Руф Маргарет Ричардсон: Жаңа Зеландия саяхатшысының өмірбаяны мен саяси жолы

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері, Миннесота штатының Өкілдер палатасының мүшесі.

Рут Маргарет Ричардсон (13 желтоқсан 1950 жылы туған) – Ұлттық партиясының зейнеткер саясаткері, 1990 жылдан 1993 жылға дейін Жаңа Зеландияның қаржы министрі қызметін атқарған. Ол "Барлық бюджеттердің анасы" деп атаған 1991 жылғы бюджеті, партиясының экономикалық реформаларының катализаторы болды, бұл реформалар бұқаралық ақпарат құралдарында "Рутаназия" деп танылды. Ричардсон мамандығы бойынша заңгер. Ол 1981 жылы Сельвин округінен Парламент мүшесі (депутат) болып сайланды. Ұлттық партияның жеңісінен кейін Ричардсон төртінші Ұлттық үкіметте қаржы министрі болып тағайындалды. Ол бұрынғы Лейбористік үкімет басталған еркін нарық реформаларын қолдады және жалғастырды, сондай-ақ 1994 жылғы Фискалдық жауапкершілік заңы арқылы оларды едәуір кеңейтті. Ричардсонның экономикалық реструктуризациясы, мемлекеттік активтерді жекешелендіру және әлеуметтік көмекті қысқарту сияқты шаралары, Жаңа Зеландияның қаржылық қиындықтарынан шығуына септігін тигізді. Дегенмен, сыншылар бұл реформалардың Жаңа Зеландияның әлеуметтік құрылымына, соның ішінде балалардың кедейлігі мен байлықтың теңсіздігіне тигізген кең ауқымды әсерін атап өтті, бұл мәселелер едәуір күшейді. Ричардсон қызметтен босатылып, 1994 жылы Парламенттен кетті. Кейін ACT New Zealand партиясына қосылды.

Ерте өмір

Ричардсон 1950 жылдың 13 желтоқсанында Таранакидің оңтүстігінде дүниеге келді. Оның отбасы бұл аймақта ұзақ жылдар бойы тұрған, ал оның арғы атасы Джордж Пирс 1919 жылға дейін парламент депутаты болды. Оның әкесі Ұлттық партиясының Патеа бөлімшесінде белсенділік танытты. Ричардсон католик дінінде тәрбиеленді, бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Уангануидегі католик қыздар гимназиясы – Sacred Heart College-ке жіберілді. Ричардсон парламентте мансап жасауды ерте жасында, тіпті гимназияны бітірмей тұрып-ақ шешті. Сэр Рой Джек, Ұлттық партиясының депутаты және оның отбасының досы, оған құқықтану мамандығын оқуға кеңес берді, ол да солай істеді. Ричардсон Кантербери университетінен құқықтан білім алды. Бітірген соң Әділет министрлігінде жұмыс істеді. Ричардсонның саясатқа қадам басуға жасаған алғашқы әрекеті – сайлау округінің шекаралары өзгергендіктен, Сэр Рой Джекке Ұлттық партиясының үміткерлігіне қарсы шығуы болды. Бұл оны бұрынғы ұстазынан ғана емес, партияның жоғары лауазымдарындағы өкілдерінен де наразылық тудырды, олар қайта сайлануға үміткер депутаттарға қарсы шығуға қарсы болды. Партия, әсіресе, Сэр Рой Джек сияқты ұзақ жылдар бойы қызмет еткен депутаттарға қарсы шығуға өте қарсы болды. Сайлауды өткізген Джордж Чапман: «Шиеленіс өте зор болды, бірақ Рой ақыры үміткер ретінде бекітілді», – деді. Ол партиялық емес саяси лобби ұйымы – Әйелдер сайлау лоббисінің мүшесі болды. 1978 жылы Ричардсон Тасман округінен Ұлттық партиясының үміткерлігіне таласты. Ол номинацияны жеңіп алды, бірақ 1978 жылғы сайлауда бұл округтегі бұрынғы лейборист депутаты Билл Роулингті (сол кезде оның партиясының басшысы) жеңе алмады. 1980 жылы оны Крайстчерчтің сыртындағы Ұлттық партиясының сенімді округі – Сельвинге үміткер болуға шақырды, бұл округті зейнеткерлік демалысына шыққан депутат Колин МакЛахлан басқарды. Ол номинацияны жеңіп алды және 1981 жылғы сайлауда Парламентке сайланды. 1986 жылдың ақпанында оппозициядағы жауапкершіліктердің айтарлықтай қайта бөлінуі болды. Билл Берч және Джордж Гейр сияқты адамдар, МкЛэй Мулдун дәуірімен байланысты болғандықтан, қызметтен шеттетілді. Олардың орнына Ричардсон және Саймон Аптон сияқты жаңа депутаттар келді, МкЛэй партияны жаңартуға олардың көмектесетініне сенді. Бұл қадам МкЛэй үшін өлім жазасы болды, өйткені жұмыстан босатылған Берч пен Гейр МкЛэйдің қарсыласы Джим Болгермен бірікті. Болгер МкЛэйді қызметтен алып, партия басшысы болды. Басшылықтағы бұл өзгеріс Ричардсонға зиян келтірді, өйткені Болгер (және оның көптеген одақтастары) оны ұнатпады. Бұл жек көрудің үш негізгі себебі болды: Маклейдің оған көрсеткен «жақсылығына» деген ашу, радикалды еркін нарықтық экономикалық саясатын қолдауына деген наразылық және оның мінезіне (көптеген әріптестері оны «агрессивті» және «қанағаттандырмайтын» деп тапты). Джордж Гейр (Болгердің билікке көтерілуіндегі рөлі үшін жоғарылатылған) басшының орынбасары лауазымынан кеткен кезде Ричардсон бұл лауазымға үміткер болды. Болгер, алайда, Ричардсонның кандидатурасына қатты қарсы екенін, оның орнына Дон Маккиннонға қолдау көрсеткенін мәлімдеді. Маккиннон Ричардсонды бір дауыспен жеңіп, вице-лидер болды. Болгер, алайда, Ричардсонды партияның қаржы жөніндегі өкілі етіп тағайындады, оның жетекші орынбасарлыққа үміткерлігінде көрсеткен күшін мойындады. Бұл Ричардсонды және оның жақтастарын жұбатуға бағытталған әрекет болды, оған деген сенімділік емес – Болгердің өзі қаржы роліне қарағанда сақ Билл Биршты артық көретіні белгілі болды. Керісінше, Болгер мен Ричардсонның жақтастары арасындағы шиеленіс толыққанды түрде сейілмеді. Көптеген Ұлттық партиясының саясаткерлері Ричардсон Болгердің орнын басуға тырысады деп ойлады, бірақ Болгер осал болса да, оған қарсы шыққан екі фракция (бірін Ричардсон, екіншісін Уинстон Петерс басқарды) ынтымақтасуға дайын емес еді. Болгердің басшылығы берік болды және оның танымалдылығы артқанда, мүмкіндік терезесі жабылды. Ричардсон 1980-ші жылдары демалыс кезінде босанған кезде, оған Парламентте баласын емшекпен тамақтандыруға арналған бөлме бөлінді (бірақ балабақша 1990-шы жылдарға дейін ашылмады).

Richardson was born in southern Taranaki on 13 December 1950. Her family had a long history in the area, and her great grandfather George Pearce had served as MP for from to 1919. Her father was active in the National Party's Patea branch. Richardson was brought up as a Roman Catholic, and after finishing primary school, was sent to Sacred Heart College, a Catholic girls' high school in Wanganui. Richardson decided on a career in Parliament at an early age, before she even left high school. Sir Roy Jack, a National Party MP and a friend of her family, advised her to study law, which she did. Richardson gained a law degree from the University of Canterbury. After graduating, she worked for the Department of Justice. Richardson's first attempt to break into politics came when she challenged Sir Roy Jack for the National Party nomination in the His electorate was to become because of post census boundary changes. Besides alienating her from her old mentor, she also created considerable irritation in the higher ranks of the party, which frowned on challenges to sitting MPs who sought renomination. The party was especially hostile when the challenge was made against long serving MPs such as Sir Roy Jack. George Chapman who chaired the selection said, "The tensions were tremendous, but Roy was finally confirmed as the candidate." She was a member of the non partisan political lobby organisation the Women's Electoral Lobby. In 1978, Richardson contested the National Party's nomination for the Tasman seat. She won the nomination, but in the 1978 election itself, she failed to defeat incumbent Labour MP Bill Rowling (who was leader of his party at the time). In 1980, she was invited to contest the nomination for Selwyn, a National safe seat just outside Christchurch which was held by retiring MP Colin McLachlan. She won the nomination, and in the 1981 election, was elected to Parliament. In February 1986 there was a considerable rearrangement of responsibilities in the opposition. People such as Bill Birch and George Gair, who McLay associated with the Muldoon era, were demoted. They were replaced by newer MPs, such as Richardson and Simon Upton, who McLay believed would help revitalise the party. This move proved fatal to McLay personally, however, as the sacked Birch and Gair allied themselves with McLay's rival, Jim Bolger. Bolger ousted McLay and became party leader. The change in leadership was damaging for Richardson, as Bolger (and many of his allies) strongly disliked her. This dislike was due to three main factors: anger at McLay's "favouritism" towards her, dislike of her advocacy for radical free market economic policies, and dislike of her personality (which many colleagues found "abrasive" and "condescending"). When George Gair (elevated for his role in Bolger's rise to power) retired from the position of deputy leader, Richardson stepped forward for the position. Bolger, however, made it clear that he strongly opposed Richardson's candidacy, instead throwing his support behind Don McKinnon. McKinnon narrowly defeated Richardson by just one vote and became deputy leader. Bolger did, however, make Richardson the party's spokesperson on finance in recognition of her strong showing for the deputy leadership. This was an attempt to pacify Richardson and her supporters, rather than an expression of confidence in her – it was well known that Bolger himself preferred the more cautious Bill Birch for the finance role. The move to defuse tension was only partially successful, and hostility between supporters of Bolger and supporters of Richardson remained. Many National politicians believed that Richardson sought to replace Bolger as leader, but even if Bolger was vulnerable, the two factions that opposed him (one led by Richardson and the other led by Winston Peters) were unwilling to cooperate. Bolger's leadership remained secure, and when his popularity rose, the window of opportunity was lost. When Richardson gave birth during a recess in the 1980s, she had a room in Parliament set aside for her to breastfeed in (although a creche was not established until the 1990s).

Қаржы министрі

Ұлттық партия билікке келгенде, Ричардсон партия ішінде Қаржы министрі болуға жеткілікті қолдауға ие болды, бірақ Болгер бұл қызметті Билл Берчке беруді артық көрді. Көптеген адамдар Ұлттық партияның радикалды Еңбек үкіметінен гөрі сақтықпен және консервативті саясатты қабылдайтынына сенеді. Бірақ, билікке келгеннен кейін жаңа үкімет, келе жатқан үкімет ашқаннан гөрі нашаррақ фискалдық және экономикалық жағдайға тап болды. Атап айтқанда, мемлекеттік меншіктегі Жаңа Зеландия банкіне көп миллион долларлық қайта капиталдау қажет болды. Ұлттық партия билікке келгеннен кейін болжамды бюджеттік артық тез арада үлкен бюджеттік тапшылыққа дейін түзетілді. Жауап ретінде жаңа үкімет әлеуметтік көмектерге елеулі кесімдер жасады және 1990 жылғы сайлаудағы зейнетақыға салынатын салық қосымшасын жою туралы Ұлттық партияның уәдесінен бас тартты (сонымен қатар қосымша салық мөлшерін 20 пайыздан 25 пайызға дейін арттырып, салықтан босатылатын шекті төмендетті). Еңбек заңнамасын реформалау 1990 жылғы сайлау шартына енгізілгенімен, Ұлттық партияның көптеген жақтастары және оның парламенттік фракциясының бір бөлігі Дугластың саясатының жалғасуына көңілі толмады. Ричардсонның әзілде "Барлық бюджеттердің анасы" деп атаған алғашқы бюджеті – оның саяси мансабын мазалаған термин – бұл жағдайды ушықтырып, көптеген салаларда мемлекеттік шығындарды айтарлықтай қысқартты. Ол Болгердің бірінші үкіметінің үш жылдық мерзімі бойына Қаржы министрі қызметін атқара берді, бірақ бұл кезең Кабинет ішіндегі шиеленістің күшеюімен ерекшеленді. Салық саясаты – Ричардсон мен Кабинеттің орташа мүшелері тіпті негізгі мәселелерде де келісе алмаған сала. Ұлттық партия 1996 жылы қайта сайланғанымен, бұл жеңіс өте тар болды (бір орынмен) және партияның көптеген мүшелері Ричардсонның қатысуы Ұлттық партияға зиян келтіреді деп ойлады. Сонымен қатар, Болгер мен оның жақтастары онымен әлі де татуласпаған. Сайлаушылардың реформа процесіне наразылығын ішінара көрсету үшін (Ұлттық партия оппозициялық дауыс үш партияға бөлінгендіктен ғана жеңді) Ричардсон Қаржы министрі қызметінен босатылып, Әділет министрі қызметі ұсынылды. Ричардсон бас тартты, оның орнына депутаттық мандатын тастап, қайта сайлауға түсуді жөн көрді. Оның орнына Билл Берч тағайындалды. 1993 жылы Ричардсон Жаңа Зеландия сайлау құқығының жүз жылдық мерейтойы медалімен марапатталды.

When National came to power in the , Richardson had enough support within the party to be made Minister of Finance, a role Bolger would rather have given to Bill Birch. Many people believed that the National Party would adopt more cautious, conservative policies than the radical Labour government. On coming to office, however, the new Government was confronted with a much worse fiscal and economic position than the out going Government had disclosed. In particular, the state owned Bank of New Zealand required a multimillion dollar recapitalization. The forecast budget surplus was quickly revised, upon National coming into office, to a large budget deficit. In response, the new government announced significant cuts to social welfare benefits, and reneged on National's 1990 election promise to remove the tax surcharge on superannuation (and even increased the rate of the surcharge from 20 to 25 per
cent and lowered the tax exemption threshold). Whilst employment law reform had been expressed in the 1990 manifesto, many National Party supporters, and some of its parliamentary caucus, were disappointed at the continuation of the policies established by Douglas. Richardson's first Budget, which she had jokingly dubbed the "Mother of all Budgets"—a term that would haunt her political career—compounded this unpopularity, as it significantly cut state spending in many areas as an attempt to bring deficits under control. While she remained Finance Minister for the whole three year term of the first Bolger government, this was a period marked by increasing tension within the Cabinet. Tax policy was an area where Richardson and the more moderate members of the Cabinet often failed to agree even the basics. Although National was re elected in the , it was by the narrowest of margins (one seat) and many people within the party believed that Richardson's presence was damaging to National. In addition, Bolger and his allies had still not been reconciled with her. In order to partially reflect the strong discontent in the electorate with the reform process (National arguably only won because the opposition vote was split between three parties) Richardson lost her role as Minister of Finance, and was offered the role of Minister of Justice. Richardson refused, preferring to take a role on the back benches then called a by election. She was replaced by Bill Birch. In 1993, Richardson was awarded the New Zealand Suffrage Centennial Medal.

Мұра

Дегенмен, оның Қаржы министрі лауазымындағы кезеңі салыстырмалы түрде қысқа болғанымен, Ричардсонның салықтық жауапкершілік және экономикалық еркіндік сияқты салалардағы мұрасы зор. Ол қолдаған көптеген реформалар осы күнгі мемлекеттік қаржы басқаруы үшін үлгі болып табылады. Алғаш рет жарияланған мемлекеттік сектор балансы мемлекеттік кредиттік рейтингінің екі рет түсуіне жол бермеуге мүмкіндік берді. Осы мемлекеттік сектор реформаларынан кейін Жаңа Зеландия экономикаға бірнеше соққылар тигеніне қарамастан, 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысы мен 2011 жылғы Крайстчерч жер сілкінісіне қарамастан, айтарлықтай оң таза құнға қол жеткізіп, оны сақтап тұрды. Ал Австралия, Канада сияқты сондай-ақ Ұлыбритания мен АҚШ сияқты ірі елдердің таза құны теріс. 2021 жылғы Жаңа Зеландияның алтыншы Лейбористік үкіметі ұсынған бюджетте, Ричардсонның 1991 жылғы «Барлық бюджеттердің анасы» деп аталған бюджетіне тікелей жауап ретінде, онжылдықтардағы ең жоғары сомада әлеуметтік төлемдердің деңгейі көтерілді. Бюджет күнінде сөз сөйлеген қаржы министрі Грант Робертсон 1991 жылғы бюджетке 30 жыл толып отырғанын айтып, 2021 жылғы бюджет «30 жыл бұрын жасалған өзгерістердің ең теңсіздігін түзетуге» бағытталғанын мәлімдеді. Премьер-министр Джасинда Ардерн «Жаңа Зеландия тарихында жиі кездесетін жағдайларда, келесі буынға өшпес із қалдыратын өзгерістер дұрыс емес себептермен жасалған» деді. 1991 жылғы бюджеттің мұрасына жауап ретінде Ричардсон оны қорғап, «Менің бюджетім экономикалық өсімді көтеру және жұмыс орындарын тартымды ету ниетімен жасалған» деді. 1991 жылғы бюджеттегі негізгі әлеуметтік төлемдерді қысқарту Жаңа Зеландиядағы әл-ауқат пен кедейлікке ұзақ мерзімді әсер етті. 2016 жылы бесінші Ұлттық үкімет кезінде қаржы министрі Билл Инглиш жасаған шағын көтеріліске дейін әлеуметтік төлемдер көтерілген жоқ. 2020 және 2021 жылдарға арналған бюджеттер 1991 жылғы деңгейге жақындады. Ричардсонның әлеуметтік төлемдерді қысқартуы Жаңа Зеландиядағы ұзақ мерзімді жалпы кедейлік пен байлықтың теңсіздігінің өсуімен байланысты деп саналады.

Though her period as Finance Minister was comparatively short, Richardson's legacy in subjects such as fiscal responsibility and economic liberty is large. Many of the reforms she championed have endured and remain an example for a modern Public Financial Management. With the first public sector balance sheet produced it was used to avoid a double down grade to the Sovereign credit rating. Since these public sector reforms, New Zealand has achieved and maintained significantly positive net worth, notwithstanding several shocks to the economy, including the financial crisis of 2007–2008 and the Christchurch earthquake in 2011, where most comparable governments like Australia and Canada, or larger countries such as the UK and US, have a negative net worth. The 2021 New Zealand budget presented by the Sixth Labour Government boosted levels for beneficiaries by the highest amount in decades in what was framed as a direct response to Richardson's 1991 "Mother of all Budgets" by largely restoring benefit levels. During the budget day speech, finance minister Grant Robertson pointed out that it had been 30 years since the 1991 budget saying that the 2021 budget would "address the most inequitable of the changes made 30 years ago." Prime Minister Jacinda Ardern commented that "On too many occasions in New Zealand’s history, the changes that leave an indelible mark on the next generation do so for the wrong reason." In response to the 1991 budget's legacy Richardson defended it saying "My budget was driven by a desire to lift economic growth and to make employment attractive." The cut in major benefits in the 1991 budget had long lasting effects on welfare and poverty in New Zealand. Benefits were effectively not raised until a small increase in 2016 under the Fifth National Government by finance minister Bill English, with the 2020 and 2021 budgets largely restoring the pre 1991 levels. Richardson's cut in benefits is largely seen as having corresponded with an increase in long term general poverty and wealth inequality in New Zealand.

Кейінгі мансабы

Рут Ричардсон келесі жылы парламенттен отставкаға кетті, ал 1994 жылғы Сельвин сайлауында оның орнын Дэвид Картер депутаттыққа ие болды. Ол ACT New Zealand партиясын қолдау арқылы саясатқа қатысуын жалғастырды. Роджер Дуглас және оның жақтастары құрған ACT партиясы, Ричардсонның ұстанған саясатына ұқсас бағыттарды ұстанады. Ол сонымен қатар бизнес және корпоративтік басқару саласында бірнеше қызметтер атқарды және көптеген компаниялардың директорлар кеңесіне мүше болды. Ол экономист Фридрих Хайек құрған Монт-Пелерин қоғамының да мүшесі. 2011 жылы Кентербери университеті оған құрметті коммерция докторы дәрежесін берді.