Солтүстік Американың алып тұрулы құсы – Ақ журавль
Whooping crane
Соқыр қаз (Grus americana) – Солтүстік Америкаға тән, қорғауға алынған құс. Сирек кездесетін, ақ түсті, ұзын мойынды, қызыл бас киген құс туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Америкаға тән ірі құс түрі.
Species of large bird from North America
Құс кекірегі (Grus americana) – құрып кету қаупі төнген, Солтүстік Америкада мекендейтін кекірек түрі. Жабайы табиғатта құс кекірегінің өмір сүру ұзақтығы 22-24 жылға дейін бағаланады. Қазіргі көшіп жүретін популяциядағы, сондай-ақ үш қайта қоныстандырылған топтағы және тұтқындағы кекіректердің жалпы саны 800 құстан аспайды.
The whooping crane (Grus americana) is an endangered crane species, native to North America, The whooping crane's lifespan is estimated to be 22 24 years in the wild. The total number of cranes in the surviving migratory population, plus three reintroduced flocks and in captivity, only slightly exceeds 800 birds .
Сипаттама
Ересектегі аққұйрық журавінің түсі ақ, басында қызыл тоқпан және ұзын, қара, сүйір мүсігі болады. Дегенмен, жас аққұйрық журавілері қызыл қоңыр түсті. Ұшып бара жатқанда, олардың ұзын мойындары тік болып, ұзын қара аяқтары артта созылады. Ересек аққұйрық журавілерінің қанат ұштары ұшу кезінде қара болып көрінеді. Орташа есепте, аққұйрық жураві әлемдегі ең ірі жураві түрлерінің бесіншісі болып саналады. Аққұйрық жураві Солтүстік Америкада туған ең биік құс және континенттегі үшіншіден бесіншіге дейін салмағы ауыр түрлердің бірі болып табылады, қолданылатын деректерге байланысты. Бұл түрдің бойы шамамен жетіп, қанаттарының ені кем дегенде, әдетте, бірнеше сантиметрге жетеді. Бір шағын, жынысы анықталмаған аққұйрық журавілерінің салмағы орташа есеппен шамамен салмақтай болды. Ересектердің қалыпты салмағы шамамен аралығында болады. Аққұйрық журавінің стандартты сызықтық өлшемдері: қанаттың ені , мүсіктің ұзындығы және табанның ұзындығы болып табылады. Солтүстік Америкада осыған ұқсас, ұзын аяқты, ақ түсті құстардың ішінде тек мыналар бар: ақ қанатты тұзбалақ, ол бұл журавіден 30 см-ге дейін қысқарақ және салмағы жеті есе аз; Флоридадағы көк тұзбалақтың морфасы – үлкен ақ тұзбалақ; және ағаш тұзбалағы. Бұл үш құстың барлығы да аққұйрық журавінен кем дегенде 30% кішідірек. Тұзбалақтар мен тұзбалақтардың құрылысы журавілерден мүлдем өзгеше. Ірірек жекелеген құстар (әсіресе ірі тұқымдардың еркектері) құмдық журавінің ересектерімен мөлшері жағынан үйлесе алады, бірақ ақ емес, сұр түсімен бірден ерекшеленеді. Олардың дауыстары қатты және бірнеше километрге дейін естіледі. Олар жұбайына кез келген қауіп туралы ескерту үшін "сақтандыру шақыруларын" жасайды. Жураві жұбы таңертең ерте тұрғаннан кейін, махаббаттасудан кейін және өз аумағын қорғағанда бірге ырғақты түрде ("үйлесімді шақыру") шақырады. Табиғатта алғашқы үйлесімді шақыру 1999 жылдың желтоқсан айында Аррансас ұлттық жануарлар қорығында қыстау орнында тіркелді.
An adult whooping crane is white with a red crown and a long, dark, pointed bill. However, immature whooping cranes are cinnamon brown. While in flight, their long necks are kept straight and their long dark legs trail behind. Adult whooping cranes' black wing tips are visible during flight. On average, the whooping crane is the fifth largest extant species of crane in the world. Whooping cranes are the tallest bird native to North America and are anywhere from the third to the fifth heaviest species on the continent, depending on which figures are used. The species can reportedly stand anywhere from in height. Wingspan, at least typically, is from However, one small sample of unsexed whooping cranes weighed on average. Typical weights of adults seem to be between The standard linear measurements of the whooping cranes are a wing chord length of , an exposed culmen length of and a tarsus of The only other very large, long legged white birds in North America are: the great egret, which is over a foot (30 cm) shorter and one seventh the weight of this crane; the great white heron, which is a morph of the great blue heron in Florida; and the wood stork. All three other birds are at least 30% smaller than the whooping crane. Herons and storks are also quite different in structure from the crane. Larger individuals (especially males of the larger races) of sandhill crane can overlap in size with adult whooping cranes but are obviously distinct at once for their gray rather than white color. Their calls are loud and can carry several kilometers. They express "guard calls", apparently to warn their partner about any potential danger. A crane pair jointly calls rhythmically ("unison call") after waking in the early morning, after courtship, and when defending their territory. The first unison call ever recorded in the wild was taken in the whooping cranes' wintering area of the Aransas National Wildlife Refuge during December 1999.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бір кезде, аққу-ұңғырдың таралған ареалы Солтүстік Американың орталық бөлігінен басталып, Мексикаға дейін созылған. Алайда, соңғы уақыттағы Аққу-ұңғырдың Шығыс серіктестігінің қайта қалпына келтіру жобасының арқасында, Висконсин штатының орталық бөлігіндегі Неседа Ұлттық жануарлар қорығында 100 жылдан бері алғаш рет аққу-ұңғырлар табиғи түрде ұя салды. Олар Висконсин және оған жақын штаттарда жазғы ареалдарын кеңейтті, ал Флорида мен Луизианада қайта қалпына келтірілген, көшпес эксперименттік популяциялар ұя салды. Аққу-ұңғырлар әдетте батпақтың көтеріңкі жеріне, жер бетіне ұя салады. Аналық әдетте сәуірдің соңынан мамырдың ортасына дейін 1-2 жұмыртқа салады. Жұмыртқалардың ені шамамен 2½ дюйм, ұзындығы 4 дюйм (60x100 мм) және салмағы белгілі. Инкубация кезеңі 29-31 күнге созалады. Екеуі де балаларды күтіп бағады, бірақ аналық балаларға тікелей көңіл бөледі. Әдетте, маусымда бір ғана жас құс тірі қалады. Ата-аналар жас құстарды туғаннан кейін 6-8 ай бойы тамақтандырады, ал ұрпақ пен ата-ана арасындағы қарым-қатынас шамамен 1 жылдан кейін аяқталады. Көбеюге қабілетті популяциялар Техас штатының шығанақ жағалауында, Аррансас Ұлттық жануарлар қорығындағы Рокпорт маңында, Портлендтегі Сансет көлінде, Матагорда аралында, Сан-Хосе аралында, Ламар түбегінің және Сан-Антонио шығанағының шығыс жағындағы Велдер Пойнт аймағында қыстайды. Оклахомадағы Salt Plains Ұлттық жануарлар қорығы – аққу-ұңғырлардың маңызды көшіп-қону орны, жыл сайын түрдің 75% -нен астамы осында тоқтайды. 2011/2012 жылғы қысқы маусымда Орталық Техастағы Гренджер көлінде әр түрлі уақытта тоғызға жуық аққу-ұңғыр байқалды. 2011 жылғы құрғақшылық көл төсегінің көп бөлігін ашық қалдырды, бұл Техас арқылы күзгі көшіп-қону кезінде осы құстарға мол азық алаңын жасады.
At one time, the range for the whooping crane extended throughout midwestern North America as well as southward to Mexico. However, with the recent Whooping Crane Eastern Partnership Reintroduction Project, whooping cranes nested naturally for the first time in 100 years in the Necedah National Wildlife Refuge in central Wisconsin, United States, and these have subsequently expanded their summer range in Wisconsin and surrounding states, while reintroduced experimental non migratory populations have nested in Florida and Louisiana. Whooping cranes nest on the ground, usually on a raised area in a marsh. The female lays 1 or 2 eggs, usually in late April to mid May. The blotchy, olive coloured eggs average 2½ inches in breadth and 4 inches in length (60 by 100 mm), and weigh about The incubation period is 29–31 days. Both parents brood the young, although the female is more likely to directly tend to the young. Usually no more than one young bird survives in a season. The parents often feed the young for 6–8 months after birth and the terminus of the offspring parent relationship occurs after about 1 year. Breeding populations winter along the Gulf coast of Texas, United States, near Rockport on the Aransas National Wildlife Refuge and along Sunset Lake in Portland, Matagorda Island, Isla San Jose, and portions of the Lamar Peninsula and Welder Point, which is on the east side of San Antonio Bay. The Salt Plains National Wildlife Refuge in Oklahoma is a major migratory stopover for the crane population, hosting over 75% of the species annually. As many as nine whooping cranes were observed at various times on Granger Lake in Central Texas in the 2011/2012 winter season. Drought conditions in 2011 exposed much of the lake bed, creating ample feeding grounds for these cranes just as they were taking their autumn migration through Texas.
Жыртқыш жануарлар
Олардың ұялау және балапандарға қауіп төндіретін көптеген жануарлар бар: американдық қара аю, қасқыр, сұр қасқыр, пума, қызыл түлкі, канадалық рысь, ақбас бүркіт және қарақара. Алтын бүркіт кейбір жас жұлдыздар мен балапандарды өлтірген. Үлкен дене мөлшеріне байланысты, ересек құстар табиғатта аз ғана жануарлардың шабуылына ұшырайды. Дегенмен, Флоридада американдық аллигаторлар бірнеше жұлдызды өлтірген, ал теңіз мысығы Флорида мен Техаста тұтқында өсірілген көптеген жұлдызды өлтірді. Флоридада теңіз мысығы жұлдызшалардың табиғи өлімінің басым бөлігіне, соның ішінде бірнеше ересек құсқа және 60 жылдан бері табиғатта туған алғашқы балапанға себеп болды. Ересек құстар жыртқыштардың жақындауын сезгенде, койот сияқты орташа өлшемді жыртқыштардың шабуылынан қорғануға немесе қашуға қабілетті, бірақ тұтқында өсірілген жұлдызшалар терең суға қоныстануға үйренбеген, бұл оларды шабуылға осал етеді. Патуксент жабайы табиғатты зерттеу орталығының ғалымдарының пікірінше, бұл себебі бобкаттарды бұрын аулаған ірі жыртқыштардың (жою қаупі төнген Флорида пантерасы және жойылған қызыл қасқыр) жоқтығынан немесе азаюынан туындайды. Техастағы қыстау орындарында бұл түр әртүрлі қабыршақтылар, моллюскалар, балықтар (мысалы, тұтқабалық), ұсақ бауырымен жорғалаушылар және су өсімдіктерімен қоректенеді. Жазда көбею кезеңіндегі құстардың тағамына бақалар, ұсақ кеміргіштер, ұсақ құстар, балықтар, су жәндіктері, раковиналар, ұлулар, шаяндар, су түбірлері және жидектер жатады. 1946 жылдан 2005 жылға дейінгі алты зерттеуде көк крабтардың (callinectes sapidus) Аррансас ұлттық жануарлар қорығында қыстайтын жұлдызшалар үшін маңызды тағамдық көз екендігі, екі қыста олардың энергиясының 90 пайызына дейін құрайтыны анықталды; 1992–93 және 1993–94 жылдары. Бидай, арпа және жүгері сияқты астық қалдықтары көшіп бара жатқан жұлдызшалар үшін маңызды тағам болып табылады. Зерттеулер қызықты нәтижелер берді, атап айтқанда, өз аумақтарына берілген тұрақты жұптардың белгілі бір бөлігінен өзге, серіктестерін және аумақтарын ауыстыратын жұлдызшалардың үлкен бөлігі бар екендігі анықталды. Ерекше табыс – "Лобстик" есімді еркек құстың сақинасы бар кезде анықталуы болды; кейін ол сақинасын жоғалтқаннан кейін, дауысының жиіліктері арқылы танылды және 26 жастан асып, әлі де көбейе алатыны расталды.
Their many potential nest and brood predators include the American black bear, wolverine, gray wolf, cougar, red fox, Canada lynx, bald eagle, and common raven. Golden eagles have killed some young whooping cranes and fledglings. Due to their large size, adult birds in the wild have few predators. However, American alligators have taken a few whooping cranes in Florida, and the bobcat has killed many captive raised whooping cranes in Florida and Texas. In Florida, bobcats have caused the great majority of natural mortalities among whooping cranes, including several ambushed adults and the first chick documented to be born in the wild in 60 years. Adult cranes can usually deter or avoid attacks by medium sized predators such as coyotes when aware of a predator's presence, but the captive raised cranes haven't learned to roost in deep water, which makes them vulnerable to ambush. As they are less experienced, juvenile cranes may be notably more vulnerable to ambushes by bobcats. Patuxent Wildlife Research Center scientists believe that this is due to an overpopulation of bobcats caused by the absence or decrease in larger predators (the endangered Florida panther and the extirpated red wolf) that formerly preyed on bobcats. In their Texas wintering grounds, this species feeds on various crustaceans, mollusks, fish (such as eel), small reptiles and aquatic plants. Potential foods of breeding birds in summer include frogs, small rodents, small birds, fish, aquatic insects, crayfish, clams, snails, aquatic tubers, and berries. Six studies from 1946 to 2005 have reported that blue crabs (callinectes sapidus) are a significant food source for whooping cranes wintering at Aransas National Wildlife Refuge, constituting up to 90 percent of their energy intake in two winters; 1992–93 and 1993–94. Waste grain, including wheat, barley, and corn, is an important food for migrating whooping cranes, It delivered interesting results, i. e. that besides a certain fraction of stable pairs with strong affinity to their territories, there is a big fraction of cranes who change partners and territories. Only one of the exciting results was to identify the "Lobstick" male when he still had his band; he later lost his band and was recognized by frequency analysis of his voice and then was confirmed to be over 26 years old and still productive.
Қорғау жұмыстары
Құс өрісі табиғи түрде сирек кездесетін болған деп есептеледі, ал олардың тіршілік ортасының жойылуы және аң аулаудың шамадан тыс көптігі салдарынан санының күрт азаюы оларды өте қауіпті түрге жеткізді. Аң аулауға тыйым салынғанмен, заңсыз аң аулау, әлеуетті үлкен қаржылық айыптар мен түрмеге түсу мүмкіндігіне қарамастан, жалғасып келеді. Еуропалықтар континентке қоныстанғанға дейін олардың саны 10 000-нан астам болған, ал 1870 жылға қарай 1300-1400 құсқа дейін азайды. 1938 жылы бір көшіп-қонушы үйірде 15 ересек құс ғана болды, сонымен қатар Луизианада көшіп-қонбайтын популяцияда тағы он үш құс тіршілік етті, бірақ соңғылары 1940 жылы олардың жартысын өлтірген дауылдан шашырап кетті, ал аман қалғандары енді ешқашан жабайы табиғатта көбеймеді. 1960-шы жылдардың басында Ұлттық Одубон қоғамының орнитологы Роберт Портер Аллен "Ақиқатты айту" телешоуында қонақ ретінде пайда болды, бұл Қорғау қозғалысына құсқарған кранды жоқ болудан құтқару үшін жасаған күш-жігері туралы жұртшылықты хабардар етуге мүмкіндік берді. Оның алғашқы күш-жігері, әсіресе шаруалар мен аңшылар арасында халыққа білім беруге бағытталған. 1961 жылдан бастап, Күлтегінді сақтау қауымдастығы (WCCA) құрылды. Бұл коммерциялық емес ұйым негізінен федералдық, мемлекеттік және провинциялық саяси шешімдерге ықпал ету және жалпы жұртшылықты құстың сынды жағдайы туралы білім беру арқылы жұмыс істеді. 1967 жылы құс өлім қаупіне ұшыраған деп жарияланды. Аллен Луизиана популяциясының жалғыз аман қалған, 1940 жылы тұтқынға алынған және жараланған "Жозефин" атты әйел кранмен және Арансас баспанасы мен Аудубон зоопаркынан жараланған екі көшіп-қонушы құс, "Питт" және "Крип" арқылы тұтқында өсіруді бастады. Жозефина мен Крип 1950 жылы тұтқында туған алғашқы құсқарған кранды дүниеге әкелді, бірақ бұл балапан төрт күн ғана өмір сүрді, ал ондаған жылдар бойы жалғасқан күш-жігердің нәтижесінде 1965 жылы Жозефина қайтыс болғанға дейін 50-ден астам жұмыртқа шығарылды, тек төрт балапан ересек жасқа дейін аман қалды және олардың ешқайсысы көбеймеді. Сонымен қатар, жабайы популяция да өспеді. Табиғатты қорғаушылардың, аң аулауға тыйым салу мен білім беру бағдарламаларының күш-жігеріне қарамастан, қартайып бара жатқан жабайы популяция бақылаудың алғашқы 25 жылында тек 10 құсты ғана қосып алды, ал Техасқа қыстауға оралғандарға қосылған бірде-бір жаңа жас құссыз жылдар өтті. Бұл жабайы популяцияны сақтауды жақтағандар мен тұтқында көбею бағдарламасын құсқарған кранның тіршілік етуінің жалғыз үміті ретінде көретіндердің арасындағы жаңа шиеленіске әкелді, тіпті ол өте осал жабайы популяциядан алынған жеке тұлғаларға байланысты болса да. Арчибальд тұтқында крандарды өсірудің бірнеше әдістерін, соның ішінде адаммен жұмыс істеушілердің крандар костюмін қолдануын енгізді. Арчибальд үш жыл Текспен бірге жүрді, оны репродуктивті жағдайға келтіру үшін еркек кран ретінде әрекет етті. Арчибальд 1982 жылы "The Tonight Show" бағдарламасында әңгімені айтып бергенде, ол көрермендерді таң қалдырды және Джонни Карсонды оқиғаның қайғылы аяқталуымен таң қалдырды - Текстің "Ги Виз" деп аталатын жалғыз балапаны ұрықтанғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Gee Whiz сәтті өсіріліп, аналық құсқарған крандармен жұптасты. Patuxent, Халықаралық кран қоры және Калгари хайуанаттар бақшасындағы бағдарламада ізашарлық қызмет атқаратын техникалар тұтқында тұқым көбейтудің көптеген институционалды бағдарламасын құруға мүмкіндік берді, ол бірнеше қосымша тұтқында тұқым көбейту және қайта енгізу бағдарламаларында қолданылатын крандарды қамтамасыз етті. 1964 жылы жарақат алған жабайы балапан ретінде құтқарылған және 1966 жылы Патюксентке әкелінген "Канус" атты бір еркек кран 2003 жылы қайтыс болған кезде тұтқында өсірілген 186 кранның атасы, немересі немесе арғы атасы болды. 2017 жылы Патюксент жабайы табиғат зерттеу орталығы басымдықтардың өзгеруіне және Трамп әкімшілігінің бюджет қысқартуларына байланысты, 51 жыл бойы асыл тұқымды құсқарған крандарды өсіру мен оларды босату үшін оқытуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Олардың 75 құс тобы 2018 жылы Калгари хайуанаттар бақшасы, Халықаралық кран қоры, Луизианадағы Аудубон түрлерінің тіршілік ету орталығы және Флорида, Небраска, Оклахома және Техастағы басқа да орындардағы жануарларды тұтқында асылдандыру бағдарламаларына қосылу үшін көшірілді. Бұл көшіру тұтқында ұсталған крандардың көбеюіне, кем дегенде қысқа мерзімде, кері әсер етеді деп күтілуде және оның Patuxent бағдарламасы құстарды қамтамасыз етуге арналған қайта енгізу күш-жігеріне тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылықтар тудырды. Сонымен қатар, жабайы құс популяциясы тұрақты өсімді бастады, сондықтан 2007 жылы Канаданың табиғатты қорғау қызметі Вуд Баффало ұлттық паркінде 266 құсты, 73 жұптасқан жұпты және 80 балапанды санады, олардың 39-ы күзгі көші-қонды аяқтады, ал АҚШ-тың балық және жабайы табиғат қызметінің 2017 жылдың басындағы санауы Арансас ұлттық жабайы табиғат қорығына осы маусымда 505 құсқарған кран, оның ішінде 49 жас құс келгенін көрсетті. 2020 жылдың мәліметтері бойынша, жабайыда тіршілік ететін құстардың саны 677-ге жетеді, оның ішінде қалған бастапқы көшіп-қонушы популяциясы және үш қайта енгізілген популяциясы бар, ал 17 құс Канада мен АҚШ-тағы 17 мекемеде тұтқында ұсталып тұрды, осылайша жалпы саны 800-ден асты. Жабайы құстар Техастағы Арансас ұлттық жабайы табиғат қорығының маңындағы және оның ішіндегі батпақты жерлерде қыстайды. "The Aransas Project" атты экологиялық ұйым Техас қоршаған ортаны сақтау комиссиясын (TCEQ) сотқа берді, агенттік құстардың ареалы үшін жеткілікті су қорын қамтамасыз етуге сәтсіздік танытқандығынан Экологиялық түрлерді қорғау туралы заңды бұзды деп мәлімдеді. Топ 2008 және 2009 жылдардың қысында шамамен екі дүркін құсқарған кранның өліміне Сан-Антонио және Гвадалупе өзендерінен жеткіліксіз ағын себеп болғанын айтты. 2013 жылдың наурыз айында, жалғасып жатқан құрғақшылық жағдайында, федералды сот TCEQ-ке кран үшін тіршілік ортасын қорғау жоспарын жасауға және Сан-Антонио және Гвадалупе өзендерінен суға рұқсат беруді тоқтатуға бұйрық берді. Сот судьясы бұйрықты халықтың денсаулығы мен қауіпсіздігін қорғауға қажетті рұқсаттарды беруге TCEQ-ке рұқсат беру үшін өзгертті. Апелляциялық сот апелляция процесі кезінде бұйрыққа тоқтатты. Гвадалупе Бланко және Сан-Антонио өзендерінің басшылары TCEQ-ке сотқа қосылды, су пайдалануды шектеу Нью-Браунфельс және Сан-Маркос қалаларына, сондай-ақ жағалаудағы ірі өнеркәсіптік пайдаланушыларға қатысты қиын әсер ететінін ескертті. 2014 жылы 17 000 акрдан астам жерді сатып алуға Deepwater Horizon мұнай төгілуінен түскен 35 миллион доллар және Техас саябақтарының коммерциялық емес ұйымы жинаған қосымша 15 миллион доллар жұмсалды. Жабайыда тірі қалған популяцияның көші-қон циклына климаттың өзгеруінің әсеріне қатысты алаңдаушылықтар туды. Құстар сәуір және мамыр айларында көбейіп, ұя салу үшін көшіп-қону орындарына келеді. Жас құсқарған крандар ұядан ұшқысы келгенде, қыркүйек айында Техас арқылы көшіп-қон жолымен жүреді.
Whooping cranes are believed to have been naturally rare, and major population declines caused by habitat destruction and overhunting led them to them become critically endangered. Even with hunting bans, illegal hunting has continued in spite of potential substantial financial penalties and possible prison time. The population went from an estimated 10,000+ birds before the settling of Europeans on the continent to 1,300 1,400 birds by 1870. By 1938 there were just 15 adults in a single migratory flock, plus about thirteen additional birds living in a non migratory population in Louisiana, but the latter were scattered by a 1940 hurricane that killed half of them, while the survivors never again reproduced in the wild. In the early 1960s, Robert Porter Allen, an ornithologist with the National Audubon Society, appeared as a guest challenger on the network television show To Tell The Truth, which gave the Conservation movement some opportunity to update the public on their efforts to save the whooping crane from extinction. His initial efforts focused on public education, particularly among farmers and hunters. Beginning in 1961, the Whooping Crane Conservation Association (WCCA), was established to improve the status of the whooping cranes. This non profit organization functioned largely by influencing federal, state and provincial political decisions and educating the general public about the critical status of the bird. The whooping crane was declared endangered in 1967. Allen had begun an effort at captive breeding with a female crane named 'Josephine', the sole survivor of the Louisiana population, injured and taken into captivity in 1940, and two successive injured birds from the migratory population, 'Pete' and 'Crip', at the Audubon Zoo and the Aransas refuge. Josephine and Crip produced the first whooping crane born in captivity in 1950, but this chick only lived four days, and though decades of further efforts produced more than 50 eggs before Josephine's death in 1965, only four chicks survived to adulthood and none of them bred. At the same time, the wild population was not thriving. In spite of the efforts of conservationists, hunting bans and educational programs, the aging wild population would gain only 10 birds in the first 25 years of monitoring, with entire years passing without a single new juvenile joining those that returned to the Texas wintering grounds. This led to a renewed tension between those who favored efforts to preserve the wild population and others seeing a captive breeding program as the only hope for whooping crane survival, even though it must depend on individuals withdrawn from the extremely vulnerable wild population. Archibald pioneered several techniques to rear cranes in captivity, including the use of crane costumes by human handlers. Archibald spent three years with Tex, acting as a male crane – walking, calling, dancing – to shift her into reproductive condition. As Archibald recounted the tale on The Tonight Show in 1982, he stunned the audience and host Johnny Carson with the sad end of the story – the death of Tex shortly after the hatching of her one and only chick, named 'Gee Whiz'. Gee Whiz was successfully raised and mated with female whooping cranes. The techniques pioneered at Patuxent, the International Crane Foundation and a program at the Calgary Zoo would give rise to a robust multi institutional captive breeding program that would supply the cranes used in several additional captive breeding and reintroduction programs. A single male crane, 'Canus', rescued in 1964 as an injured wild chick and taken to Patuxent in 1966, would by the time of his 2003 death be the sire, grandsire or great grandsire of 186 captive bred whooping cranes. In 2017, the decision was made for the Patuxent Wildlife Research Center to end its 51 year effort to breed and train whooping cranes for release, due to changing priorities and in the face of budget cuts by the Trump administration. Their flock of 75 birds was moved in 2018 to join captive breeding programs at zoos or private foundations, including the Calgary Zoo, the International Crane Foundation, the Audubon Species Survival Center in Louisiana, and other sites in Florida, Nebraska, Oklahoma and Texas. This relocation is expected to negatively impact the reproductive success of the captive cranes, at least in the short term, and concerns were raised over its impact on the reintroduction efforts for which the Patuxent program had been providing birds. Meanwhile, the wild crane population began a steady increase, such that in 2007 the Canadian Wildlife Service counted 266 birds at Wood Buffalo National Park, with 73 mating pairs that produced 80 chicks, 39 of which completed the fall migration, while a United States Fish and Wildlife Service count in early 2017 estimated that 505 whooping cranes, including 49 juveniles, had arrived at Aransas National Wildlife Refuge that season. As of 2020, there were an estimated 677 birds living in the wild, in the remnant original migratory population as well as three reintroduced populations, while 177 birds were at the time held in captivity at 17 institutions in Canada and the United States, putting the total population at over 800. The wild cranes winter in marshy areas along the Gulf Coast in and surrounding the Aransas National Wildlife Refuge. An environmental group, The Aransas Project, has sued the Texas Commission on Environmental Quality (TCEQ), maintaining that the agency violated the Endangered Species Act by failing to ensure adequate water supplies for the birds' range. The group attributes the deaths of nearly two dozen whooping cranes in the winter of 2008 and 2009 to inadequate flows from the San Antonio and Guadalupe rivers. In March 2013 during continuing drought conditions, a federal court ordered TCEQ to develop a habitat protection plan for the crane and to cease issuing permits for waters from the San Antonio and Guadalupe rivers. A judge amended the ruling to allow TCEQ to continue issuing permits necessary to protect the public's health and safety. An appeals court eventually granted a stay in the order during the appeals process. The Guadalupe Blanco and San Antonio river authorities joined TCEQ in the lawsuit, warning that restricting the use of their waters would have serious effects on the cities of New Braunfels and San Marcos as well as major industrial users along the coast. A large purchase of over 17,000 acres in 2014 was paid for with $35 million made available from the settlement over the Deepwater Horizon oil spill and an additional $15 million raised by a Texas parks non profit. Concerns have been raised over the effects of climate change on the migratory cycle of the surviving wild population. The cranes arrive on their nesting grounds in April and May to breed and begin their nesting. When young whooping cranes are ready to leave the nest, they depart in September and follow the migratory trail through Texas.
Қайта енгізу
Тұтқындаудан тыс жерлерде басқа да көбейетін популяцияларды құруға бірнеше рет тырысты. Бірінші жобаны АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі мен Канаданың жабайы табиғат қызметі жүзеге асырды және 1975 жылы басталды. Ол жабайы популяциядан екінші жұмыртқаларды құмдық кранның ұясында асырап алуды қамтиды, бұл Айдаходан Ютаға дейін Нью-Мексикоға дейін ұшып өту жолымен екінші өзін-өзі қамтамасыз ететін үйірін құру үшін жасалды. 289 трансплантацияланған жұмыртқадан 85 балапан көшіп-қонуды үйренді, бірақ құмдық крандардың қосалқы ата-аналарына таңбаланғандықтан, басқа құмдық крандармен жұптасудан бас тартты. Жоба 1989 жылы тоқтатылды және бұл популяцияның бірде-бір мүшесі аман қалған жоқ. Бұл жұмыстың басталуы мен басып шығару мәселесі 1976 жылы түсірілген «Ұлы ақ құс» атты деректі фильмде қарастырылған. 1993-2004 жылдар аралығында Халықаралық кран қоры ұсынған 289 тұтқындықта өсірілген құстар жабайы табиғатта босатылды. 2003 жылы популяция қайта енгізілген крандарға табиғи ортада тұқым қуалаған алғашқы балапанды шығарса да, 2005 жылы жоғары өлім-жітім және нашар көбею проблемалары шешілгенге дейін популяцияға басқа құстарды жібермеу туралы шешім қабылданды. Халықты зерттеу 2012 жылы тоқтатылды. 2006 жылдың қазан айында 50 ересек және 4 балапан болды, бірақ кейіннен 2018 жылдың наурызында 14 қанатқа дейін азайды. Балық және жануарлар дүниесі қызметі Киссимми кранның тірі қалған популяциясын Луизиананың жаңа көшіп келген қорасына қосылу үшін көшіру жоспарын ұсынды. 2020 жылға дейін Флорида популяциясында 9 құс ғана қалды. Ұядан шыққаннан кейін, «Миграция» операциясының крандары ультражеңіл ұшақтың артынан ұшып, Висконсин штатындағы болашақ көбейту аймағы үстінен ұшып, Висконсинден Флоридаға алғашқы көшіп-қону кезінде ұшақтың жетекшілігімен ұшып кетті. Көшіп-қону жолын білген соң, олар келесі көктемде өздері солтүстікке қайта оралды. Бұл қайта енгізілген популяцияның өсуімен WCEP тұтқында өсірілген жас жұлдыздарды тікелей босатып, көшу мінез-құлқын өздерінің құрбыларынан үйренуге бастады. Бұл процесс тікелей күзгі босату (DAR) деп аталады. Бұл қайта әкелу 2001 жылдың күзінде басталды және кейінгі жылдары популяцияға құстар қосылды. 2006 жылы бір ұядан екі жапырақты жұлдыздар 2002 жылы алғашқы ультражеңіл бағдарламаға қатысқан ата-аналарға таралды, олардың бірі аман қалып, ата-анасымен Флоридаға сәтті көшіп барды. 2007 жылдың ақпан айының басында Орталық Флоридадағы торнадодан 18 баладан тұратын 17 балапан қаза тапты. Апрель айының соңында жалғыз аман қалған балапан белгісіз себептермен, ықтимал, дауылдың салдарынан қайтыс болды. 2006 жылы DAR-дың төрт балапанының екеуі де жыртқыш жануарлардың шабуылынан зардап шекті. Осыған қарамастан, 2011 жылдың мамыр айына дейін Шығыс көшіп-қону популяциясында (EMP) 105 тірі қаңғырау бар, оның ішінде 17 жұп құраған, олардың бірнешеуі ұя салып, жұмыртқа салады. 2011 жылдың желтоқсанында тоғыз краннан тұратын «Миграция» операциясын Федералдық авиация басқармасы тоқтатты, себебі заң бойынша өте жеңіл ұшақтардың ақы төленетін ұшқыштарына тыйым салынған. Бір ай бойы крандарды қамауда ұстағаннан кейін, Авиациялық авиация басқармасы көшіруді аяқтау үшін бір реттік рұқсат берді. 2016 жылдың қаңтар айында Балық және жануарлар дүниесі қызметі қол көтеретін және бағыттайтын құстардың табиғи ортада көбейіп өспеуіне байланысты, адаммен қарым-қатынасы төмен баламаларды қолдауға арналған ультражеңіл бағдарламаны тоқтату туралы шешім қабылдады. 2018 жылдың маусым айында бұл популяцияның көлемі 102 құс деп бағаланды. 2020 жылы бұл сан 86 құсқа дейін төмендеді. Кейіннен 10-дан 27 құсқа дейін бір жылдық топтар пайда болды. 2019 жылы популяция Флоридадағы сәтсіз қайта енгізу шарасынан көшірілген құстарды қабылдауға кірісті, 21 жастағы қайта енгізілген әйел және оның 4 жастағы қызы келді. Бірінші босатылған топтың ешқайсысы толық жетілуіне дейін аман қалмады, бірақ 2014 жылдың көктемінде құстардың екінші тобы жұптар мен ұялар құра бастады, бұл популяцияның алғашқы жұмыртқаларын шығарды, бірақ ата-аналары әлі жасөспірім болғандықтан, бұл жұмыртқалар құнарсыз болды. Келесі жылы құрттар құнарлы жұмыртқалар шығарды, бірақ ешқайсысы да құрттан тірі шықпады. Алайда, 2016 жылдың сәуірінде қайта енгізілген екі жұлдыздан екі балапан шығып, олардың бірі тірі қалып, ұшып кетті, бұл Луизианада 1939 жылдан бері алғашқы болып тіркелді. 2017 жылдан бастап жаңа стратегия енгізілді: тұтқынға алынған құстардан алынған ұрықтану процесіндегі жұмыртқалар түсіксіз жұмыртқалардың орнына Луизианадағы ұяларға ауыстырылды, бұл балапандарды жабайыдағы құстардың орнына баптауға мүмкіндік берді. 2018 жылы табиғи түрде салынған және ауыстырылған жұмыртқалардың нәтижесінде бес жабайы балапан популяцияға қосылды, олардың барлығы тірі қалды. 2018 жылдың тамыз айына дейін 125 құс босатылды, олардың кем дегенде 65-і тірі қалды, ал 2020 жылы тағы босатулар, Флоридадан көшірулер және бірнеше жабайы балапандардың пайда болуынан кейін бұл популяцияда 76 құс болды. Шығыс көшіп-қону популяциясындағы шамамен 100 қаңғыраудың бесеуі екі жыл ішінде заңсыз атып өлтірді. Қайтыс болған құстардың бірі «Бірінші ана» деп белгілі әйел болды. 2006 жылы ол және оның серігі шығыста тұтқындықта өсірілген және босатылған алғашқы жұп болды, олар жабайыда балапанды ересекке дейін сәтті өсірді. Бұл сол популяция үшін үлкен соққы болды, өйткені қаңғыраулардың шығыстағы сәтті көбеюі әлі орнатылмаған. 2011 жылдың 30 наурызында Индиана штатының Каюга қаласының 18 жасар Уэйд Беннетт және аты-жөні жарияланбаған жасөспірім «Бірінші ананы» өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Құсты өлтіргеннен кейін жасөспірім оның денесін ұстап тұрып суретке түскен. Беннетт пен жасөспірімге 1 доллар айып, бас бостандығынан айыру және шамамен 500 долларлық сот төлемдері тағайындалды, бұл жазаны түрлі консервациялық ұйымдар тым жеңіл деп айыптады. Сотталушы тараптың пікірінше, бір қаңғырауды өсіру және жабайы табиғатқа енгізу құны 100 000 долларға жете алады. Жалпы, Халықаралық кран қоры Шығыс көшіп-қону популяциясындағы қайта енгізілген крандардың шамамен 20% өлімі оқтан туындайтынын есептейді, ал алғаш босатылған 147 кранның шамамен 10% атып өлтірілді. 2011 жылғы оқиғаға қатысқан екі жасөспірім ұсталды, Луизианалық ер адам 2014 жылдың қараша айындағы өлтіруге кінәлі деп танылды және 45 күн түрмеге жабылды, ал 2500 доллар айып төледі, ал Техас штатының ер адам 2016 жылдың қаңтарындағы оқ атуы үшін 25 000 доллар айып салынды және 5 жылдық бас бостандығынан айыру мерзімінде қару-жарақ ұстауға тыйым салынды, оның бұзуы үшін ол 11 ай түрмеге жабылды. Екінші жағынан, 2018 жылдың шілде айындағы оқ ату фактісі үшін айыпталып, Луизианалық ер адамға бас бостандығынан айыру, қоғамдық жұмыс және аң аулау мен балық аулау шектеулері тағайындалды, бірақ айып немесе қару-жарақ шектеулері тағайындалмады.
Several attempts have been made to establish other breeding populations outside of captivity. The first project, carried out by the United States Fish and Wildlife Service and the Canadian Wildlife Service and initiated in 1975, involved cross fostering second eggs from the wild population in the nests of sandhill cranes to establish a second self sustaining flock using a flyway from Idaho across Utah to New Mexico. The 289 transplanted eggs resulted in 85 chicks that learned to migrate, but the whooping cranes failed to mate with other whooping cranes due to imprinting on their sandhill foster parents. The project was discontinued in 1989, and no members of this population survived. The initiation of this effort and the problem of imprinting are explored in the 1976 documentary A Great White Bird. A total of 289 captive bred birds provided by the International Crane Foundation were released in the wild between 1993 and 2004. Though in 2003 the population had produced the first chick conceived in the wild to reintroduced cranes, a decision was made in 2005 to release no further birds into the population until problems with high mortality and poor reproductive success were resolved. Studies of the population were discontinued in 2012. The population numbered about 50 adults and 4 chicks in October 2006 but subsequently dwindled to just 14 cranes in March 2018. The Fish and Wildlife Service proposed a plan to relocate the surviving Kissimmee crane population to join the newer Louisiana reintroduced non migratory flock, As of 2020, there were just 9 birds remaining in the Florida population, The ultralight flights were managed by a non profit organization, Operation Migration, working with the larger Whooping Crane Eastern Partnership (WCEP), which oversees all aspects of the reintroduced Eastern Migratory Population. Subsequent to hatching, the Operation Migration cranes were taught to follow the ultralight, fledged over their future breeding territory in Wisconsin, and led by the aircraft on their first migration from Wisconsin to Florida. Having learned the migratory route, they then returned north on their own the following spring. With the growth of this reintroduced population, WCEP also began releasing captive reared juvenile cranes directly into the flock to learn migratory behavior from their peers, in a process referred to as Direct Autumn Release (DAR). This reintroduction began in fall 2001 and added birds to the population in subsequent years. Two whooping crane chicks were hatched in the wild from one nest in 2006, to parents that had been part of the first ultralight led release in 2002, and one of these survived to successfully migrate with her parents to Florida. In early February, 2007, 17 yearlings in a group of 18 were killed by the 2007 Central Florida tornadoes, with the sole survivor dying in late April an unknown cause, possibly related to the storm trauma. Two of the four DAR chicks from 2006 were also lost due to predation. In spite of this, as of May, 2011, there were 105 surviving whooping cranes in the Eastern Migratory Population (EMP), including 17 that had formed pairs, several of which are nesting and are incubating eggs. In December 2011, the Operation Migration escort of nine cranes was interrupted by the Federal Aviation Administration due to a regulation prohibiting paid pilots of ultralight aircraft. After a month with the cranes kept in a pen, the FAA finally granted a one time exemption to allow completion of the migration. In January 2016, citing the near total failure of the hand raised and guided birds to reproduce in the wild, the Fish and Wildlife Service made a decision to discontinue the ultralight program in favor of alternatives with reduced human interaction. In June 2018, the size of this population was estimated at 102 birds. This number had dropped to 86 birds in 2020. Subsequent annual cohorts followed, ranging in size from 10 to 27 birds. In 2019, the population began receiving birds relocated from the failed Florida reintroduction effort with the arrival of a 21 year old reintroduced female and her wild born 4 year old daughter, None of the first released group survived to full maturity, but in the Spring of 2014 the second cohort of birds began to form pairs and nest, producing the population's first eggs, although since the parents were still juveniles these eggs were infertile. The next year saw fertile eggs but none survived to hatching. However, in April 2016 a pair of reintroduced cranes hatched two chicks, one of which survived to fledge, represented the first in the wild in Louisiana since 1939. Starting in 2017, a novel strategy was introduced: eggs in the process of hatching, taken from captive birds, were swapped into Louisiana nests in place of infertile eggs, allowing the chicks to be raised by substitute crane parents in the wild. In 2018, a combination of naturally laid and substituted eggs added five wild raised juveniles to the population, which all survived to fledge. As of August 2018, 125 birds had been released, with at least 65 surviving, while in 2020 following further releases, relocations from Florida, and several wild fledgings, there were 76 birds in this population. Over a period of two years, five of the approximately 100 whooping cranes in the Eastern Migratory Population were illegally shot and killed. One of the dead cranes was the female known as "First Mom". In 2006, she and her mate were the first eastern captive raised and released pair to successfully raise a chick to adulthood in the wild. This was a particular blow to that population because whooping cranes do not yet have an established successful breeding situation in the East. On March 30, 2011, Wade Bennett, 18, of Cayuga, Indiana and an unnamed juvenile pleaded guilty to killing First Mom. After killing the crane, the juvenile had posed holding up her body. Bennett and the juvenile were sentenced to a $1 fine, probation, and court fees of about $500, a penalty which was denounced by various conservation organizations as being too light. The prosecuting attorney has estimated that the cost of raising and introducing to the wild one whooping crane could be as much as $100,000. Overall, the International Crane Foundation estimates that the nearly 20% of deaths among the reintroduced cranes in the Eastern Migratory Population are due to shootings. with about 10% of the first 147 released cranes being shot and killed. Two juveniles were apprehended for a 2011 incident, a Louisiana man was sentenced to 45 days imprisonment and a $2500 fine after pleading guilty to a killing in November 2014, and a Texas man was fined $25,000 for a January 2016 shooting and barred from possessing firearms during a 5 year probation period, on subsequent violation of which he was given an 11 month custodial sentence. On the other hand, a Louisiana man cited for a July 2018 shooting received probation, community service and hunting and fishing restrictions but no fine or firearms restriction.