Кіріспе

Еркектер мен әйелдердің бірге оқытылатын білім беру жүйесі. Аралас жынысты білім беру, сондай-ақ аралас гендерлік білім беру, бірлескен білім беру немесе коэдукация (қысқартылған түрі – коэд немесе коэд) деп те аталады. 19 ғасырға дейін бір жынысты білім беру кең таралған болса, аралас жынысты білім беру көптеген мәдениеттерде, әсіресе батыс елдерінде қалыпты жағдайға айналды. Бір жынысты тәрбие көптеген мұсылман елдерінде әлі де кең таралған. Екі жүйенің салыстырмалы артықшылықтары талқылау тақырыбы болып келеді. Әлемдегі ең көне бірлескен білім беретін мектеп – 1714 жылы Ұлыбританияда құрылған Архиепископ Тенисонның Англия шіркеуінің жоғары мектебі, Кройдон. Ол құрылғаннан бастап ұлдар мен қыздарды қабылдады және тек күндізгі оқу орны болып табылады. Әлемдегі ең көне күндізгі және пансиондық білім беретін мектеп – Шотландиядағы, Ұлыбританиядағы Доллар академиясы. Ол 5 жастан 18 жасқа дейінгі ұлдар мен қыздарға арналған орта және жоғары мектеп. 1818 жылы ашылғаннан бастап мектеп Доллар және айналасындағы ауылдық жерлердің ұл-қыздарын қабылдады. Мектеп қазірге дейін 1250-ге жуық оқушымен жұмыс істеп келеді. Бірінші бірлескен білім беру колледжі – Огайо штатының Оберлин қаласындағы Оберлин колледжінің институты. Ол 1833 жылдың 3 желтоқсанында 44 студентпен, оның ішінде 29 ер адам және 15 әйелмен ашылды. Әйелдер үшін толыққанды тең мәртебе 1837 жылға дейін келмеді, ал бакалавр дәрежесін алған алғашқы үш әйел 1840 жылы осы құқыққа ие болды. 20 ғасырдың соңына қарай, бұрын тек ерлерге немесе әйелдерге арналған көптеген жоғары оқу орындары бірлескен білім беру жүйесіне көшті.

Тарих

Ертедегі өркениеттерде адамдар көбінесе бейресми білім алған: негізінен отбасы ішінде. Уақыт өте келе білім беру жүйесі құрылымдалып, формалдана түсті. Білім беру өркениеттің маңызды бөлігіне айналған кезде әйелдердің құқықтары шектеулі болды. Ежелгі грек және қытай қоғамдарының күш-жігері негізінен ер балалардың біліміне бағытталған. Ежелгі Римде білім алу мүмкіндігі әйелдерге де біртіндеп ұсынылды, бірақ олар ер балалардан бөлек оқытылды. Ертедегі христиандар мен ортағасырлық еуропалықтар осы үрдісті жалғастырды, ал мәртебелі топтар үшін бір жынысты мектептер Реформация кезеңіне дейін кең таралды. Осы ғасырдың басында көптеген діни мектептер ашылды және елдегі алғашқы ірі мемлекеттік мектептер ер балалар мен қыздар үшін құрылды. 16 ғасырда Трент соборында Рим-католик шіркеуі барлық әлеуметтік топтардың балалары үшін тегін бастауыш мектептер ашуды қолдады. Жынысына қарамастан, барлық балаларға арналған бастауыш білім беру тұжырымы қалыптасты. Реформациядан кейін Батыс Еуропада кейбір протестанттық топтар ұлдар мен қыздардың Библияны оқуға үйретілуі керек деп талап еткендіктен, біріктірілген білім беру енгізілді. Бұл практика Солтүстік Англияда, Шотландияда және отарлық Жаңа Англияда кең таралды, онда жас балалар, ұлдар мен қыздар, үй оқытушыларының мектептеріне қатысты. 18 ғасырдың соңында қыздар қалалық мектептерге біртіндеп қабылдана бастады. Англиядағы және АҚШ-тағы Достар қоғамы біріктірілген білім беруді, сондай-ақ жалпы білім беруді дамытуда алғашқы қадам жасады, ал британдық колониялардағы квакерлердің елді мекендерінде ұлдар мен қыздар бірге оқыды. Америка революциясынан кейін шіркеу мектептерін ығыстырған жаңа тегін мемлекеттік бастауыш немесе жалпы білім беретін мектептер көбінесе біріктірілген білім беретін, ал 1900 жылға қарай көптеген мемлекеттік жоғары мектептер де біріктірілген білім беретін болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында біріктірілген білім беру кеңінен қабылдана бастады. Ұлыбританияда, Германияда және Кеңес Одағында бір сыныпта ұлдар мен қыздарды оқыту бекітілген практикаға айналды.

Австралия

Австралияда аралас білім беретін мектептердің саны артуда, жаңадан аралас білім беретін мектептер ашылып жатыр, ал жеке жынысты мектептердің жаңадан ашылуы азайды, ал бар мектептер бірігіп жатыр немесе қарама-қарсы жыныстағы оқушыларды қабылдай бастады.

Қытай

Қытайдағы алғашқы аралас жынысты жоғары оқу орны Нанкин жоғары нормальдық институты болды, ол кейін Ұлттық орталық университеті және Нанкин университеті деп аталды. Мыңжылдықтар бойы Қытайда мемлекеттік мектептер, әсіресе жоғары білім беретін мектептер, негізінен ерлерге арналған болды. Көбінесе, тек жон жу (宗族, gens) құрған мектептерде ер мен әйел студенттер білім алған. Мысалы, Мин әулеті кезінде Ли Чжидің мектебі мен Цин әулеті кезінде Юань Мэйдің мектебі ерлер мен әйелдерді қабылдаған. 1910 жылдары Жинлинг әйелдер университеті және Пекин қыздар жоғары нормальдық мектебі сияқты әйелдерге арналған университеттер ашылды, бірақ жоғары білім беруде аралас оқыту болған жоқ. Қытайда аралас білім беруді жақтаған Тао Синчжи 1919 жылдың 7 желтоқсанында Нанкин жоғары нормальдық мектебінің мәжілісінде «Әйел студенттерге қатысу ережесі» (規定女子旁聽法案, Guī Dìng Nǚ Zi Páng Tīng Fǎ Àn) туралы ұсыныс жасады. Ол университеттерге әйел студенттерді қабылдауды да ұсынды. Бұл идеяны президент Куо Пинвэнь, академиялық директор Лю Бомин, сондай-ақ Лу Чживэй және Ян Синфо сияқты белгілі профессорлар қолдады, бірақ сол кездегі көптеген танымал адамдар қарсы болды. Мәжіліс заңды қабылдап, келесі жылы әйел студенттерді қабылдау туралы шешім қабылдады. 1920 жылы Нанкин жоғары нормальдық мектебіне сегіз қытай қыз-келіншегі қабылданды. Сол жылы Пекин университеті де әйел студенттерге сабақтарды тыңдауға рұқсат берді. Сол кездегі ең белгілі студенттердің бірі – Чиен Шиунг Ву. 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылды. Қытай үкіметі аралас білім беру саясатын ұстанды және барлық мектептер мен университеттер аралас білім беретін орындарға айналды. Соңғы жылдары, арнайы кәсіптік білім беру қажеттіліктері үшін кейбір әйелдерге арналған немесе бір жынысты мектептер қайта ашылды, бірақ білім алудағы тең құқықтар барлық азаматтарға қолданылады. Қытайдағы жергілікті мұсылман халықтары – хуэй және саларлар, жыныстық рөлдерге қатысты исламдық көзқарастарға байланысты аралас білім беруді әңгімеге салатын мәселе деп санайды. Ал мұсылман ұйғырлары тарихи тұрғыдан аралас білім беруге қарсы болған емес.

Франция

Сорбоннаға қыздардың қабылдауы 1860 жылы басталды. 1924 жылы бакалавриаттағы емтихан гендерлік теңдік принципіне көшті, бұл барлық қыздарға кез келген университеттерге түсуге бірдей мүмкіндік берді. 1957 жылы бастауыш мектептерде, ал 1975 жылы жоғары оқу орындарында әр түрлі жынысты балалардың бірге оқуы міндетті болды.

Гонконг

Сент-Полс колледжі Гонконгтағы алғашқы аралас жынысты орта мектеп болды. Ол 1915 жылы St. Paul's Girls' College деген атпен құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, ол уақытша түрде тек ұлдарға арналған Сент-Полс колледжімен біріктірілді. Сент-Полс колледжінің кампусында оқу қайта басталғанда, ол аралас білім беретін мектеп ретінде жалғасты және қазіргі атауын алды. Қаладағы басқа да белгілі аралас жынысты орта мектептерге Гонконг Пуй Чинг орта мектебі, Королева Елизавета мектебі және Цуэнь Ван мемлекеттік орта мектебі жатады. Гонконгтағы көптеген бастауыш және орта мектептер аралас білім береді, оның ішінде мемлекеттік, жарғылық және жекеменшік мектептер бар.

Моңғолия

Монғолиядағы алғашқы аралас білім беретін мектеп, "Үшінші мектеп" деген атпен, 1921 жылдың 2 қарашасында Уланбаторда ашылды. Содан кейін ашылған мектептердің барлығы да аралас білім беретін болды және Монғолияда бір жынысты мектептер қазір жоқ.

Пәкістан

Пәкістан – көптеген мұсылман елдерінің бірі, онда көптеген мектептер мен колледждер бір жынысты болып табылады, алайда кейбір мектептер мен колледждер, сондай-ақ көптеген университеттер аралас білім береді. O және A деңгейлерін ұсынатын мектептерде аралас білім беру кеңінен таралған. 1947 жылы Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген университеттер аралас білім беретін болды, бірақ студенттердің арасындағы әйелдердің үлесі 5%-дан аспады. 1980 жылдардың басындағы исламизация саясатынан кейін, үкімет әйелдер колледждері мен әйелдер университеттерін құрды, мақсаты – аралас жынысты ортада оқуға тартынған әйелдер арасында білім беруді дамыту болды. Дегенмен, бүгінде көптеген университеттер мен қалалардағы көптеген мектептер аралас білім береді.

Мектептер

Ұлыбританияда ресми термин "аралас" деп аталады, және қазіргі таңда көптеген мектептер аралас болып табылады. 19 ғасырға дейін бірнеше квакерлік білім беру мектеп-интернаттары құрылған. Әлемдегі ең көне аралас білім беретін мектеп – 1714 жылы Ұлыбританияда құрылған Архиепископ Тенисонның Англия шіркеуінің жоғары мектебі, Кройдон, ол ашылған күнінен бастап 10 ұл және 10 қызды қабылдады және содан бері аралас білім беретін мектеп ретінде сақталды.

Жоғары оқу орындары

Ұлыбританияда әйелдер мен еркектерге тең құқықтармен оқуға мүмкіндік берген алғашқы жоғары оқу орны 1876 жылы Бристоль университеті (бұрын Бристоль университеті колледжі) болды, осылайша олар академиялық дәрежелерге қол жеткізе алды. Оксфорд пен Кембридждегі жекелеген колледждер пансионат және білім беру орны ретінде екі қызмет атқарғандықтан, көп уақытқа дейін бөлек болды. Оксфордта ерлер мен әйелдерді бірге қабылдаған алғашқы колледж – 1937 жылы құрылған, тек магистранттарға арналған Нуффилд колледжі болды. Алғашқы бес колледж (Брасеноз, Хертфорд, Джесус, Сент-Кэтрин және Уадхэм) 1974 жылы аралас колледждерге айналды. Кембридждегі алғашқы аралас колледж – 1964 жылы құрылған Дарвин колледжі, ол тек магистранттарды қабылдады. Черчилль, Клэр және Кингс колледждері 1972 жылы Кембридж университетінің әйел студенттерін қабылдаған алғашқы, бұрын тек еркектерге арналған колледждері болды. Магдалина 1988 жылы аралас колледжге айналған соңғы колледж болды. Оксфордтағы соңғы әйелдер колледжі – St Hilda's, 2008 жылғы күзгі семестрден бастап аралас болды. Кембриджде әлі де екі колледж тек әйелдерге арналған: Мюррей Эдвардс (Нью-Холл) және Ньюнхэм.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы ең көне аралас жынысты жоғары білім беру институты – Огайо штатының Оберлин қаласындағы Оберлин колледжі, ол 1833 жылы құрылған. Аралас жынысты сыныптар 1833 жылы Оберлиндегі дайындық бөліміне, ал 1837 жылы колледж бөліміне қабылданды. Америка Құрама Штаттарында бакалавр дәрежесін алған алғашқы төрт әйел оны 1841 жылы Оберлинде алды. Кейін, 1862 жылы, бакалавр дәрежесін алған алғашқы афроамерикандық әйел (Мэри Джейн Паттерсон) де Оберлин колледжінен бітірді. 1844 жылдан бастап Хиллсдейл колледжі төрт жылдық білім беру бағдарламаларына аралас жынысты сыныптарды қабылдаған келесі колледж болды. Айова университеті 1855 жылы АҚШ-тағы алғашқы орта білім беретін мемлекеттік университет атанды, ал келесі ғасырдың көп бөлігінде мемлекеттік университеттер, әсіресе жер гранты университеттері аралас жынысты жоғары білім беруде жетекшілік етті. XIX ғасырда, әсіресе Миссисипи өзенінің батысында көптеген жеке университеттер құрылды. Миссисипидің шығысында Уитон колледжі (Иллинойс штаты) 1862 жылы алғашқы әйел студентін бітірді. Мэндегі Бейтс колледжі 1855 жылы құрылғаннан бастап әйелдерге есігін ашты және 1869 жылы алғашқы әйел студентті бітірді. Корнелл университеті мен Мичиган университеті 1870 жылы алғашқы әйел студенттерін қабылдады. Осы кезеңде әйелдерге арналған жеке колледждер де пайда болды. Айрин Харварт, Минди Малин және Элизабет ДеБраның сөзіне сүйенсек: «Әйелдер колледждері XIX ғасырдың ортасы мен соңында әйелдерге жоғары білім беру қажеттілігіне жауап ретінде құрылды, өйткені көптеген жоғары білім беру мекемелеріне олар қабылданбады». Атақты мысалдардың қатарында Жеті бауырлас колледждері бар, олардың ішінде Вассар колледжі қазір аралас білім береді, ал Радклифф колледжі Гарвард университетімен бірікті. Аралас білім беретін тағы бірнеше әйелдер колледждері: Массачусетс штатындағы Уитон колледжі, Огайодағы Огайо Уэслиан әйелдер колледжі, Скидмор колледжі, Уэллс колледжі және Нью-Йорк штатындағы Сара Лоуренс колледжі, Калифорниядағы Питцер колледжі, Мэрилендтегі Гоучер колледжі және Коннектикут колледжі. 1900 жылы британиялық Фредерик Харрисон АҚШ-қа сапар шеккеннен кейін: «Америкадағы әйелдерге арналған білім беру жүйесі біздікінен кем дегенде жиырма есе үлкен болуы керек, және ол ерлермен салыстырылатын санда да, сапада да дамуда» деді. Бұл кезеңдегі аралас білім беру тарихының көп бөлігі бір кампуста ерлер мен әйелдерді қабылдауға бағытталған мекемелердің тізімі болса, Флорида штаты ерекше жағдайды көрсетті. 1905 жылы қабылданған Бакман заңы басқару мен қаржыландыруды біріктірді, бірақ нәсіл және жыныс бойынша бөліп қарастырды. Флорида штатының әйелдер колледжі (1947 жылдан бастап Флорида штатының университеті) осы дәуірде ақ нәсілді әйелдерге қызмет көрсету үшін құрылды, ал қазіргі Флорида университетіне айналған кампус ақ нәсілді ерлерге қызмет етті. Аралас білім беру тек қара нәсілді студенттерге арналған кампуста, қазіргі Флорида A&M университеті орналасқан жерде ғана көзделді. Флорида университеті мен Флорида штатының университетінде аралас білім беру екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, GI Bill бағдарламасы арқылы оқыған ардагерлердің жоғары білім беру жүйесіне қойған күрт талаптарына байланысты қайта жаңғыртылды. Бакман заңының ережелері 1947 жылы қабылданған жаңа заңдармен ресми түрде тоқтатылды.

Бастауыш және орта мектептер

АҚШ-тағы алғашқы бастауыш және орта мектептердің бір бөлігі бір жынысты болды. Мысалы, 1638 жылы Нью-Йоркте ашылған және бүгінге дейін бір жынысты мекеме болып қала берген Collegiate School, сондай-ақ 1635 жылы құрылған, бірақ 1972 жылға дейін аралас білім беретін мектепке айналмаған Бостон латын мектебін атауға болады. Дегенмен, аралас жынысты білім беру АҚШ-та колледж деңгейіне жеткенге дейін, төменгі сатыларда көп бұрыннан бар еді. Мысалы, 1787 жылы Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында Франклин және Маршалл колледжінің іргесі салынған мектеп аралас жынысты орта мектеп ретінде ашылды. Оның алғашқы студенттерінің арасында 78 еркек және 36 қыз болды. Олардың бірі – болашақ педагог және қайырымдылық шараларын қолдаушы Ребекка Грац. Бірақ, көп ұзамай мектеп қаржылық қиындықтарға тап болды және тек еркектерге арналған мекеме ретінде қайта ашылды. Массачусетс штатының Вестфорд қаласындағы Вестфорд академиясы 1792 жылы құрылғаннан бері аралас жынысты орта мектеп ретінде жұмыс істеп келеді, бұл оны Америкадағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне аралас білім беретін мектеп етеді. АҚШ-тағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне пансион – 1799 жылы құрылған Вестаун мектебі.

Колледждер

1833 жылы бір дін қызметкері мен миссионер Оберлин қаласын құрды. Пастор Джон Джей Шиперд және миссионер Фило П. Стюарт 1832 жылдың жазында жақын орналасқан Элирия қаласында бірге уақыт өткізген кезде дос болып қана қоймай, Америка батысындағы жаңа қоныс аударушылардың арасындағы мықты христиандық принциптердің жетіспеушілігіне наразы екендерін байқады. Олар өздерінің діни сенімдеріне негізделген колледж мен колония құруға шешім қабылдады, «онда батыстың ең шұғылалы және қиын өңірлеріне мұғалімдер мен басқа да христиандық көшбасшыларын даярлайтын еді». Оберлин колледжіндегі әйелдердің ерте табысы мен жетістіктері көптеген ерте әйелдер құқығын қорғаушыларды аралас білім берудің бүкіл елде жақын арада қабылданатынына көндірді. Алайда, әйелдер көп уақыт бойы өз сыныптастарынан кейде дөрекілік көріп отырды. Кейбір профессорлардың еркектерге деген көзқарасы одан да мазасыздық тудырды. Көптеген профессорлар әйелдерді өз сыныптарына қабылдауға қарсы болды, олар әйелдердің жоғары білім алуға зияны бар екенін және көпшілігі «әлі де үйленбек» болғандықтан, олардың студенттерге тиесілі ресурстарды тиімсіз пайдаланатынын айтты. Кейбір профессорлар әйел студенттерге мүлде назар бөлмеді. 20-ғасырдың соңында, бір жынысты адамдарға ғана арналған көптеген жоғары оқу орындары аралас білім беруге көшті.

Бірлескен білім беру студенттік бірлестіктері

Көптеген грек әріптерімен аталатын студенттік қоғамдар құрылды (жергілікті немесе ұлттық деңгейде) немесе әйелдер мен ерлер аралас бауырластықтар ретінде кеңейтілді.

"Coed" жаргондық мағынада

Америка тілінде "coed" немесе "co-ed" термині аралас мектепті білдіреді. Бұл сөз сондай-ақ, екі жыныстың кез келген нысанда біріктірілген жағдайды сипаттау үшін жиі қолданылады (мысалы, "команда аралас"). "Coed" сөзі есімдік ретінде аралас білім беретін мектептегі қыз студентті білдіреді. Аталған есімдіктің қолданылуын сексистік және кәсіби емес деп санайды, себебі ол әйелдерді қосу арқылы "қалыпты" (тек еркектерге арналған "білім беру") жағдайын өзгеше ("бірлескен білім беру") жағдайға айналдырады деген пікір бар: техникалық тұрғыдан алғанда, бірлескен білім беретін мекемедегі еркек және әйел студенттердің екеуі де "coed" деп қарастырылуы керек. Көптеген кәсіби ұйымдар "coed" орнына гендерлік бейтарап "студент" терминін қолдануды талап етеді, ал гендер контекстке қатысты болған жағдайда – "әйел студент" терминін қолдануды ұсынады. Пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда аралас білім беретін мекемедегі әйел студентті, тек әйелдер оқитын мекемедегі студенттен ажырату мақсатында "coed" есімдігін қолдану ерекше атап көрсетілмейді, тіпті мұндай қолданысқа сілтеме жасалмайды, мүмкін, себебі мұндай қолданыс салыстырмалы түрде сирек кездеседі және бұл терминді оның жарамсыз қолданыстарынан ажырату мүмкін емес.

Әсерлер

Егер әр түрлі жыныстың өкілдері бірге тәрбиеленсе, онда біз барлық қабілеттерді үнемі дамытып, жетілдіретін жыныстық белсенділіктің денсаулыққа пайдалы, моральдық және интеллектуалдық ынталандыруын, қазіргі оқшаулау жүйесіндегі жаңалықтан туындайтын сезімдердің артық қоздырылуынсыз қамтамасыз ете аламыз. Элизабет Кейди Стэнтон.

Көптеген жылдар бойы көптеген педагогтар, ата-аналар және зерттеушілер мектепте ұлдар мен қыздарды бірге немесе бөлек оқытудың академиялық тұрғыдан тиімділігі туралы сұрақ қойып келеді. Кейбіреулер аралас білім берудің негізгі әлеуметтік пайдасы бар екенін айтады, себебі ол барлық жастағы ерлер мен әйелдерге нақты өмірлік жағдайларға дайындалуға мүмкіндік береді, ал бір жынысты ортамен таныс студенттер дайындықсыз, шаршаңқы немесе қиындық сезінуі мүмкін. Дегенмен, кейбіреулер белгілі бір жаста студенттердің назары қарама-қарсы жынысқа бұрылуы мүмкін екенін, ал басқалары мұның барлық студенттердің гетеросексуалды екен деген болжамға негізделгенін айтады. Қыздардың дәстүрлі түрде ерлер басымдығы бар ғылым сияқты пәндерде ұлдармен бірге оқығанда нашар нәтижелер көрсетуі мүмкін екенін көрсететін деректер бар, бірақ басқа зерттеулер бұрынғы жетістіктері ескерілгенде бұл айырмашылықтың жоғалатынын көрсетеді. Аралас білім беруді жақтаушылардың пікірінше, сыныпта қарама-қарсы жыныстың өкілдері болмаса, студенттерде жасөспірімдердің дамуына әсер ететін әлеуметтік мәселелер туындауы мүмкін. Олардың ойынша, қарама-қарсы жыныстың болмауы нақты өмірде кездеспейтін, шынайы емес орта жасайды. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, жынысына қарай бөлінген сыныптарда ұлдар мен қыздар өздерінің теңдестерімен бірдей деңгейде жұмыс істейді және оқиды, мұғалімнің стереотиптік көзқарасы жойылады және қыздар аралас сыныпқа қарағанда сыныпта көбірек сенімділікке ие болады.

Англия

Албисетти, Джеймс С. "Жаңа әлемнен алынған үйренбеген сабақтар? Америкадағы бірлескен білім беру және әйелдер колледждеріне ағылшын көзқарастары, шамамен 1865–1910 жылдар." Білім беру тарихы 29.5 (2000): 473–489. Джексон, Кэролин және Иан Дэвид Смит. "Қарсы полюстер? Австралия мен Англиядағы жеке жынысты және аралас жынысты білім беру орталарын зерттеу." Білім беру туралы зерттеулер 26.4 (2000): 409–422.

Америка Құрама Штаттары

Хансо, Елизавета және Дэвид Тьяк. "Америка мемлекеттік мектептеріндегі гендер: институционалдық тұрғыдан ойлау". Signs (1988): 741–760. JSTOR
Лассер, Кэрол, ред. Ерлер мен әйелдерді бірге оқыту: өзгеретін әлемдегі бірлескен білім беру (1987), колледждер
Тьяк, Дэвид және Елизавета Хансо. Бірге оқыту: Америка мемлекеттік мектептеріндегі аралас білім беру тарихы (Расселл Сейдж қоры, 1992) K-12 мектептерінде.