Кіріспе
Қытай саясаткері және әскери қайраткері (1898–1965). Чэнь Чэн (4 қаңтар 1898 – 5 наурыз 1965) – қытай саяси және әскери жетекшісі, Екінші Қытай-жапон соғысы мен Қытай Азамат соғысы кезінде Ұлттық революциялық армияның негізгі қолбасшыларының бірі. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Тайваньға көшіп келген соң, ол Тайвань провинциясының губернаторы, вице-президенті және Қытай Республикасының премьер-министрі қызметтерін атқарды. Ол АҚШ-қа сапарлар жасап, Қытай Республикасын (ҚР) өкілдік етті және шаруалардың жер менуіне мүмкіндік бергендіктен Тайваньда коммунизмнің тартымсыз болуына себеп болған жер реформасы және салық азайту бағдарламаларын бастауға көмектесті. Оның сыпайы аты Цзисиу болған.
Chen Cheng (ch2ch2; ; January 4, 1898 – March 5, 1965) was a Chinese political and military leader, and one of the main commanders of the National Revolutionary Army during the Second Sino Japanese War and the Chinese Civil War. After moving to Taiwan at the end of the civil war, he served as the Governor of Taiwan Province, Vice President, and Premier of the Republic of China (ROC). He represented the ROC in visits to the United States and helped to initiate land reforms and tax reduction programs that caused communism to become unattractive in Taiwan since peasants were able to own land. His courtesy name was Tsi siou .
Ерте өмір
Чэнь Чэн Цинтянь уезінде, Чжэцзян провинциясында дүниеге келді, 1922 жылы Баодин әскери академиясын бітірді, ал екі жылдан кейін Вампоа әскери академиясына түсті. Дәл сол жерде ол алғаш рет Академия бастығы Чан Кайшымен танысты. Кейін Чэнь Ұлттық революциялық армияға қосылып, Солтүстік жорыққа қатысты.
Әскери қызметтегі өрлеу
Солтүстік жорық кезінде Чэнь жақсы басшылық қабілеттерін көрсетті. Бір жылдың ішінде ол батальондарды басқарудан дивизияларды басқаруға дейін өрледі. Жорықтан кейін Чэнь соғыс лордтарына қарсы күресте белсенді қатысты. Оның шайқастардағы жетістіктері оны 18-ші армияның командирі етіп тағайындауға мүмкіндік берді.
Коммунистікке қарсы науқандар
1931 жылы Ченге Қызыл Армияны басу міндеті тапсырылды. Қызыл Армияның бас күштерін іздеу мақсатындағы әртүрлі науқандарда Ченнің әскерлері ауыр шығынға ұшырады. Коммунистерге қарсы бесінші науқанда ол оларды жеңіп, Қызыл Армияны Ұзақ жорысқа түсуге мәжбүр етті. Қызыл Армияға қарсы науқандар Сиань оқиғасынан кейін аяқталды, онда Чан Кайши және оның штабы басып келген жапон императорлық армиясына қарсы коммунистермен ынтымақтасуға мәжбүр болды.
Жапонияға қарсы соғыс
Шанхай шайқасы кезінде ол Чан Кай Шектің ең жақын әскери көмекшілерінің бірі болды. Жапондықтармен Солтүстік Қытайда тікелей шайқасқаннан гөрі, Оңтүстік Қытайда шешуші әрекет жасау оның идеясы еді, себебі Ұлттық армияның әскерлерінің жағдайы нашар болды және көлік құралдары жетіспеді. Шанхай мен Нанкиннің түсуінен кейін Чэнь 1938 жылы Хубэйге көшіп, Ухань шайқасына басшылық етті. Ухань Қытай армиясының уақытша бас штабы болды. Бірақ жапондықтар, ауыр шығындарға қарамастан, қытайлықтарды жеңіп, 1938 жылдың 25 қазанында Уханды басып алды. Соғыстың соңғы жылдарында Чэнь Чанша шайқасы, Ичан шайқасы және Батыс Хубэй шайқасында қолбасшылық етті. 1943 жылы ол ауруына байланысты Вэй Ли Хуанмен ауыстырылғанға дейін Бирма майданындағы Қытай экспедициялық корпусының қолбасшысы болып тағайындалды.
Қытай Азамат соғысы
Екінші Қытай-Жапон соғысынан кейін Чэнь Бас штабтың бастығы және әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы болды. Ол Чянның бұйрығымен Қытай Азамат соғысын бастарған Қызыл Армияның "босатылған" аймақтарына шабуыл жасауды бастады. 1947 жылдың тамызында Чян Ченді сол аймақтағы коммунистерге қарсы ұлтшыл күштерді басқару үшін Солтүстік-Шығыс штабының директоры етіп тағайындады. Ол жергілікті қауіпсіздік жасақтарын тарату арқылы қателік жасады, себебі олар жапондықтармен ынтымақтасқан Маньчжуко императорлық армиясында қызмет еткен болатын, бұл Маньчжуриядағы ұлтшыл күшін 1,3 миллионнан 480 мыңға дейін азайтты. Сонымен қатар, ол Ду Юмин, Сун Лижэнь, Чжэн Донгуо және Чэнь Мингрен сияқты ең қабілетті ұлтшыл командирлерді де қызметтен босатып жіберді. Оның нәтижесінде бірнеше ірі жеңіліске ұшырады, содан кейін Чианг Ченді Нанкинге шақырып алды және Шэньянға Вэй Лихуанды Солтүстік-Шығыс айманының бас қолбасшысы ретінде, ал Фан Ханьцзиені бас қолбасшының орынбасары және Цзиньчжоу алдыңғы командалық орталығының директоры ретінде жіберді. Чэнь Тайваньға созылмалы асқазан ауруын емдеу үшін емделуге кетті.
Тайваньда
Чианг 1949 жылы Ченді Тайвань провинциясының губернаторы етіп тағайындады, Тайваньды Гоминьдан бекінісі ретінде дамытуды жоспарлау үшін. Ұлтшыл күштер Тайваньға шегінгеннен кейін Чен Гоминьданның атқарушы вице-президенті, Қытай Республикасының вице-президенті және премьер-министрі сияқты маңызды азаматтық лауазымдарды атқарды. Ол 1947 жылғы конституция қабылданғаннан бергі ең жас премьер-министр болды. Тайваньдағы жылдарында ол түрлі жер және экономикалық реформаларды жүзеге асырды, Тайваньды қайта құрды. Ченнің 37,5%-ға жалға алу төлемдерін төмендету шарасы Тайваньда коммунизмнің таралуын тоқтатуға септігін тигізді. Бұл саясат бойынша шаруалар егіннің 37,5 пайызын ғана жер иелеріне жалға төлемі болды. Бұрынғы директиваға дейін жер иелері көбінесе өнімнің жартысынан астамын төлемақы ретінде талап ететін. Ол сондай-ақ бірнеше құрылыс жобаларын бастады. Олардың бірі – Таоюань округіндегі Шимен су қоймасы, ол су тасқынын азайтып, күріш өндірісін арттырды. 1949 жылдың 19 мамырында Чен Тайвань аумағында әскери жағдай режимін енгізу туралы жарлық шығарды, коммунистік тыңғырымды жою және қорғаныс қабілетін нығайту мақсатында.
Өлім
Чен 1965 жылы бауыр ісігінен қайтыс болды. Оның күлдері 1995 жылдың тамызында Каосиунг округінің (қазіргі Каосиунг қаласының бір бөлігі) Фо Гуан Шан тауына көшірілді.