Кіріспе

Құс түрі Еуразиялық бұқашақ, жалпы бұқашақ немесе бұқашақ (Pyrrhula pyrrhula) – қарға тұқымдасына (Fringillidae) жататын шағын сайрақ. Ағылшын тілінде сөйлейтін Еуропада оны жай ғана бұқашақ деп атайды, себебі осы құсқа алғаш рет бұқашақ деген ат берілген.

Таксономия және жүйелеу

Еуразиялық бұқашақты 1758 жылы Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында Loxia pyrrhula есімді екі атаулы номенклатурасымен ресми түрде сипаттады. Қазір ол 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон енгізген Пиррула туысына жатады. Латынша pyrrhula сөзі грек тілінен алынған πυρρός (жалынды түсті құс, πυρρός – жалынды, πυρ – от: Пирра) деген сөзден шыққан, бұл Аристотель еске алған "құрт жейтін құс". Еуразиялық бұқашаққа латынша pyrrhula деген атауды 1555 жылы швейцариялық табиғат зерттеушісі Конрад Геснер өзінің "Historiae animalium" еңбегінде қолданған.

Кіші түрлер

Он түрге бөлінеді: Бұл жайлы құстың әнінде әуезді сыбызғылар бар, және ол көбінесе "қасіретті" деп сипатталады. Бұл Қызылқарғаның әдеттегі дауысы - тыныш, төмен, көңілсіз үнмен айтылатын "пиу" немесе "пу" дыбысы. Ән жақын арада ғана естіледі. Бұл - әлсіз, сықырлап, жұмсақ сыбызғылармен кезектесетін ән. Егер үйретілсе, Қызылқарғалар нақты әуендерді қайталауға үйренуі мүмкін.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл құс Еуропа және қоңыржай Азияда көбейеді. Ол негізінен қоныс тұрады, бірақ көптеген солтүстік құстар қыс айларында оңтүстікке қарай көшіп барады. Көбейту үшін аралас орман, оның ішінде кейбір қылқан жапырақты ағаштар, саябақтар мен бақтар қолайлы.

Мінез-құлық және экология

Бұл түр көбелек шаруалау маусымынан тыс кезде үлкен топтаспайды, көбінесе жұп немесе отбасылық топ болып кездеседі.

Өсіру

Ұясын бұтада (көбінесе биіктігі мен ені төрт метрден асатын), толыққан ағаш және бұталы өсімдіктерде салады, 4-тен 7-ге дейін ақшыл көгілдін, қызыл қоңыр дақтармен өрнектелген жұмыртқалар туады. Бұл түр Passeriformes құстарында сперматозоидтары дөңгелек бас және тұмырлы акросомаға ие болуымен ерекшеленеді. Мамыр айының басынан шілде айының ортасына дейін маусымда 2-3 рет жұмыртқалайды. Ұялаудың сәттілігі сәуір-мамырдан маусым-шілде және тамызға қарай біртіндеп артады.

Тамақ және азықтандыру

Тамағы негізінен жеміс ағаштарының тұқымдары мен гүлқалқандары, бұл оны жеміс бақшаларында зиянды жәндікке айналдырады: Англияда ғасырлар бойы әрбір ауыл әрбір еуразиялық бұқашақты өлтіргені үшін сыйақы төлеген. Күзде және қыстың басында шаған мен доланаға басымдық береді. Егер оған арналған жабайы құс жамылғысы егілсе, биік қоршаулардың немесе орманның жанында қырыққанат, киноа және қарақұмық артықшылыққа ие.