Қызылқарға тұмсық (Loxia pytyopsittacus) – Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Еуропаның қарағай ормандарында көбейетін қарға тұмсықтар отбасының кішкентай құсы. Таксономиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Құсқұс (Loxia pytyopsittacus) – қарға тұқымдасына жататын шағын сайрақ. Ол Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Еуропаның қарағай ормандарында көбейеді.
Species of bird
The parrot crossbill (Loxia pytyopsittacus) is a small passerine bird in the finch family Fringillidae. It breeds in pine forests in northern and northeastern Europe.
Таксономия
Құсқырдың тұмсығы 1793 жылы неміс натуралисі Мориц Балтазар Борхаузен Loxia pytyopsittacus есімді екі атаумен сипаттаған. Эрнст Хартерт оның типтік орнын Швеция деп белгілеген. Бұл түр монотипті, яғни басқаша түрі жоқ. Loxia тұқымдасының атауы ежелгі грек тілінен келген, «қиылысқан» деген мағынаны білдіреді. Ал түрдің атауы pytyopsittacus – pitus (қарағай) және psittakos (құс) сөздерінен құралған. Құсқырдың тұмсығының ерекшелігі – жоғарғы және төменгі жақтары ұштарында қиылысады, содан олардың ағылшынша атауы да осыған байланысты берілген. Қазіргі уақытта Оңтүстік Еуропадағы қызыл құсқырдың қарағаймен қоректенетін топтары бұл түрге жататындығы немесе жаңа түрлер болуы мүмкін, бірақ олар туралы зерттеулер әлі бастапқы сатыда.
The parrot crossbill was formerly described in 1793 by the German naturalist Moritz Balthasar Borkhausen under the binomial name Loxia pytyopsittacus. The type locality was designated as Sweden by Ernst Hartert. The species is monotypic: no subspecies are recognised. The genus name Loxia is from Ancient Greek loxos meaning "crosswise"; the specific epithet pytyopsittacus combines pitus, pituos meaning "pine" with psittakos meaning "parrot. The crossbills are characterised by the mandibles crossing at their tips, which gives the group its English name. Some pine feeding populations currently assigned to red crossbill in southern Europe may possibly be better referred to either this species or alternatively to new species in their own right, but as yet, research into them is still at a very early stage.
Сипаттама
Ересек еркектер көбінесе қызыл немесе қызғылт сары түсті, ал ұрғашылары жасыл немесе сары түсті болады, бірақ көптеген айырмашылықтар кездеседі. Бұл түрді қызыл және шотланд кроссбилдерінен ажырату қиын, себебі қауырсын ерекшеліктері өте аз. Ол басқа кроссбилдерге қарағанда сәл ірілеу, ұзындығы және қанаттарының ені шамалы. Салмағы граммнан басталады, орташа салмағы граммды құрайды. Басы және тұмсығы басқа түрлерге қарағанда үлкен. Тұмсығы туыстарына қарағанда қалыңдау, ал қиылысқан ұштары көбінесе жақсы көрінбейді. Бұл түрді анықтау үшін ерекше сақтық қажет. Ең сенімді белгі – терең, қатты "шоқ" немесе "түюп" дыбысы.
Adult males tend to be red or orange in colour, and females green or yellow, but there is much variation. This species is difficult to separate from red and Scottish crossbills, and plumage distinctions are negligible. It is slightly larger than other crossbills, measuring long and spanning across the wings. It is quite bulky and heavy weighing from , with an average of The head and bill are larger than in either of the other species. The bill is thicker than those of its relatives, and the crossed tips are often not readily apparent. Extreme care is needed to identify this species. The deeper, harder choop or tyuup call is probably the best indicator.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл құс Солтүстік-Батыс Еуропаның қарағай ормандарында және Батыс Ресейге қарай көбейеді. Шотландияда да шағын популяциясы бар, бұл оны бірге таралған қызыл кроссбил мен эндемикалық шотланд кроссбилден ажыратуды қиындатады. Бұл кроссбил көбінесе қоныс жасайды, бірақ тамақ көзі таусылса, оңтүстікке және батысқа көшеді.
This bird breeds in the pine forests of northwest Europe and into western Russia. There is also a small population in Scotland, adding to the difficulty of distinguishing it from the sympatric red crossbill and the endemic Scottish crossbill. This crossbill is mainly resident, but will migrate south and west if its food source fails.
Мінез-құлық
Көктік қарғалар көбейтін маусымнан тыс уақытта топтасып, көбінесе басқа қарғалармен бірігіп жүреді.
Parrot crossbills will form flocks outside the breeding season, often mixed with other crossbills.
Тамақ және азықтандыру
Олар қылқан жапырақты ағаштардың шишаларымен қоректенеді, ал ерекше мүңкі пішіні шишадан тұқымды шығаруға бейімделу болып табылады. Құсқырлар – қарағайдың шишаларымен қоректенетін мамандар.
They are specialist feeders on conifer cones, and the unusual bill shape is an adaptation to assist the extraction of the seeds from the cone. The parrot crossbill is a specialist feeder on the cones of Scots pine.