В. Орлиц: Польшалық математик және оның ғылыми еңбектері
Władysław Orlicz
Владіслав Орліч (1903-1990) – поляқ математигі, функционалдық анализ және топология саласындағы ғалым. Орліч кеңістіктері оның есімімен аталған. Математика тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша математигі (1903–1990)
Polish mathematician (1903–1990)
Владислав Роман Орлиц (24 мамыр 1903 – 9 тамыз 1990) – Львов математикалық мектебінің поляк математигі. Оның негізгі зерттеу салалары функционалдық анализ және топология болды: Орлиц кеңістіктері оның құрметіне аталған.
Władysław Roman Orlicz (May 24, 1903 – August 9, 1990) was a Polish mathematician of Lwów School of Mathematics. His main interests were functional analysis and topology: Orlicz spaces are named after him.
Білім және мансап
Орлиц Франциск пен Мария Орлицтің бес баласының үшіншісі болды. Оның кіші інісі Польша-Кеңес соғысында қаза тапты, ал үлкені Штутхоф концлагерінде мерт болды. Басқа ағалары да профессор болды. Отбасы бірнеше рет көшті. Орлиц Тарнув, Зноймо және Львов қалаларында оқыды, 1920 жылы мектепті бітіріп, Львов политехникалық институтында математиканы оқуға түсті. Ол Хьюго Штайнхаус, Антони Ломницки және Станислав Рузевич сияқты ғалымдардан дәріс алды. 1923 жылға қарай ол Математика факультетінде шағын жұмыстарды орындады. 1925 жылдың 1 тамызында Лембергтегі Ян Казимир университетінде (қазіргі Львов университеті) кіші ғылыми қызметкер болып тағайындалды. Ол өзінің алғашқы ғылыми еңбегін 1926 жылы, 23 жасында жариялады. 1928 жылы ортогоналды тізбектер теориясы бойынша диссертациясын қорғады. 1929 жылы Геттинген университетіне стипендиямен оқуға барып, 1930 жылы Лембергке аға ғылыми қызметкер ретінде оралды. 1934 жылы «Ортогоналды жүйелерді зерттеу» тақырыбында хабилитациялық диссертациясын қорғады. Келесі жылы Львов политехникалық институтында доцент болып, Львов университетінде оқытушылық лицензиясын алды. 1937 жылы Познань университетінде доцент қызметіне тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Лембергте демалыста болды. Познаньға қайта алмағандықтан, Лембергте профессор болып бекітілді. Ресми түрде ол мұғалім болып жұмыс істеді. 1945 жылдың басында Лемберг енді Польша құрамына кірмейтіні анық болған соң, Орлиц Познаньға оралды. 1948 жылы Познань университетінде толық профессор болып тағайындалды және 1970 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сол қызметте болды. Орлиц 1948 жылы Польша математикалық қоғамының Стефан Банах сыйлығымен марапатталды.
Orlicz was the third of Franciszek and Maria Orlicz's five children. His youngest brother died in the Polish Soviet War, the eldest perished in the Stutthof concentration camp. The other brothers also became professors. The family moved several times. Orlicz attended school in Tarnów, Znojmo, and Lviv, where he finished school in 1920 and began studying mathematics at the Lviv Polytechnic University. He studied with Hugo Steinhaus, Antoni Łomnicki and Stanisław Ruziewicz, among others. As early as 1923 he took on small tasks at the Faculty of Mathematics. On August 1, 1925 he became a junior assistant at the Jan Kazimierz University in Lemberg (now University of Lviv). He published his first scientific work in 1926 at the age of 23. In 1928 he completed his dissertation on the theory of orthogonal sequences. In 1929 he went to University of Göttingen on a scholarship and returned to Lemberg in 1930 as a senior assistant. In 1934 he presented his habilitation thesis The investigations of orthogonal systems. The following year he became an assistant professor at the Lviv Polytechnic University and received his teaching license at the University of Lviv. In 1937, he became an associate professor at the University of Poznań. The outbreak of the Second World War surprised him while he was on vacation in Lemberg. Since he could not return to Poznań, he was appointed professor in Lemberg. Officially he worked as a teacher. When it became clear in early 1945 that Lemberg would no longer belong to Poland, Orlicz went back to Poznań. In 1948 he was appointed full professor at the University of Poznań, where he remained until his retirement in 1970. Orlicz was awarded the Stefan Banach Prize by the Polish Mathematical Society in 1948.