Джон Гулд: Ұлыбританиялық орнитолог және құстар зерттеушісі
John Gould
Джон Гулд (1804-1881) – ағылшын орнитолог, құстар туралы монографиялар жазған. Әйелі Элизабет Гулд пен басқа суретшілермен бірлесіп иллюстрациялаған. Дарвиннің эволюция теориясына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын орнитологы (1804–1881)
English ornithologist (1804–1881)
Джон Гулд (/g//uː//l//d/; 14 қыркүйек 1804 – 3 ақпан 1881) – ағылшын орнитологы, ол әйелі Элизабет Гулд және Эдвард Лир, Генри Константин Рихтер, Джозеф Вольф және Уильям Мэтью Харт сияқты бірнеше суретшілер салған суреттермен толықталған құстар туралы монографиялар жариялаған. Ол Австралиядағы құс зерттеуінің негізін қалаушысы деп есептеледі және Австралиядағы Гулд қоғамы оның құрметіне аталған. Оның қазір "Дарвиннің қарғалары" деп аталатын құстарды анықтауы Дарвиннің табиғи іріктеу арқылы эволюция теориясының қалыптасуына септігін тигізді. Гулдтың еңбектері Чарльз Дарвиннің "Түрлердің пайда болуы" кітабында еске алынады.
John Gould (/g//uː//l//d/; 14 September 1804 – 3 February 1881) was an English ornithologist who published monographs on birds, illustrated by plates produced by his wife, Elizabeth Gould, and several other artists, including Edward Lear, Henry Constantine Richter, Joseph Wolf and William Matthew Hart. He has been considered the father of bird study in Australia and the Gould League in Australia is named after him. His identification of the birds now nicknamed "Darwin's finches" played a role in the inception of Darwin's theory of evolution by natural selection. Gould's work is referenced in Charles Darwin's book, On the Origin of Species.
Ерте өмір
Джон Гулд Лайм-Регисте бағбанның тұңғыш ұлы болып дүниеге келді. Әкесі де, ұлы да аз білім алған болуы мүмкін. Жесір леди Пулетттің әйнек үйінде жұмыс істегеннен кейін, әкесі Гилдфорд, Суррей маңындағы поместьеде қызметке орналасты. 1818 жылы Гулд әкесі Виндзор Корольдік бақтарында бригадир болды. Гулд 14 жасынан 20 жасқа дейін Виндзор Корольдік бақтарындағы Ж.Т. Эйтонның бағынында 6 жыл оқушылыққа түсті. Жас Гулд бағбандыққа оқуға кірісті. 1818 жылдан 1824 жылға дейін Виндзорда әкесімен жұмыс істеді, содан кейін Йоркширдегі Рипли қалысында бағбан болып жұмыс істеді. Ол таксидермия өнерінде шеберлікке жетті. 1824 жылы ол Лондон қаласында таксидермист ретінде жеке кәсіп ашты. Оның шеберлігі 1827 жылы Лондон зоологиялық қоғамы мұражайының алғашқы мұрағатшысы және сақтаушысы болуына көмектесті.
John Gould was born in Lyme Regis, the first son of a gardener. Both father and son probably had little education. After working on Dowager Lady Poulett's glass house, his father obtained a position on an estate near Guildford, Surrey. In 1818, Gould Snr became foreman in the Royal Gardens of Windsor. Gould became an apprentice for 6 years under the care of J. T. Aiton, of the Royal Gardens of Windsor from the age of 14 to 20 years old. The young Gould started training as a gardener. Being employed under his father at Windsor from 1818 to 1824, and he was then a gardener at Ripley Castle in Yorkshire. He became an expert in the art of taxidermy. In 1824 he set himself up in business in London as a taxidermist. His skill helped him to become the first curator and preserver at the museum of the Zoological Society of London in 1827.
Зерттеу және жарияланған еңбектер
Гулдтың лауазымы оны елдің жетекші табиғат зерттеушілерімен байланыстырды. Бұл оның Лондон зоологиялық қоғамына сыйланған құстардың жаңа коллекцияларын көбінесе бірінші болып көретінін білдірді. 1830 жылы Гималайдан құстардың көптеген, бұрын сипатталмаған коллекциясы келді. Гулд осы құстарды «Гималай тауларынан құстар ғасыры» (1830–1832) еңбегінде жариялады. Тексін Николас Айлвард Вигорс жазды, ал иллюстрацияларды Гулдтың әйелі Элизабет Коксен Гулд салған және литографиялаған. Гулдтың көптеген жұмыстары қағаздағы дайын эскиздер болды, олардан басқа суретшілер литографиялық тақталарды жасады. Бұл жұмыстың ізінен келесі жеті жылда тағы төрт кітап жарық көрді, соның ішінде бес томдық «Еуропа құстары». Ол 1837 жылы аяқталды; мәтінін Гулд жазды, ал оның кеңсе қызметкері Эдвин Принс редакциялау жұмысын атқарды. Тақталарды Элизабет Коксен Гулд салған және литографиялаған. Эдвард Лир 1832 жылы Psittacidae тұқымдасының иллюстрацияларын жасады, олардың бір бөлігі осы кітапқа енді. Алайда Лир қаржылық қиындыққа тап болды және литографиялардың барлық жиынтығын Гулдқа сатты. Кітаптар өте үлкен, императорлық фолио форматында, тамаша түсті тақталармен басылды. Соңында осы томдардың 41-і, шамамен 3000 тақтасы жарық көрді. Олар бөлек шығарылымдармен, бір нөмірі 3 фунт стерлингтен сатылды, алдын ала тапсырыс бойынша, және тақталарды дайындаудың жоғары құнына қарамастан, Гулд өзінің кәсібінен пайда көріп, зор байлыққа ие болды. Бұл Гулд үшін өте қарбалас кезең болды, ол сонымен қатар екі бөлімнен тұратын «Icones Avium» еңбегін жариялады, онда 54 см тақталардағы құстар туралы 18 парақты зерттеулер жинағы бар, бұл оның бұрынғы жұмыстарына қосымша болды. 1838 жылы ол әйелімен бірге Австралияға «Австралия құстары» жұмысын жүргізу үшін көшкендіктен, одан әрі монографиялар жарық көрмеді. Англияға оралғаннан кейін көп ұзамай, 1841 жылы оның әйелі қайтыс болды. Элизабет Гулд қайтыс болғанға дейін «Австралия құстары» үшін 84 тақта аяқтады.
Gould's position brought him into contact with the country's leading naturalists. This meant that he was often the first to see new collections of birds given to the Zoological Society of London. In 1830 a collection of birds arrived from the Himalayas, many not previously described. Gould published these birds in A Century of Birds from the Himalaya Mountains (1830–1832). The text was by Nicholas Aylward Vigors and the illustrations were drawn and lithographed by Gould's wife Elizabeth Coxen Gould. Most of Gould's work were rough sketches on paper from which other artists created the lithographic plates. This work was followed by four more in the next seven years, including Birds of Europe in five volumes. It was completed in 1837; Gould wrote the text, and his clerk, Edwin Prince, did the editing. The plates were drawn and lithographed by Elizabeth Coxen Gould. A few of the illustrations were made by Edward Lear as part of his Illustrations of the Family of Psittacidae in 1832. Lear, however, was in financial difficulty, and he sold the entire set of lithographs to Gould. The books were published in a very large size, imperial folio, with magnificent coloured plates. Eventually 41 of these volumes were published, with about 3000 plates. They appeared in parts at £3 3s. a number, subscribed for in advance, and in spite of the heavy expense of preparing the plates, Gould succeeded in making his ventures pay, realising a fortune. This was a busy period for Gould who also published Icones Avium in two parts containing 18 leaves of bird studies on 54 cm plates as a supplement to his previous works. No further monographs were published as in 1838 he and his wife moved to Australia to work on the Birds of Australia. Shortly after their return to England, his wife died in 1841. Elizabeth Gould completed 84 plates for Birds of Australia before her death.
Дарвинмен жұмыс
1837 жылғы 4 қаңтарда Чарльз Дарвин «Бигл» кемесімен жасаған екінші саяхатында жинаған сүтқоректілер мен құстардың үлгілерін Лондон зоологиялық қоғамына ұсынғанда, құстардың үлгілері Gould-қа анықтау үшін берілді. Ол ақылы жұмысын тоқтатты да, 10 қаңтардағы келесі отырыста Дарвин қара құс деп ойлаған Галапагос аралдарындағы құстардың, «қалың мүңкілердің» және финктердің іс жүзінде «12 түрді қамтитын, өте ерекше «жер финктерінің сериясы» екенін, тіпті «мүлдем жаңа топты» құрайтынын хабарлады. Бұл жаңалық газеттерде жарияланды. Наурыз айында Дарвин тағы да Гулдпен кездесіп, оның Галапагостағы «құртқасының» – құс тұқымының тағы бір түрі екенін, ал ол аралдар бойынша белгілеген мазақ құстарының тек сорттары емес, жеке түрлер екенін, Оңтүстік Америка құрлығында оларға ұқсас түрлердің бар екенін білді. Кейін Гулд Рождестволық дастарханнан құтқарылған кішкентай оңтүстік реяның да жеке түр екенін, оған Rhea darwinii деген ат бергенін және оның ареалы солтүстік реялардың ареалымен тоғысқанын мәлімдеді. Дарвин финктерін аралдар бойынша белгілемеген, бірақ экспедицияға қатысқан басқалар мұқият болған. Ол енді капитан Роберт Фицрой мен экипаж мүшелері жинаған үлгілерді іздеді. Олардың көмегімен ол түрлердің тек аралдарда ғана кездесетінін анықтады, бұл оның табиғи іріктеу арқылы эволюция теориясының қалыптасуындағы маңызды қадам болды. Гулдтың құстар туралы еңбегі 1838 және 1842 жылдар аралығында Чарльз Дарвин редакциялаған «Х.М.С. Бигл саяхатының зоологиясы» кітабының 3-бөлігі ретінде бес бөлімге бөлініп жарық көрді. Элизабет Гулд 3-бөлімдегі барлық суреттерді салған.
When Charles Darwin presented his mammal and bird specimens collected during the second voyage of HMS Beagle to the Zoological Society of London on 4 January 1837, the bird specimens were given to Gould for identification. He set aside his paying work and at the next meeting on 10 January reported that birds from the Galápagos Islands which Darwin had thought were blackbirds, "gross bills" and finches were in fact "a series of ground Finches which are so peculiar" as to form "an entirely new group, containing 12 species." This story made the newspapers. In March, Darwin met Gould again, learning that his Galápagos "wren" was another species of finch and the mockingbirds he had labelled by island were separate species rather than just varieties, with relatives on the South American mainland. Subsequently, Gould advised that the smaller southern Rhea specimen that had been rescued from a Christmas dinner was a separate species which he named Rhea darwinii, whose territory overlapped with the northern rheas. Darwin had not bothered to label his finches by island, but others on the expedition had taken more care. He now sought specimens collected by captain Robert FitzRoy and crewmen. From them he was able to establish that the species were unique to islands, an important step on the inception of his theory of evolution by natural selection. Gould's work on the birds was published between 1838 and 1842 in five numbers as Part 3 of Zoology of the Voyage of H. M. S. Beagle, edited by Charles Darwin. Elizabeth Gould illustrated all the plates for Part 3.
Австралиядағы зерттеулер
1838 жылы Гулдтар Австралияға сол елдің құстарын зерттеу және осы тақырыпта алғашқы маңызды еңбек жазу ниетімен кемемен сапар шекті. Олар өздерімен коллекционер Джон Гилбертті алып кетті. Қыркүйек айында Тасманияға келген олар, губернатор сэр Джон Франклин мен оның әйелімен танысты. Гулд пен Гилберт аралда зерттеулер жүргізді. 1839 жылдың ақпан айында Гулд жүкті әйелін Франклиндерге қалдырып, Сиднейге аттанды. Ол қарындасының күйеуінің Ярундидегі шаруашылығына барып, Ливерпуль тауларында құстар іздеді. Сәуірде ұлының дүниеге келуіне орай Тасманияға қайтып келді. Мамыр айында Мюррей өзеніне экспедиция ұйымдастыруға дайындалып жатқан Чарльз Стюртпен кездесу үшін Аделаидаға сапарлады. Гулд Маунт-Лофти тауларында, Мюррей далаларында және Кенгуру аралында зерттеулер жасап, шілдеде Хобартқа оралды. Содан кейін ол әйелімен бірге Ярундиге сапарлады. 1840 жылдың мамыр айында Англияға оралды. Сапардың нәтижесі – «Австралия құстары» (1840–48) атты жеті томдық еңбек, австралиялық құстар туралы алғашқы толық суреттелген есеп. Онда жеті томдық 600 сурет бар; сипатталған 328 түр ғылым үшін жаңа болып табылып, Гулд оларға ат қойды. Ол сондай-ақ «Макроподидтер монографиясы» немесе «Кенгурулар отбасы» (1841–1842) және үш томдық «Австралияның сүтқоректілері» (1849–1861) еңбегін жариялады. Елизавета 1841 жылы сегізінші баласы Сара дүниеге келгеннен кейін қайтыс болды, ал Гулдтың кітаптарында кейін Генри Константин Рихтер, Уильям Мэтью Харт және Джозеф Вольф сияқты бірнеше суретшілердің суреттері пайдаланылды. Австралиядан кеткеннен кейін де Джон Гулд колониялардағы көптеген ғалымдар мен коллекционерлермен хат алмасып тұрды, олардың ішінде 1857 жылдан 1899 жылға дейін Виктория Ұлттық мұражайының директоры болған Фредерик Маккой да болды. Осы хаттарда мұражай коллекциялары үшін сүтқоректілер, жәндіктер, қабықшалар және құс қауырсындары, сондай-ақ мұражай кітапханасы үшін Гулдтың ғылыми басылымдарының көшірмелері сатылуы туралы толық мәліметтер келтірілген. Гулд Батыс ғылымы үшін жаңа түрлерді Лондонға жіберіп, оларды сипаттап, суретке түсіруді талап етті.
In 1838 the Goulds sailed to Australia, intending to study the birds of that country and be the first to produce a major work on the subject. They took with them the collector John Gilbert. They arrived in Tasmania in September, making the acquaintance of the governor Sir John Franklin and his wife. Gould and Gilbert collected on the island. In February 1839 Gould sailed to Sydney, leaving his pregnant wife with the Franklins. He travelled to his brother in law's station at Yarrundi, spending his time searching for bowerbirds in the Liverpool Range. In April he returned to Tasmania for the birth of his son. In May he sailed to Adelaide to meet Charles Sturt, who was preparing to lead an expedition to the Murray River. Gould collected in the Mount Lofty range, the Murray Scrubs and Kangaroo Island, returning again to Hobart in July. He then travelled with his wife to Yarrundi. They returned home to England in May 1840. The result of the trip was The Birds of Australia (1840–48), a seven volume work which is the first comprehensive illustrated account of Australian birds. It included a total of 600 plates in seven volumes; 328 of the species described were new to science and named by Gould. He also published A Monograph of the Macropodidae, or Family of Kangaroos (1841–1842) and the three volume work The Mammals of Australia (1849–1861). Elizabeth died in 1841 after the birth of their eighth child, Sarah, and Gould's books subsequently used illustrations by a number of artists, including Henry Constantine Richter, William Matthew Hart and Joseph Wolf. Even after leaving Australia, John Gould corresponded with many scientists and collectors in the colonies, including Frederick McCoy, who was the director of the National Museum of Victoria from 1857 to 1899. These letters detail the sale of specimens, including mammals, insects, shells, and bird skins for the museum's collections, and copies of Gould's scientific publications for the museum library. Gould insisted that any species of birds that were at that time new to Western science be forwarded to him in London to be described and figured.
Құс құстары
Кәсіби өмірінің бойында Гулд құсқұстарға үлкен қызығушылық танытты. Ол 320 түрден тұратын коллекция жинады және оны 1851 жылғы Ұлы көрмеде көрсетті. Оған қызығушылық болғанына қарамастан, ол ешқашан тірі құсқұс көрген емес. 1857 жылдың мамыр айында ол екінші ұлы Чарльзбен бірге Америка Құрама Штаттарына сапар шекті. Ол Нью-Йоркке маусымның басында келді, бірақ 1857 жылдың 21 мамырында Филадельфиядағы Бартрам бағында ол алғаш рет тірі құсқұсты – қызыл тамақ құсқұсын көрді. Содан кейін ол Вашингтонға барды, онда Капитолийдің бақшаларында көптеген құсқұстарды көрді. Гулд тірі мыналарды Англияға қайтаруға тырысты, бірақ оларды қалай ұстау керектігін білмегендіктен, олар ең көп дегенде екі ай өмір сүрді.
Throughout his professional life, Gould had a strong interest in hummingbirds. He accumulated a collection of 320 species, which he exhibited at the Great Exhibition of 1851. Despite his interest, Gould had never seen a live hummingbird. In May 1857, he travelled to the United States with his second son, Charles. He arrived in New York too early in the season to see hummingbirds in that city, but on 21 May 1857, in Bartram's Gardens in Philadelphia, he finally saw his first live one, a ruby throated hummingbird. He then continued to Washington D. C. where he saw large numbers in the gardens of the Capitol. Gould attempted to return to England with live specimens, but, as he was not aware of the conditions necessary to keep them, they only lived for two months at most.
Ұлыбританияның құстары
Глазго университеті, "Ұлыбританияның құстары" кітабының бір данасын иелене отырып, Джон Гулдты "Одубоннан кейінгі құстар суреті саласындағы ең ірі тұлға" деп сипаттайды. Гулд иллюстрацияларды тікелей өзі жасаған жоқ, бірақ олардың дайындалуын қатаң қадағалаған. Аукциондық үй Sotherans бұл туындыны "Гулдтың мақтанышы мен қуанышы" деп атап көрсетеді. Гулд бұрынғысынша кейбір суреттерді "Еуропа құстары" кітабында жариялаған, бірақ "Ұлыбританияның құстары" кітабы ұялар мен жас құстардың суреттерін кең көлемде қоса отырып, эстетикалық стильдің дамуын көрсетеді. Sotherans Co.
The University of Glasgow, which owns a copy of Birds of Great Britain, describes John Gould as "the greatest figure in bird illustration after Audubon. Gould was not directly responsible for the illustrations himself, although he supervised their production closely." Auctioneers Sotherans describe the work as "Gould's pride and joy". Gould had already published some of the illustrations in Birds of Europe, but Birds of Great Britain represents a development of an aesthetic style in which illustrations of nests and young are added on a large scale. Sotherans Co.
Отбасы
Гулд 1829 жылдың 5 қаңтарында суретші Элизабет Коксенге (18 шілде 1804 – 15 тамыз 1841) үйленді. Олардың кем дегенде үш ұлы болды, (Джон) Генри Гулд (1829–1855) және Франклин Гулд (1839–1873) одан бұрын қайтыс болды. Олардың кенже ұлы Чарльз Гулд геолог-зерттеуші болды. Олардың кем дегенде үш қызы болды, бірақ олардың тек екеуінің есімдері ғана белгілі, Элиза (шамамен 1832 жылы туған) және Сара Гулд (1841 жылы туған). Элизабет Гулд Сараны, сегізінші баласын дүниеге әкелгеннен кейін шешелік қызбадан қайтыс болды.
Gould married the painter Elizabeth Coxen (18 July 1804 – 15 August 1841) on 5 January 1829. They had at least three sons, (John) Henry Gould (1829–1855) and Franklin Gould (1839–1873) dying before him. Their youngest son, Charles Gould, was a geological surveyor. They also had at least three daughters, although only the names of two are known, Eliza (born c. 1832) and Sarah Gould (born 1841). Elizabeth Gould died from puerperal fever after giving birth to Sarah, her eighth child.
Ескерту
Джон Гулд 1854 жылы танымал Брод-стрит сорғысының қасынан өмір өткізген. Пікірсайымен эпидемиолог Джон Сноу өзінің танымал еңбегінде – «Холераның таралу жолдары туралы» – Гулдты және оның көмекшісі Принсті еске алады.
John Gould also happened to live next to the famous Broad Street pump during 1854. The pioneering epidemiologist John Snow mentions Gould and his assistant Prince in his famous publication: On the mode of communication of cholera.