Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Архитектураның тәртібі
Order of architecture
Классикалық архитектурада алып тәртіп, сондай-ақ, колоссальдық тәртіп деп аталады, бұл екі (немесе одан да көп) қабатты биіктікке созылатын бағаналары немесе пилястрлары бар тәртіп. Сонымен қатар, кішігірім тәртіптер алып тәртіппен шектелген қабаттардағы аркадаларда немесе терезелер мен есік айналымдарында кездесуі мүмкін. Алып тәртіп ежелгі заманда белгілі болмаған, бірақ формалды тәртіптерді қолданған ежелгі ғимараттардың көпшілігі жоғарғы қабаттарыз болмаған. Көбінесе, алып тәртіптері бар ғимараттар классикалық кезеңнен кейін пайдалануға бейімделген римдік ғибадатханаға ұқсайды, себебі көптеген (сақталғандары қазір әдетте кейінірек салынған қосымша элементтерден айырылған).
In classical architecture, a giant order, also known as colossal order, is an order whose columns or pilasters span two (or more) storeys. At the same time, smaller orders may feature in arcades or window and door framings within the storeys that are embraced by the giant order. The giant order as such was unknown to antiquity, although most ancient buildings using formal orders lacked upper storeys. To an extent buildings with giant orders resemble a Roman temple adapted for post classical use, as many were (the survivors have now usually been stripped of later filling in).
Қайта өрлеу және сәндік сәулет өнерінде
Ренессанс дәуіріндегі осы мүмкіндіктің ең алғашқы қолданылуларының бірі – Леон Баттиста Альберти жобалаған және 1472 жылы құрылысы басталған Сант-Андреа базиликасы; ол римдік триумф аркасын шіркеу қасбетіне бейімдеді. Рафаэльдің Римдегі жеке сарайының жобаларынан көрініп тұрғанындай, барлық қасбеттерде кем дегенде екі қабатқа дейін көтерілетін алып пиластрлар болуы тиіс еді, бұл "жеке сарай дизайнында бұрын-соңды болмаған сәнді элемент". Ол 1520 жылы қайтыс болғанға дейінгі екі жылда осы жобаларды жасаған сияқты, нәтижесінде ғимарат құрылысы басталмай қалды. Микеланджело бұл элементті Римдегі Капитолий төбесіндегі сарайларда (1564–1568) одан әрі дамытты, онда ол коринфтік тәртіптегі алып пиластрларды жоғарғы қабаттың терезелерін айналдыра орналасқан шағын иондық бағаналармен және төменгі лоджия ашылуларын жақтаған бағаналармен үйлестірді. Алып тәртіп 16 ғасырдың соңындағы манерлік және барокко сәулеттерінің маңызды ерекшелігіне айналды. Андреа Палладионың оны қолдануы 17 ғасырда неопалладиандық сәулет деп аталатын қозғалыста оны қолдануға негіз болды. Ол 1880–1920 жылдардағы сәндік сәулетте де қолданыла берді, мысалы, Нью-Йорк қаласындағы Джеймс А. Фарли ғимаратында, ол әлемдегі ең үлкен алып коринфтік колоннадаға ие екенін мәлімдейді.
One of the earliest uses of this feature in the Renaissance was at the Basilica of Sant'Andrea, Mantua, designed by Leon Battista Alberti and begun in 1472; this adapted the Roman triumphal arch to a church facade. From designs by Raphael for his own palazzo in Rome on an island block it seems that all facades were to have a giant order of pilasters rising at least two stories to the full height of the piano nobile, "a grandiloquent feature unprecedented in private palace design". He appears to have made these in the two years before his death in 1520, which left the building unstarted. It was further developed by Michelangelo at the Palaces on the Capitoline Hill in Rome (1564–1568), where he combined giant pilasters of Corinthian order with small Ionic columns that framed the windows of the upper story and flanked the loggia openings below. The giant order became a major feature of later 16th century Mannerist architecture, and Baroque architecture. Its use by Andrea Palladio justified its use in the seventeenth century in the movement known as neo Palladian architecture. It continued to be used in Beaux Arts architecture of 1880–1920 as, for example, in New York City's James A. Farley Building, which claims the largest giant order Corinthian colonnade in the world.