Кіріспе

Шотландияның Тәуелсіздік соғысының бірінші кезеңінің бір бөлігі

Шотландияның Стирлинг қаласындағы стратегиялық маңызды бекініс – Стирлинг қамалы кем дегенде сегіз рет қоршауға алынған. Стирлинг Форт өзенінің қабаттасқан жерінде орналасқан, осылайша Шотландияның солтүстігіне қол жеткізудің маңызды нүктесі болып табылады. Шотландияның тәуелсіздік соғысы (1296–1357) кезінде қамал ағылшын мен шотландтардың бақылауында бірнеше рет ауысып отырды. 1299 жылы қамал ағылшын қолында болғанда, констебль Джон Сэмпсон шотландтар тарапынан қоршауға алынды. 1304 жылы Англияның Эдуард I шотландтарды қоршауға алып, гарнизонды қарсылықсыз бағынуға мәжбүрлеу үшін қоршау машиналарын қолданды. 1337 жылы сэр Эндрю Мюррей жасаған қоршау қамалды қайтарып алуға сәтті болмады. 1571 мен 1585 жылдар аралығында қамал Джеймс VI билік кезінде шотланд фракциялары тарапынан үш рет қоршауға алынды. 1651 жылы Оливер Кромвелл Шотландияға басып кірген кезде қамалды жаулап алды. Соңғы қоршау 1746 жылы Чарльз Эдвард Стюарт соңғы якобит көтерілісі кезінде қамалды қоршағанда болды.

1304 жылғы қоршау

1298 жылы Уильям Уоллес басқарған шотланд әскері Фолкирк шайқасында жеңілгеннен кейін, Эдуард I-нің Шотландияны толық бақылауға алуына алты жыл уақыт кетті. Ағылшын үкіметіне қарсы соңғы бекініс Стерлинг қамалы болды. Он екі қоршау машинасымен жабдықталған ағылшын әскері 1304 жылғы сәуір айында қамалды қоршауға алды. Төрт ай бойы қамалға қорғасын оқтар (жақын жердегі шіркеулердің шатырларынан алынған), грек оты, тас оқтар және тіпті бір түрлі оқ-дәрі қоспасымен шабуыл жасалды. Эдуард I Англиядан қоршау үшін күкірт пен селітра, яғни оқ-дәрінің құрамына кіретін заттарды әкелді. Нәтижеге көңілі толмаған Эдуард өзінің бас инженері, Сент-Джордж шебері Джеймске жаңа, одан да үлкен қондырғыны, «Соғыс қасқыры» (требушет) құрылысын бастауды бұйырды. Уильям Олифант басқарған 30 сарбаздан тұратын қамал гарнизонына Эдуард бұрын «Соғыс қасқыры» сынақтан өткенше берілуді қабылдамағаннан кейін, 24 шілдеде капитуляциялауға рұқсат берді. Бұрынғы қауіп-қатерлерге қарамастан, Эдуард гарнизондағы барлық шотландтарды кешірді және қамалды бұрын шотландтарға тапсырған бір ғана ағылшылды өлімге кесті. Сэр Уильям Олифант Лондон мұнарасына қамалды.