Кіріспе

Паразиттік ауру, сондай-ақ паразитоз деп те аталады, – паразиттер қоздыратын жұқпалы ауру. Паразиттер – бұл өз қожайынынан қоректенетін және оған зиян келтіретін организмдер. Паразиттер мен паразиттік ауруларды зерттейтін ғылым паразитология деп аталады. Медициналық паразитология үш негізгі паразит тобымен айналысады: паразиттік протозоалар, гельминттер және паразиттік кенелер.

Терминология

Бактериялар сияқты организмдер паразиттер ретінде тамақтануы мүмкін, бірақ "паразиттік ауру" термині көбінесе шектеулі мағынада қолданылады. Бұл жағдайларды тудыратын үш негізгі организм түрі – протозоалар (протозоялық инфекцияны қоздырады), гельминттер (гельминтоз) және эктопаразиттер. Протозоалар мен гельминттер көбінесе эндопаразиттер (әдетте қожайын ағзасының ішінде тіршілік етеді), ал эктопаразиттер әдетте қожайынның дене бетінде тіршілік етеді. Протозоалар – бір жасушалы, микроскопиялық организмдер, олар Protista патшалығына жатады. Ал гельминттер – жануарлар патшалығына жататын көп жасушалы, макроскопиялық организмдер. Протозоалар қажетті қоректік заттарды пиноцитоз және фагоцитоз арқылы алады. Cestoidea және Trematoda класындағы гельминттер қоректік заттарды сіңіреді, ал нематодалар қажетті нәркенің барлығын қоректену арқылы қамтамасыз етеді.

Беріліс

Емшекті жануарлар ластанған тамақ немесе су, жәндік шағуы, жыныстық қатынас немесе жануарлармен тікелей байланыс арқылы паразиттерге шалдығуы мүмкін. Адамдар паразиттік инфекцияны жұқтыруының себептері: жалаң аяқ жүру, нәжісті тиісті түрде кездіру, гигиена ережелерін сақтамау, нақты паразиттерді тасымалдаушы адаммен тығыз байланыс, жеткіліксіз пісірілген тағамдарды, жуылмаған жемістер мен көкөністерді немесе ластанған аймақтардан әкелінген тағамдарды тұтыну.

Емдеу

Паразиттік инфекциялар көбінесе антипаразиттік препараттармен емделеді. Протозоалардың қоздырған инфекцияларын емдеу үшін вирустарды пайдалану туралы ұсыныс жасалған.