобалары сияқты пәтерлерге бөлінді: Айстри үйі (26 Виктория Rd, DD5 1BJ). Алғашқы иесі, полковник Смит, Дунди жоғары мектебінің ықпалды директоры болған, олардың төрт үйінің бірі оның үйінің атымен – Айстри деп аталған. "Эдвардиандық сарай салынғаннан бері бір ғасырдан астам уақыт өткенімен, кіреберістегі Лондонның ағаштан жасалған панельдері бүгінде де әсерлі көрінеді" – делінеді, 1903 жылы Сутар осы жобаға шектеусіз бюджет бөлгені анық.

Мекемелер

Браути Ферри әлі де танымал мақсатты жер болып табылады және жағажай бойында кең көлемде тегін тұрақ орны бар. Көк ту жалаулы құмды жағажай (FEE, Қоршаған ортаны қорғау білім беру қоры) судың сапасын қадағалайды (Шотландияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі). Жаз айларында құтқарушылар кезекпен жұмыс істейді, көптеген адамдарды қызықтырады. Тей өзенінде дельфиндерді жағалаудан көруге болады. Жағажайда сондай-ақ өте танымал Castle Green паркі орналасқан. Ойын алаңы жақында жаңа, теңіз тақырыбындағы серуендеу құрылғыларымен жаңартылды. Салқындату бассейні мен су аттракциондары жылы күндері әрқашан сұранысқа ие. Балаларға арналған го-карттар мен мини-гольф өте ыңғайлы жерде орналасқан. Жақсы жоспарланған гольф алаңының ең қызықты бөлігі – Тай көпірінің макетімен дөңгелейтін соңғы ойық. Браути қамалының қорғауындағы портта Шотландияның ең ежелгі және танымал "Жаңа жылдық жүзуі" өтеді; Жаңа жылды қарсы алу үшін пирстер арасында жүзу дәстүрі. Теміржол стансасында шектеулі, бірақ күннен-күнге танымал бола түсетін қызмет бар. Одан Данди және Эдинбург қалаларына, сондай-ақ солтүстікке қарай Арброт, Карнусти және Абердин қалаларына оңай жетуге болады.

Жаңа жылдық Dook

"Док" – жыл сайын өткізілетін шара, онда жергілікті тұрғындар порттың суына әртүрлі костюмдер киіп кіреді. "Док" ешқашан ауа райына қарамастан тоқтатылмаған; 1989 жылы порт суын мұзды қашап бұзуға тура келді. "Док" – Браути-Ферри және Дандидегі ең алғашқы жылдық іс-шара және Шотландияның шығысындағы, мысалы Куинсферридің "Луни-Док" сияқты жаңа жылдық "Доктардың" арасындағы ең ірісі болып саналады. "Докқа" қатысушылардың саны жылдар бойына күрт өсті және қазір 300-ден астам "Дукер" 3 мыңға жуық көрерменнің алдында порттың мұздай суына батыл жүзуге келеді. Мыңжылдық мерекесіне орай клуб мүшелерінің эстафеталық командасы 1 қаңтарда Тайпорттан Браути-Ферриге дейін жүзіп өтті, сол күні температура 2°C болды, бірақ бұрынғы жылдары -3°C дейін төмендеген жағдайлар тіркелген. Бұл эстафета жаңа жыл күні жасалған алғашқы өткел болды және команданың көп бөлігі судың суықтығын үш минуттан артық көтере алмады. Өткелге кеткен уақыт 45 минутты құрады.

Медиа

Нейл Форсайттың авторлық кітаптары мен BBC радио және теледидар сериалдарының ойдан шығарылған кейіпкері Боб Сервант шалғайда тұратын адам ретінде бейнеленеді.

Саясат және үкімет

Браути Ферри Дунди қалалық кеңесінің құрамындағы әкімшілік бірлік ретінде басқарылады. Фери округі төрт кеңесші сайлайды.

Ұлттық деңгейде ол Ұлыбритания Парламентінің Данди-Ист және Шотландия Парламентінің Данди-Сити-Ист сайлау округтерімен өкілдік етіледі. 2023 жылғы Вестминстер сайлау округтерінің кезеңдік қайта қаралуы аяқталғаннан кейін, ол келесі жалпы сайлауда күресетін Арброт және Браути Ферри сайлау округіне өтеді.

Әуе оқу корпусы

1232 (Данди қаласы) эскадрильясы Браути-Ферридегі Гардин-Плейс мекенжайында, Крейгбарнс бастауыш мектебінің қасында орналасқан. Бұл табысты және белсенді эскадрилья, ол негізгі қозғалтқышты ұшуға арналған RAF Leuchars-қа (қазіргі уақытта Grob Tutor ұшағы қолданылады) жақын орналасқан, Арброт қаласындағы RM Condor (Viking Glider) арқылы жеңілдетілген планермен ұшуға, ал Монифейттегі Барри Баддон оқу полигонында далалық жаттығулар мен толық ату жарыстарына қатысады. Эскадрилья Форфардағы кішкентай ату полигонын пайдаланады. Кадеттердің белсенді тобы аптасына екі рет жұмыс күндері кешке жиналады, сондай-ақ Ұлыбритания бойынша түрлі жарыстар мен лагерьлерде үлкен жетістіктерге жетеді.

Әскери кадеттер құрамасы

Армия кадеттер құрамасы (АКҚ) – шамамен 150 жылдық тарихы бар жастар ұйымы. Броути-Ферри бұрын Ангс және Данди батальонындағы Камбрей ротасының бөлігі болған Гров Блэк Уотчқа отан болған. Аталған отряд қазір жақын орналасқан Монифит қаласына көшірілді.

Атақты тұрғындар

Браути Ферримен байланысы бар спортшылар қатарында халықаралық футболшылар Франк Манро және Питер Лоример, бұрынғы шотландтық халықаралық регби одағының капитаны сэр Джордж Каннингэм, сондай-ақ 1984 жылғы Бес Ұлттың Ұлы жүлдесінің жеңімпазы және Регби әлемінің үздік ойыншысы атанған Дэвид Лесли бар. Браути Ферримен байланысы бар музыканттардың ішінде Average White Band тобының саксофонисі Роджер Болл және Danny Wilson тобының мүшесі Гэри Кларк бар. Браути Ферримен байланысы бар тағы да бірнеше белгілі тұлғалар: дін қызметкері және ғалым Томас Дик, Виктория кресімен марапатталған Хью Малколм, Бірінші дүниежүзілік соғыста Сербиядағы доктор Элси Инглис атындағы Шотландия әйелдер ауруханасының басқарушысы, Дундидегі әйелдердің азаматтық ұйымдарының суфражист көшбасшысы Мэри Х. Дж. Хендерсон, және Beano/Dandy журналдарының карикатуристері Дадли Д. Уоткинс және Лео Баксендейл. Соңғысы DC Thomson компаниясында да жұмыс істеген. 1955 жылдан шамамен 1964 жылға дейін ол 15 Дэвидсон көшесінде тұрды. 2022 жылдың қараша айында танымал ирланд актері Барри Киоган отбасымен бірге Браути Ферриге көшіп келді.

Автобустар

Broughty Ferry-ден бірнеше автобус қатынайды, оларды Xplore Dundee, Stagecoach Strathtay және Moffat & Williamson компаниялары иеленеді. Бұл автобустар 5/5a, 10, 73/73A/73B/73C, 78A/78C/79A/79C, 88 және 206-маршруттармен Нинуэллс, Данди, Уитфилд, Дуглас, Арброт және Моникке сияқты түрлі бағыттарға қатынайды.