Ірі форматты фотосуреттеу: 4х5 дюйм және одан үлкен форматтар

Кіріспе

4×5 дюйм немесе одан үлкен фильм камерасы үшін бейнелеу форматы

Ірі форматты фотосуретке 4×5 дюйм немесе одан үлкен бейнелеу форматтары жатады. Ірі формат "орта форматтан" үлкен, ол Hasselblad, Mamiya, Rollei, Kowa және Pentax камераларының (120 және 220 пленка қолданады) өлшемінен және 35 мм форматтағы кадрдан әлдеқайда үлкен. Ірі форматтың, фильмдік немесе цифрлық, басты артықшылығы – бірдей пиксел тығыздығында жоғарырақ ажыратымдылыққа немесе бірдей ажыратымдылықта ірі пикселдерге/дәндіктерге ие болу, бұл әр пикселге көбірек жарық түсіруге мүмкіндік береді, соның арқасында жарық аз болғанда сапалы суреттерге қол жеткізуге болады. 4×5 дюймдік бейне (12 903 мм²) 35 мм кадрдың (864 мм²) ауданынан шамамен 15 есе үлкен, демек, жалпы ажыратымдылығы 15 есе жоғары. Ірі форматты камералар – фотосуретке түсіруге арналған ең алғашқы құрылғылардың бірі болды, ал ұлғайтқыштар кеңінен қолданыс тапқанға дейін 4×5, 5×7 немесе 8×10 дюймдік негативтен 1:1 пропорцияда контакттік баспа жасау әдеттегі жағдай болды.

Форматтар

Ең көп таралған үлкен формат – 4×5 дюйм (10,2×12,7 см), ол Graflex Speed Graphic және Crown Graphic сияқты камераларда қолданылған өлшем. Аз таралған форматтарға төрттен бір табақ (3,25×4,25 дюйм (8,3×10,8 см)), 5×7 дюйм (12,7×17,8 см) және 8×10 дюйм (20×25 см) жатады. Көптеген ескі 1920-шы жылдардағы Kodak камераларының (Kodak 1, 2, 3 және Master View камераларының түрлі нұсқалары, содан кейін Sinar монорельсті студиялық камералары) өлшемдері 11×14 дюйм (28×36 см), 16×20 дюйм (41×51 см), 20×24 дюйм (51×61 см) құрайды. Әртүрлі панорамалық немесе «банкет» форматтары (мысалы, 4×10 және 8×20 дюйм (10×25 және 20×51 см)) және метрикалық форматтар (9×12 см, 10×13 см және 13×18 см) бар. Сонымен қатар, 9×9 дюйм, 9×18 дюйм (K17, K18, K19, K22 және т.б.) сияқты түрлі ескі және қазіргі аэрофототүсірім форматтары қолданылады, олар 4, 5, 6, 7, 9 немесе 10 дюйм ені бар рулонды пленканы, сондай-ақ қарау камераларын (соның ішінде стенопикалық камераларды), көбейту/өңдеу камераларын және рентген пленкасын пайдаланады. 8×10 дюймнен аспайтын форматтар көбінесе Ultra Large Format (ULF) деп аталады және 11×14, 16×20 немесе 20×24 дюйм немесе пленка, тақталар немесе камералардың барлық мүмкін өлшемдеріне дейін үлкен болуы мүмкін. Көптеген үлкен форматтар (мысалы, 24×24, 36×36 және 48×48 дюйм) – бұл баспа тақталарына контактілі басып шығару үшін үлкен негативтер жасауға арналған көлденең камералар. Polaroid 20×24 камерасы – кеңінен қолданылатын ең үлкен форматты камералардың бірі және оны әртүрлі елдердегі Polaroid агенттерінен жалдауға болады. Көптеген белгілі фотографтар дөңгелекті шассиі бар Polaroid камерасын пайдаланған.

Бақылау

Көптеген, бірақ барлық емес, үлкен форматты камералар – «стандарттар» деп аталатын алдыңғы және артқы бөліктері бар қарау камералары болып табылады. Бұл фотографқа перспективаны жақсырақ бақылауға және көрініс тереңдігін арттыруға мүмкіндік береді. Әсіресе архитектуралық және макрофотографтар осы мүмкіндіктен зор пайда көреді. Бұл камераның алдыңғы және артқы бөліктерін жоғары/төмен және солға/оңға жылжытуға (ғимараттарды суретке түсіргенде пайдалы, мысалы, нысан камерадан биік немесе төмен орналасқан жағдайда) және оларды бір-біріне қатысты солға/оңға, жоғары/төмен немесе екеуінің біріктірілген комбинациясында Scheimpflug принципіне сәйкес еңкейтуге мүмкіндік береді. Жылжыту және еңкейту қозғалыстары әдеттегі бекітілген линзалы камерамен шешілмейтін тереңдік мәселелерін шешуге, перспективалық бейнені өзгертуге және ерекше эффектілер жасауға мүмкіндік береді. Ансел Адамстың және басқа f/64 тобының фотографтарының туындылары үлкен форматты қарау камераларында қол жетімді қозғалыстарды пайдалану арқылы линза жазықтығын (алдыңғы бөлік) және пленка жазықтығын (артқы бөлік) реттеудің үлкен көрініс тереңдігін қалай қамтамасыз ететінін көрсетеді.

Операция

Үлкен форматты камераны пайдалану үшін бірнеше қадамдар қажет, нәтижесінде фотосурет түсіру стилі баяулап, көбінесе терең ойлануға бейім болады. Мысалы, пленканы парақтұғырмен (sheet film holders) жүктеу үшін пленканы қараңғы жерде жүктеу және түсіру қажет, әдетте, ауыстыру қабы (changing bag) немесе қараңғы бөлмеде, бірақ бұрыннан дайындалған пленка кассеталары мен үлкен форматты рулондық пленкалар да қолданылған. Көбінесе камерамен жұмыс істеу үшін үш аяқты штатив пайдаланылады, бірақ кейбір модельдер қолмен ұстауға арналған. Бұл "техникалық камераларда" жылдам жұмыс істеу үшін жеке видоискатель (viewfinder) және дальномер (rangefinder) болады. Жалпы, үлкен форматты камераны пайдаланғанда, көрініс камераның матовое (ground glass) шынысына түсіріледі, содан кейін экспозиция жасамас бұрын камераның артқы жағына пленка ұстағышы орнатылады. Кейбір фотографтар бірден шығатын пленканы пайдаланатын жеке Polaroid артқы бөлігін қолданады, бұл оларға суретті түсіру алдында композицияны, экспозицияның дұрыстығын және тереңдік шағылысуын (depth of field) көруге мүмкіндік береді. Егер экспозицияны "Polaroid" арқылы тексермесе, кейінірек пленканы проявкалау кезінде камераны орнатуда қателік болғаны анықталуы мүмкін.

Қолданылуы

4×5 дюймдік табақ пленка форматы баспасөз фотосуреті үшін өте қолайлы болды, себебі ол баспа табағында тікелей контактілік басылым жасауға мүмкіндік берді, сондықтан ол баспасөз камераларында кеңінен қолданылды. Бұл 1940-1950 жылдарға дейін, тіпті 1930 жылдары пайда бола бастаған ыңғайлырақ және ықшам орта форматтағы немесе 35 мм рулондық пленкалық камералардың пайда болуымен де жалғасты. 1950 жылдардың ортасында пайда болған 35 мм және орта форматты SLR камераларын баспасөз фотографтары көп кешікпей қабылдады. Үлкен форматтағы фотосуретке түсіру пленкамен ғана шектелмейді; үлкен форматты камераларға орналастырылатын үлкен цифрлық камера артқы жағы бар. Бұл орта форматтағы цифрлық артқы жағы үлкен форматты камераларға бейімделуі (кейде кесілген кескіндерге әкеліп соқтырады), қадамдық және қайталанатын Multishot жүйелері немесе сканерлік артқы жақтар (бейне аумағын жалпақ төсекті сканер сияқты сканерлейді) болуы мүмкін. Сканерлік артқы жақтар бір кескінді түсіру үшін бірнеше секундтан немесе тіпті бірнеше минутқа дейін уақыт алуы мүмкін. Sinar Macroscan құрылғысымен және 54H дерек файлдарын пайдаланғанда 1 гигабайттан астам дерек жасалады. Үлкен формат, пленкаға негізделген және цифрлық, әлі де көптеген қолданыстар үшін қолданылады, мысалы, ландшафт фотосуреті, жарнамалық фотосуреттер, көркем фотосурет, ғылыми қолданыстар және әдетте жоғары ұлғайтуды қажет ететін, бірақ жоғары деңгейдегі егжей-тегжейлілік талап ететін кескіндер үшін. 4×5 дюймдік түпнұсқадан 40x50 дюймдік өлшемдегі жоғары сапалы көркем басылымдар жасауға болады, ал үлкен негативтер үшін одан да үлкенірек өлшемдерге қол жеткізуге болады. Полиграфия индустриясында компьютерден пленкаға және компьютерден пластинаға технологиялары енгізілгенге дейін литографиялық пластиналарды дайындау үшін үлкен фильмдер жасау үшін өте үлкен бекітілген камералар қолданылды. Бұлар әдетте "процесс камерасы" деп аталады және кішкентай жұмыстар үшін тік орнатылған модельдерден және карталар мен жоспарлар сияқты өте үлкен жұмыстар үшін рельстерге орнатылған көлденең құрылымдардан тұрады.

Ұлттық парк қызметі құжаттамалық бағдарламалары

Үлкен форматты фильмдер Ұлттық саябақтар қызметінің құжаттамалық бағдарламалары үшін тарихи орындар мен заттардың тіркемесін жасау үшін де қолданылады. Тарихи американдық ғимараттарды зерттеу (HABS), Тарихи американдық инженерлік тіркеме (HAER) және Тарихи американдық ландшафттарды зерттеу (HALS) үлкен форматты фильмге негізделген фотосуреттерді талап етеді. 4×5 дюйм, 5×7 дюйм және 8×10 дюйм үлкен форматты фильмдер Конгресс кітапханасының осы жинақтарына қосу үшін қабылданатын жалғыз форматтар болып табылады. 4x5 және 5x7 әдетте далада қолданылады (5×7 дюйм өте маңызды ғимараттар үшін артықшылыққа ие), ал 8×10 дюйм тарихи фотосуреттердің, құжаттардың және жобалардың фотокөшірмелерін жасау үшін көбінесе қолданылады. HABS/HAER/HALS арқылы тарихи маңызы бар ғимараттар мен орындар үлкен форматты камералармен және қара-ақ фильмдермен, сондай-ақ тарихи ресурстың маңызды ерекшеліктерін бұрмалаудан сақтай отырып, құжаттау техникаларын қолдана отырып тіркеледі. Бұл түзетілген фотосуреттерді үлкен форматты камералармен фильмді, линзаны және нысананы бір-біріне қатаң параллель ұстап түсіруге болады. Кішкентай форматты камераларды жоғары немесе төмен орналасқан нысаналарды көру үшін бұру қажет, бірақ бірдей нысаналарды үлкен форматты камераның линзасын жоғары немесе төмен жылжыту арқылы, фильмнің, линзаның және нысананың жазықтықтарын параллель сақтап түсіруге болады. HABS, HAER және HALS үлкен форматты фильмнің жоғары ажыратымдылығын да талап етеді. 5×7 дюймдік фильм 4×5 дюймдік фильмге қарағанда шамамен екі есе жоғары ажыратымдылыққа ие, ал 4×5 дюйм 35 мм фильмдегі (24×36 мм) кескінден шамамен 16 есе үлкен. Бұл үлкен теріс өлшем тек көбірек егжей-тегжейлі болуға ғана мүмкіндік бермейді, сонымен қатар үлкен форматты полиэстер фильм ацетаттан жасалған 35 мм фильмге қарағанда әлдеқайда берік. HABS, HAER және HALS Конгресс кітапханасына ұсынылатын барлық материалдарға түпнұсқа фильмді (архивтік тазалаудан өткен) және талшықты қағаздағы контакттік басылымдарды қосуды талап етеді; бұл контакттік басылымдар ұсынылып отырған фильмнің мөлшерімен бірдей – 4×5 дюйм, 5×7 дюйм немесе 8×10 дюйм, ал үлкен мөлшері адамдарға басылымды оңай көруге мүмкіндік береді, ал 35 мм контакттік басылымдар тым кішкентай болып, ұлғайтуды қажет етеді.

Large format film is also used to create a record of historic places and things for the National Park Service documentation programs. The Historic American Buildings Survey (HABS), the Historic American Engineering Record (HAER), and the Historic American Landscapes Survey (HALS) require large format film based photography. 4×5″, 5×7″, and 8×10″ large format film formats are the only acceptable formats for inclusion in these collections at the Library of Congress. 4x5 and 5x7 are generally used in the field (5×7″ is preferred for very significant buildings) and 8×10″ is generally utilized for photo duplication of historic photographs, documents and blueprints. Through HABS/HAER/HALS, buildings and sites of historic significance are recorded with large format cameras and black and white film and using techniques that document the key features of the historic resource with special care not to distort the angles and views. This rectified photography can be accomplished with large format cameras by keeping the film, lens and subject perfectly parallel. Smaller format cameras need to be tilted to view high or low subjects, but the same subjects can be captured by shifting the lens element of a large format camera up or down to keep the film, lens, and subject planes parallel. HABS, HAER, and HALS also requires the increased resolution of large format film. A sheet of 5×7″ film has almost twice the resolution of 4×5″ film, and 4×5″ is almost 16 times larger than a 35 mm film image (24×36 mm). This added negative size not only allows for more detail, but the large format polyester film is also far more durable than acetate 35 mm stock. HABS, HAER, and HALS require that all submissions to the Library of Congress include the original film (archivally washed) and it must also include contact prints on fiber based paper; these contacts are the same size as the film being submitted, 4×5″, 5×7″, or 8×10″, and the large size allows people to readily see the prints, while 35 mm contacts would be too small and would require magnification.