Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оңтүстік Африка монархының өкілі
Representative of the monarch of South Africa
Оңтүстік Африка Одағының генерал-губернаторы (; Goeverneur generaal van de Unie van Zuid Afrika) – Оңтүстік Африка Одағының 1910 жылдың 31 мамыры мен 1961 жылдың 31 мамыры аралығындағы жоғарғы мемлекеттік лауазым иесі. Оңтүстік Африка Одағы 1910 жылы Ұлыбритания империясының өздік басқару құқығына ие доминионы ретінде құрылды және генерал-губернатор лауазымы монархтың өкілі ретінде орнатылды. Ел 51 жылдан кейін өзін республика деп жариялады, соның салдарынан Ұлыбритания монархиясымен арадағы тарихи байланыс үзілді. Генерал-губернатор лауазымы жойылды. Бұл лауазымды алғашқылардың бірі ретінде британдық король отбасының мүшелері атқарды, олардың ішінде 1920-1924 жылдар аралығында Коннауттың принці Артур және 1924-1931 жылдар аралығында, кейін Канаданың генерал-губернаторы болған Атлон графы болды. Басқа доминиондардағыдай, жағдай өзгерді және 1943 жылдан бастап тек оңтүстік африкалықтар (факты бойынша, тек африканерлер) бұл лауазымды иеленді. Бұл лауазым 1909 жылғы Оңтүстік Африка заңымен құрылды. Генерал-губернатор номиналды түрде елдің бас атқарушысы болғанымен, іс жүзінде Оңтүстік Африканың премьер-министрі мен кабинетінің кеңесіне бағынуға міндетті болды.
The governor general of the Union of South Africa (; Goeverneur generaal van de Unie van Zuid Afrika) was the highest state official in the Union of South Africa between 31 May 1910 and 31 May 1961. The Union of South Africa was founded as a self governing Dominion of the British Empire in 1910 and the office of governor general was established as the representative of the monarch. Fifty one years later the country declared itself a republic and the historic link with the British monarchy was broken. The office of governor general was abolished. Some of the first holders of the post were members of the British royal family including Prince Arthur of Connaught between 1920 and 1924, and the Earl of Athlone, who served between 1924 and 1931, before becoming the governor general of Canada. As in other Dominions, this would change, and from 1943 onward only South Africans (in fact, only Afrikaners) held the office. The office was established by the South Africa Act 1909. Although the governor general was nominally the country's chief executive, in practice he was bound by convention to act on the advice of the prime minister and the cabinet of South Africa.
Республикашылдық
1948 жылы билікке келген африканерлер басымдығын құрған Ұлттық партия ашық түрде республикалық идеологияны ұстанды және Оңтүстік Африканың Ұлыбританиямен және Ұлттар Достастығына кіретін басқа да елдермен жеке одағын британдық империализмнің қалдығы деп есептеді. Осы аралықта Ұлттық партия генерал-губернатор лауазымын зейнеткерлікке шыққан Ұлттық партия министрлері үшін пайдасыз қызмет орны ретінде пайдаланды. 1948 жылдан кейін тағайындалған екі генерал-губернатор – Эрнест Джордж Янсен және Чарльз Роббертс Сварт, дәстүрлі сарай киімін киюден бас тартты, тіпті монархқа адалдық серт беруден де жаңылды. 1957 жылы «God Save the Queen» әнұраны «Die Stem van Suid Afrika» әнұранымен тең мәртебеден айырылды, ал Одақ туы да Оңтүстік Африка туымен тең мәртебеден айырылды. Бірақ, 1960 жылы ғана премьер-министр Хендрик Верворд генерал-губернатор Свартқа осы мәселе бойынша референдум өткізуді ұсынды. Дауыс беру жасын 18-ге дейін төмендету және Оңтүстік-Батыс Африкадағы ақ сайлаушыларды қосуға қатысты бірнеше наразылықтардан кейін, 1960 жылдың 5 қазанында Оңтүстік Африканың ақ тұрғындарынан: «Сіз Одақ үшін Республиканы қолдайсыз ба?» деп сұрады. Дауыс беру нәтижесінде өзгерістерді 52 пайыз қолдады. Соңғы генерал-губернатор Сварт, жаңа республикалық конституцияға қол қойғаннан кейін, 1961 жылдың 30 сәуірінде Королева Елизавета II-ден өкілдігінен босатуды сұрады. Бас судья Лукас Корнелиус Стайн 1961 жылдың 31 мамырына дейін өтпелі кезеңде Үкіметті басқарушы лауазымын атқарды, содан кейін Оңтүстік Африка Республикасы жарияланды және Сварт Оңтүстік Африканың алғашқы мемлекеттік президенті болды.
The Afrikaner dominated National Party, which came to power in 1948, was avowedly republican and regarded South Africa's personal union with the United Kingdom and other realms within the Commonwealth of Nations as a relic of British imperialism. In the interim, the National Party used the governor general's post as a sinecure for retired National Party ministers. The two governors general appointed after 1948, Ernest George Jansen and Charles Robberts Swart, chose not to wear the traditional court uniform nor even to take an oath of allegiance to the monarch. In 1957, God Save the Queen ceased to have equal status with Die Stem van Suid Afrika as a national anthem, and the Union Flag similarly ceased to have equal status with the South African flag. However, it was not until 1960 that Prime Minister Hendrik Verwoerd advised Governor General Swart to hold a referendum on the issue. After several protests regarding the lowering of the voting age to 18, and the inclusion of white voters in South West Africa, on 5 October 1960 white South Africans were asked: Are you in favour of a Republic for the Union? The result was 52 per cent in favour of the change. Swart, the last governor general, asked Queen Elizabeth II to relieve him of his duties on 30 April 1961, after he signed the new republican constitution into law. Chief Justice Lucas Cornelius Steyn became Officer Administering the Government under a transitional arrangement until 31 May 1961, when the Republic of South Africa was declared and Swart became the first state president of South Africa.