Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Грейдің тұмсықты киті (Mesoplodon grayi), кейде Хаасттың тұмсықты киті, скрампердаун киті немесе оңтүстік тұмсықты киті деп те аталады, Mesoplodon туысының жақсы танылған түрлерінің бірі. Бұл түр салыстырмалы түрде әлеуметтік және тұмсықты киттерге тән сияқты жиі жағаға шығады. Маори тілінде бұл түрді хакура немесе ихеи деп атайды.

Таксономия

Бұл түрді алғаш рет 1876 жылы Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласындағы Кентербери мұражайының директоры Джулиус фон Хаст сипаттаған. Ол оны британдық таксономист, Британ мұражайының зоологы Джон Эдвард Грейдің құрметіне атады. Оның сипаттамасы 1875 жылдың мамыр айында Луис Уолтер Худтан (1837 – 11 ақпан 1912, көбінесе Уолтер деп танылады) алған үш бас сүйегіне негізделген. Уолтер Чатем аралындағы Уайтгангидегі дүкенші болған және ол бұл бас сүйектерін 1874–75 жылдары Уайтганги жағажайында құрлыққа шығып қалған 28 жеке тұлғадан құралған топтан алған үш мысалдан тапқан.

Сипаттама

Грейдің тұмсықты киті – осы туыстың салыстырмалы түрде жіңішке мүшесі. Киттің басы сопақшаға қарай дөңгеленіп, тұмсығына қарай төмендейді. Тұмсығының өзі тұмсықты киттерге тән, өте ұзын және сүйір болып келеді, ал аузының сызығы салыстырмалы түрде түзу. Екі жынысының да аузының артқы жағында 17–22 кішкентай тістен тұратын қатар тістері кездеседі деген хабар бар, бірақ бұл әлі расталмаған. Еркектерде ауыздың ортасында екі кішкентай, үшбұрышты тіс болады. Жалпы түсі жоғары жағынан қараңғы, ал төменінен ақшыл, екі жынысының да тұмсығы ақ. Әйелдердің жоғары жағы ақшыл келеді және жыныс мүшелерінің жанында қосымша ақ дақтар болады. Ересек еркектерде ұрыс салдарынан пайда болған сызықты жаралар жиі кездеседі, ал еркектер мен әйелдердің екеуі де шақша китінің тістегенінен дөңгелек жараларды көрсетуі мүмкін. *M. grayi* ұзын және салмағы шамамен ... екі кит 2010 жылдың желтоқсанында Жаңа Зеландияның Бағана шығанағындағы Опапе жағажайында құрлыққа шығып, бастапқыда Грейдің тұмсықты киті деп ойылған, бірақ кейіннен өте сирек кездесетін қаптал тісті кит екені анықталды. Көптеген киттер Жаңа Зеландия жағалауында құрлыққа шықты, ал басқалары Австралия, Оңтүстік Африка, Оңтүстік Америка және Фолкленд аралдарында кездесті. Бұл түр Мадагаскар жағалауында және Антарктика аймағында топтап көрілген. Қызығы, бір данасы Нидерланд жағалауында, басқа жарты шардан және басқа құрлыққа шыққандардан бірнеше мың шақырым қашықтықта құрлыққа шықты. Халық санының бағалаулары жоқ, бірақ олардың жеткілікті түрде көп кездесетіні айтылады.

Қорғау

Бұл киттердің біразы қасақана аңғарылмаған, сондай-ақ балық аулау құралдарына ілігіп қалған жоқ. Грейдің тұмсықты киті Батыс Африка мен Макаронезия аймағындағы манаттар мен шағын киттерді қорғау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға (Батыс Африка су сүтқоректілерінің өзара түсіністік туралы меморандумы) және Тынық мұхиты аралдары аймағындағы киттер мен олардың мекендеу орындарын қорғау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға (Тынық мұхиты киттерінің өзара түсіністік туралы меморандумы) енгізілген.

Үлгілер

MNZ MM002134 Gray's Beaked Whale Mesoplodon grayi, Black Reef, Cape Kidnappers, Hawke Bay, Жаңа Зеландия, 18 наурыз 1993 жылы қорланды.