Кіріспе

Ағылшын тіліне негідалмаған бағдарламалау тілдері – ағылшын лексикасынан алынған немесе одан шабыттанған кілт сөздерді пайдаланбайтын бағдарламалау тілдері.

Ағылшын тілінде бағдарламалау тілдерінің таралуы

Элементтерді таңдауда, әсіресе компьютерлік бағдарламалау тілдеріндегі және код кітапханаларындағы түйін сөздер үшін ағылшын тілін пайдалану, тілдік дизайн тарихындағы маңызды тенденцияны көрсетеді. HOPL онлайн тілдер базасының мәліметтері бойынша, тіркелген 8500-ден астам бағдарламалау тілінің шамамен 2400-і АҚШ-та, 600-ы Ұлыбританияда, 160-ы Канадада және 75-і Австралияда әзірленген. Осылайша, барлық бағдарламалау тілдерінің үштен бірінен астамы ағылшын тілі басты тіл болып табылатын елдерде жасалған. Бұл әрбір бағдарламалау тілінің қолданылу үлесін, ағылшын тілінде сөйлейтін елде дамымаған, бірақ халықаралық аудиторияға үндеу үшін ағылшын тілін қолданған жағдайларды (мысалы, Нидерландыдан Python, Жапониядан Ruby және Бразилиядан Lua тілдерін) және ағылшын тілі қолданылған басқа бағдарламалау тілінің негізінде құрылған жағдайларды ескермейді.

Халықаралық бағдарламалау тілдері

Халықаралық стильдегі бағдарламалау тілдерінің идеясы британдық компьютер ғалымдары Кристофер Стречи, Питер Лэндин және тағы басқалардың еңбектерінен туындады. Бұл алгоритмикалық тілдер қатарындағы ALGOL-дің көрнекті үлгісі болған тілдер класын көрсетеді.

Цитрин

Локализация – Citrine бағдарламалау тілінің басты ерекшелігі. Citrine кез келген жазылған адам тіліне аударылу үшін жасалған. Мысалы, Батыс фризия тіліндегі нұсқасы Citrine/FY деп аталады. Citrine локализацияланған кілт сөздерге, локализацияланған сандарға және локализацияланған тыныс белгілеріне ие. Пайдаланушылар код файлдарын бір тілден екінші тілге жол негізіндегі тәсіл арқылы аудара алады. Осы мәтін жазылған кезде Citrine 111 адам тілін қолдайды. Қолдау тек танымал тілдермен ғана шектелмейді; EGIDS 6 деңгейіне дейінгі барлық табиғи тілдер қосылу үшін қабылданады.

Хеди

Hedy – бағдарламалау білімін беру мақсатында жасалған ашық кодты бағдарламалау тілі. Ол мүмкіндігінше оқулық болып табылуы және бірнеше ерекше мүмкіндіктері арқылы қолжетімді болуы үшін құрастырылған. Ол 30-дан астам тілді қолдайды, яғни оның түйін сөздерін кез келген тілде теруге болады. Ол түйін сөздер мен айнымалы атаулары үшін латын әліпбиін пайдаланбайтын тілдерді де, араб цифрларынан өзге, Шығыс араб цифрлары сияқты, әртүрлі сандар жүйелерін де қолдайды. Бұлардың бәрін алмастыра қолдануға болады. Қате туралы хабарламалар өте толық, қате не екенін және оны қалай түзетуге болатынын түсіндіреді, Rust компиляторы сияқты.

Схема

Интернационализация ешқандай Схема стандартының бөлігі болмаса да, тілдің экспрессивтілігі мен икемділігі интернационализацияны кітапхана ретінде қосуға мүмкіндік береді. International Scheme – ашық кодты жоба, оған кез келген адам аудармасын қосуға болады. Схема аудармаларын кітапхана ретінде жүктеуге болатындықтан, Схема бағдарламалары көп тілді бола алады.

Скретч

Scratch – блоктарға негізделген оқу тілі. Блоктардағы мәтін көптеген тілдерге аударылады, және пайдаланушылар әртүрлі аудармаларды таңдай алады. Айнымалылар мен тізімдер атауларында Unicode символдары қолданылады. (Scratch тізімдері көптеген тілдердегі массивтер немесе тізімдер сияқты өзгермелілердің ішінде сақталмайды. Айнымалылар тек жолдарды, сандарды және, кейбір шаралармен, логикалық мәндерді сақтайды, ал тізімдер – бұл мәндердің тізбектерін сақтайтын жеке дерек типі.) Жобаларды редактор тілін өзгерту арқылы "аудартуға" болады, бірақ бұл өзгермелі атауларын аудармайды.

Кілт сөздер емес , символдар негізінде

АПЛ – математикалық нотация мен абстракцияларға негізделген тіл. Brainfuck – ең кішкентай компиляторды жасау мақсатымен құрылған минималистік эзотерикалық бағдарламалау тілі. Emojicode – эмодзилерге негізделген эзотерикалық тіл. G – LabVIEW-де қолданылатын графикалық тіл (G-кодымен шатастырмау керек). Hoon – Nock-ке компиляцияланатын Urbit жүйелік бағдарламалау тілі. J – ASCII арнайы символдарын ғана қолданатын және функциялық деңгейде бағдарламалау мүмкіндігін қосатын APL-ға ұқсас тіл. Light Pattern – бастапқы код ретінде мәтін емес, фотосуреттерді пайдаланатын тіл. Mouse – ASCII символдары түйінді сөздер үшін қолданылатын Питер Грогоно жасаған минималистік тіл. Piet – көркемдік негіздегі эзотерикалық бағдарламалау тілі. Plankalkül – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда Конрад Цузе жобалаған алғашқы жоғары деңгейдегі, фон Нейман архитектурасына сүйенбеген бағдарламалау тілі. Whitespace – бос орын символдарына (аралықтар, табуляциялар және жол үзілістері) негізделген эзотерикалық тіл.

Өзгертілетін талдаушы синтаксисі

Babylscript – Түрлі тілдердегі жергілікті кілт сөздерді қолдау үшін бірнеше токендеушілерді пайдаланатын және нысандар мен функциялардың әртүрлі тілдерде әртүрлі атаулары болуына мүмкіндік беретін JavaScript-тің көп тілді нұсқасы. Component Pascal – Ашық код ретінде қолжетімді BlackBox Component Builder бағдарламасының оқулық нұсқасында, ана тіліндегі кілт сөздерді ағылшын тіліне аударатын алдын ала өңдегіш. Аударма өзгертілетін сөздік арқылы басқарылады және өзгертілетін компилятор қателіктерімен қолдау көрсетіледі. Орыс тілінің толық нұсқасы білім беруде қолданылады, сондай-ақ басқа солдан оңға жазылатын тілдерді де қолдауға болады (мысалы, кабардин тілі концепцияны тексеру үшін қолданылған). HyperTalk – Apple HyperCard-та қолданылатын, арнайы ресурстар арқылы аударма жасауға мүмкіндік беретін бағдарламалау тілі. IronPerunis – IronPython 2.7-нің литва және орыс тілдеріне локализациясы. AppleScript – Бұрын француз және жапон тілдері сияқты әртүрлі "диалектілерге" мүмкіндік берген тіл; бірақ кейінгі нұсқаларында олар алынып тасталды. Maude – ASCII таңбалар жиынтығының шегінде толыққанды пайдаланушы анықтайтын синтаксис және семантика. Perl – Perl-дің кілт сөздері мен функцияларының атаулары көбінесе ағылшын тілінде болғанымен, ол кіріс тілін өзгерту үшін парсерін өзгертуге мүмкіндік береді, мысалы, Дамиан Конвейдің Lingua::Romana::Perligata модулі латын тілінде бағдарламалар жазуға мүмкіндік береді немесе Майкл Г. Шверннің Lingua::tlhInganHol::yIghun Perl тілі клингон тілінде. Олар тек кілт сөздерді ғана емес, сонымен қатар грамматиканы тілге сәйкес өзгертеді. Perunis – Python 2.6-ның литва және орыс тілдеріне аудармасы. Ioke – Ioke – бүктемелі тіл. Бұл код жазатын өте көрнекті кодты жазуға мүмкіндік береді. Мысалы, қытай, дания, хинди және испан тілдеріндегі бірдей бағдарлама.