Жерді ортақ меншік ету және жалғыз салық жүйесі

Кіріспе

Жерді ортақ меншік етуге негізделген экономикалық философия,

бір салыққа негізделген салық жүйелері

Георгизм, қазіргі заманда Геоизм деп те аталады, және тарихи түрде бірыңғай салық қозғалысы ретінде белгілі, бұл идеология адамдар өздері өндірген құндылыққа ие болуы керек дейді, ал жерден, соның ішінде барлық табиғи ресурстардан, жалпы пайдаланымдағы мүліктен және қалалық жерлерден алынатын экономикалық рента, қоғамның барлық мүшелеріне теңдей тиесілі болуы керек. Американ экономисі және әлеуметтік реформаторы Генри Джорджтың еңбектерінен дамыған георгизм, экономикалық тиімділікті әлеуметтік әділдікпен үйлестіруге тырысатын жер құқығы және мемлекеттік қаржы принциптеріне негізделген әлеуметтік және экологиялық проблемаларды шешу жолдарын іздейді. Георгизм жер меншігінен, табиғи монополиялардан, ластану құқығынан және жалпыға ортақ мүлікті бақылаудан – соның ішінде табиғи ресурстарға меншік құқығынан және басқа да жасалма артықшылықтардан (мысалы, интеллектуалдық меншік) туындайтын экономикалық рентаның таралуымен айналысады. Кез келген табиғи ресурс, өзінің мөлшері бойынша шектеулі болса, экономикалық рента тудыра алады, бірақ жер монополиясының классикалық және ең маңызды мысалы – құнды қалалық жерлерден алынатын жалпы жер рентасы болып табылады. Георгистер экономикалық рентаға салық салу тиімді, әділ және теңдікті қамтамасыз етеді деп санайды. Георгистердің басты саяси ұсынысы – жер құнына салынатын салық, олар жер құнына салынатын салықтан (ЖҚС) түсетін түсімдердің әділетсіз және тиімсіз салықтарды (мысалы, табыс, сауда немесе сатып алулар) азайтуға немесе жоюға пайдаланылуы мүмкін деп дәлелдейді. Кейбір георгистер сондай-ақ негізгі кіріс немесе азаматтық дивиденд арқылы мемлекеттік кірістің артығын халыққа қайтаруды қолдайды. Жер мен табиғи ресурстарға байланысты артықшылықтардан мемлекеттік кіріс алу тұжырымын Генри Джордж өзінің алғашқы кітабы «Прогресс және кедейлік» (1879) арқылы кеңінен танымал етті. Георгизмнің философиялық негізі Джон Локк, Барух Спиноза және Томас Пейн сияқты бұрынғы ойшылдардың еңбектеріне сүйенеді. Адам Смит пен Дэвид Рикардодан бастап, Милтон Фридман мен Джозеф Стиглицке дейінгі экономистер жер құнына салынатын мемлекеттік салықтың, басқа салықтар сияқты экономикалық тиімсіздікке алып келмейтінін атап өткен. Жер құнына салынатын салық прогрессивті салық эффектісіне де ие. Жер құнына салынатын салықты жақтаушылар, оның экономикалық теңсіздікті азайтатынын, экономикалық тиімділікті арттыратынын, қалалық жерді тиімсіз пайдалануға ынталандыруды жоятынын және мүлік спекуляциясын азайтатынын айтады. Георгизм идеялары 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында кең таралған және ықпалды болды. Сол кезде георгизм принциптеріне негізделген саяси партиялар, институттар мен қауымдастықтар құрылды. Генри Джордждың экономикалық философиясының ертедегі жақтастары көбінесе жер құнына салынатын салықтан ғана немесе тек одан мемлекеттік кірістерді көтеру мақсатын көздегендері үшін «Бір салық төлеушілер» деп аталды, бірақ георгистер жалға алудың басқа да формаларын (мысалы, иелік ету құқығын) заңды деп мойындады. «Георгизм» термині кейінірек пайда болды, ал кейбіреулер «геоизм» терминін жалпылама ретінде пайдалануды ұсынады.

Georgism, also called in modern times Geoism, and known historically as the single tax movement, is an economic ideology holding that people should own the value that they produce themselves, while the economic rent derived from land—including from all natural resources, the commons, and urban locations—should belong equally to all members of society. Developed from the writings of American economist and social reformer Henry George, the Georgist paradigm seeks solutions to social and ecological problems, based on principles of land rights and public finance that attempt to integrate economic efficiency with social justice. Georgism is concerned with the distribution of economic rent caused by land ownership, natural monopolies, pollution rights, and control of the commons, including title of ownership for natural resources and other contrived privileges (e. g., intellectual property). Any natural resource which is inherently limited in supply can generate economic rent, but the classical and most significant example of land monopoly involves the extraction of common ground rent from valuable urban locations. Georgists argue that taxing economic rent is efficient, fair, and equitable. The main Georgist policy recommendation is a tax assessed on land value, arguing that revenues from a land value tax (LVT) can be used to reduce or eliminate existing taxes (such as on income, trade, or purchases) that are unfair and inefficient. Some Georgists also advocate for the return of surplus public revenue to the people by means of a basic income or citizen's dividend. The concept of gaining public revenues mainly from land and natural resource privileges was widely popularized by Henry George through his first book, Progress and Poverty (1879). The philosophical basis of Georgism draws on earlier thinkers such as John Locke, Baruch Spinoza and Thomas Paine. Economists from Adam Smith and David Ricardo, to Milton Friedman and Joseph Stiglitz, have observed that a public levy on land value does not cause economic inefficiency, unlike other taxes. A land value tax also has progressive tax effects. Advocates of land value taxes argue that they would reduce economic inequality, increase economic efficiency, remove incentives to under utilize urban land and reduce property speculation. Georgist ideas were popular and influential during the late 19th and early 20th century. Political parties, institutions and communities were founded based on Georgist principles during that time. Early devotees of Henry George's economic philosophy were often termed Single Taxers for their political goal of raising public revenue mainly or only from a land value tax, although Georgists endorsed multiple forms of rent capture (e. g. seigniorage) as legitimate. The term Georgism was invented later, and some prefer the term geoism as more generic.

Негізгі қағидалар

Генри Джордж үкіметті еңбек салығының орнына жер жалғасынан алынатын салықпен қаржыландыру қажет деген пікірді кеңінен танымал етті. Джордж саяси экономикада ғылыми эксперименттер жүргізу мүмкін болмаса да, әртүрлі қоғамдарды әртүрлі жағдайлармен салыстыру және түрлі факторлардың әсері туралы ой-шақырулар арқылы теорияларды тексеруге болатынын айтты. Осы әдісті қолданып, ол қоғамды мазалаған көптеген мәселелер – кедейлік, теңсіздік, экономикалық өрлеу мен құлдырау – қажетті ресурс, жер жалғасының жеке меншігіне байланысты болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Өзінің ең танымал «Прогресс және кедейлік» кітабында Джордж жеке пайдалану үшін жер жалғасын иемденудің технологиялық прогреске қарамастан кедейліктің жалғасуына және экономиканың өрлеу-құлдырау циклдеріне бейімделуіне себеп болатынын көрсетеді. Джорджтың пікірінше, адамдар өздері жасаған нәрсеге толық құқылы ие, бірақ табиғи мүмкіндіктер мен жер барлығына тең тиесілі болуы керек. Жерді мемлекеттік меншікке алып, одан кейін жеке пайдаланушыларға жалға беру арқылы тең құқықтарға қол жеткізуге болатын болса да, Джордж жақсартылмаған жер құнына салық салуды және жерді көбінесе жеке меншікте қалдыруды жөн көрді. Джордж жерді жеке меншікте қалдырып, жер құнына салық салуға бірте-бірте көшудің себебін осылай түсіндірді: бұл жерді жақсартқан қолданыстағы иелерін жазаламауға және жер құқықтары бұрыннан берілген елде бұзылу мен дау-дамайдың азаюына мүмкіндік береді. Георгистер жекеменшікпен құрылған байлықтың салық жүйесі арқылы (мысалы, табыс және сату салығы арқылы) қоғамдыққа өткенін, ал жер құндылықтарындағы қоғамдық тұрғыдан құрылған байлықтың жер құқықтары мен банк ипотекаларының бағасында жекешеленгенін байқады. Егер жер жалғасы еңбек салығын мемлекеттік кірістердің негізгі көзі ретінде алмастырса, жағдай керісіне бұрылар еді: қоғамдық тұрғыдан құрылған байлық қоғамның пайдалануына қол жетімді болар еді, ал еңбектің жемісі жекеменшікте қалатын еді. Георгистердің пікірінше, жер құнына салынатын салықты салық емес, пайдалану төлемі деп қарастыруға болады, себебі ол қоғамдық тұрғыдан құрылған орналасудың артықшылығының нарықтық құнымен байланысты, яғни басқаларды белгілі бір жерден шеттету құқығымен байланысты. Тауарланған құқықтан тұратын активтер, мысалы, такси медальондары сияқты, айырбас құнына ие болғандықтан байлық деп санауға болады. Жер құнына салық салу, жерді пайдалану үшін төлемдерді алу арқылы мемлекеттік кірістерді көтеру құралы ретінде экономикалық теңсіздікті азайтуға бағытталған прогрессивті салық болып табылады, және жер иелері салық жүктемесін жалға алушыларға немесе жұмысшыларға ауыстыра алмайды. Жалға берушілер салықты жалға алушыларға ауыстыра алмайды, себебі жалға алынған жердің сұранысы мен ұсынысы өзгермейді. Жердің ұсынысы толық икемсіз болғандықтан, жер жалғасы жалға алушылардың төлеуге дайындығына байланысты, жалға берушілердің шығындарына емес, сондықтан салықты жалға алушыларға ауыстыру мүмкін емес.

Henry George is best known for popularizing the argument that government should be funded by a tax on land rent rather than taxes on labor. George believed that although scientific experiments could not be performed in political economy, theories could be tested by comparing different societies with different conditions and by thought experiments about the effects of various factors. Applying this method, he concluded that many of the problems that beset society, such as poverty, inequality, and economic booms and busts, could be attributed to the private ownership of the necessary resource: land rent. In his most celebrated book, Progress and Poverty, George argues that the appropriation of land rent for private use contributes to persistent poverty in spite of technological progress, and causes economies to exhibit a tendency toward boom and bust cycles. According to George, people justly own what they create, but natural opportunities and land belong equally to all. Although equal rights to land might be achieved by nationalizing land and then leasing it to private users, George preferred taxing unimproved land value and leaving the control of land mostly in private hands. George's reasoning for leaving land in private control and slowly shifting to land value tax was that it would not penalize existing owners who had improved land and would also be less disruptive and controversial in a country where land titles have already been granted. Georgists have observed that privately created wealth is socialized via the tax system (e. g., through income and sales tax), while socially created wealth in land values are privatized in the price of land titles and bank mortgages. The opposite would be the case if land rents replaced taxes on labor as the main source of public revenue; socially created wealth would become available for use by the community, while the fruits of labor would remain private. According to Georgists, a land value tax can be considered a user fee instead of a tax, since it is related to the market value of socially created locational advantage, the privilege to exclude others from locations. Assets consisting of commodified privilege can be considered as wealth since they have exchange value, similar to taxi medallions. A land value tax, charging fees for exclusive use of land, as a means of raising public revenue is also a progressive tax tending to reduce economic inequality, and there is generally no means by which landlords can shift the tax burden onto tenants or laborers. Landlords are unable to pass the tax on to tenants because the supply and demand of rented land is unchanged. Because the supply of land is perfectly inelastic, land rents depend on what tenants are prepared to pay, rather than on the expenses of landlords, and so the tax cannot be passed on to tenants.

Кірістерді пайдалану

Бұл түсімдер салықтарды азайтуға немесе жоюға, мемлекеттік инвестицияларды/шығындарды арттыруға немесе азаматтарға зейнетақы немесе негізгі кіріс/азаматтық дивиденд ретінде қаражатты тікелей бөлуге мүмкіндік береді. Іс жүзінде, барлық басқа салықтарды жою жер құнына салынатын салықтың қазіргі жер салығынан жоғары деңгейде болуын білдіреді. Жер құнына салықты енгізу немесе арттыру жерді сатып алу бағасының төмендеуіне себеп болады. Джордж жер иелеріне өтемақы төлеу қажет деп санамады және бұл мәселені бұрынғы құл иелеріне төленген өтемақыға теңестірді. Басқа геоистер өтемақы мәселесінде келіспейді: кейбіреулері толық өтемақы жақтаса, ал енді біреулері Георгистік реформаларды іске асыру үшін қажетті өтемақыны ғана қолдайды. Кейбір геоистер жер құнына салық салуға көшуден туындаған таза зиянды өтеу үшін ғана өтемақы жақтаса, көптеген салық төлеушілер басқа салықтарды жер құнына салықпен алмастырудан пайда көреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тек басқа салықтарды алмастыруға жеткілікті мөлшердегі жалға алу салығын жақтағандар "шектелген бірыңғай салықты қолдаушылар" деп белгілі болды.

Синонимдер мен нұсқалары

Ертедегі жақтастық топтардың көпшілігі өздерін бірыңғай салық төлеушілер деп сипаттады және Джордж өзінің басты саяси мақсаты үшін – барлық әділетсіз немесе тиімсіз салықтарды жойып, олардың орнына жер құнына салық (LVT) енгізуді дәл атау ретінде көндігіп қабылдады. Кейбір қазіргі қолдаушылар «георгизм» деген атауға наразы. Генри Джордж өмірі бойы танымал болғанымен, көпшілік оны ұмытып кеткен, ал жерге бірыңғай салық салу идеясы одан бұрын пайда болған. Кейбіреулері қазір «геоизм» терминін артық көреді, «гео» (грекше γῆ gē – «жер, топырақ») Джордж есімінің алғашқы бөлігі болып табылады. < (гр.) Geōrgios < geōrgos – «егінші» немесе geōrgia – «ауыл шаруашылығы, егін өндіру» < gē + ergon – «еңбек» сөздерінің мағынасы қасақана дұрыс айқындалмаған. Кейбір георгистер «Жерді бөлісу», «геономия» және «геолибертариандық» терминдерін де қолданады. Бұл терминдер жер рентасын қалай жұмсау керек дегендегі айырмашылықтарды көрсетеді (азаматтарға дивиденд түрінде тарату ма, әлде басқа салықтарды алмастыру ма), бірақ олардың барлығы жер рентасы жеке тұлғалардан қайтарылуы керек екеніне келіседі. Жерді жалға алуға байланысты міндетті айыппұлдар мен төлемдер – георгистердің ең көп таралған саясаты, бірақ кейбір геоистер міндетті емес немесе өзін-өзі бағалау арқылы анықталатын жердің орналасу құнына төлемдер, қоғамдық жер трасттары және жер құнының келісімдері сияқты ерікті құндылықты жинау жүйелерін артық көреді. Кейбір геоистер жер иелеріне ішінара өтемақы төлеу реформаға қол жеткізу үшін қажетті саяси ыңғайлылық деп санайды. Осыған ұқсас себептермен, басқалары жер рентасының орнына тек болашақ жер құнының өсімдерін есепке алуды ұсынады. Кейбір либертариандар мен минархистер шектеулі әлеуметтік шығындарды георгистік жалдама құнының жиналуы есебінен қаржыландыру керек деген пікірде, бірақ барлық жер рентасын жинау қажет емес. Бүгінгі таңда бұл салыстырмалы түрде консервативті бейімделу шынайы геолобертариандықпен үйлеспейтін болып саналады, ол артық рентаны жинап, одан кейін тұрғындарға қайта таратуды талап етеді. Генри Джордж заманында бұл ұстамды георгистік философия «шектеулі бірыңғай салық» деп аталды, ал «шексіз бірыңғай салықтан» өзгешеленді. Джордж шектеулі түсіндірмемен келіспеді, бірақ оның жақтастарын (мысалы, Томас Ширманды) заңды «бірыңғай салық төлеушілер» ретінде қабылдады.

Most early advocacy groups described themselves as single taxers and George reluctantly accepted the single tax as an accurate name for his main political goal—the repeal of all unjust or inefficient taxes, to be replaced with a land value tax (LVT). Some modern proponents are dissatisfied with the name Georgist. While Henry George was well known throughout his life, he has been largely forgotten by the public and the idea of a single tax of land predates him. Some now prefer the term geoism, with geo (from Greek γῆ gē "earth, land") being the first compound of the name George < (Gr.) Geōrgios < geōrgos "farmer" or geōrgia "agriculture, farming" < gē + ergon "work" deliberately ambiguous. The terms Earth Sharing, geonomics and geolibertarianism are also used by some Georgists. These terms represent a difference of emphasis and sometimes real differences about how land rent should be spent (citizen's dividend or just replacing other taxes), but they all agree that land rent should be recovered from its private recipients. Compulsory fines and fees related to land rents are the most common Georgist policies, but some geoists prefer voluntary value capture systems that rely on methods such as non compulsory or self assessed location value fees, community land trusts and purchasing land value covenants. Some geoists believe that partially compensating landowners is a politically expedient compromise necessary for achieving reform. For similar reasons, others propose capturing only future land value increases, instead of all land rent. Some libertarians and minarchists take the position that limited social spending should be financed using Georgist concepts of rent value capture, but that not all land rent should be captured. Today, this relatively conservative adaptation is usually considered incompatible with true geolibertarianism, which requires that excess rents be gathered and then distributed back to residents. During Henry George's time, this restrained Georgist philosophy was known as "single tax limited", as opposed to "single tax unlimited." George disagreed with the limited interpretation, but he accepted its adherents (e. g., Thomas Shearman) as legitimate "single taxers."

Ықпал

Георгизм идеялары 20 ғасырдың басындағы саясатқа зор әсер етті. Георгистік идеяларға негізделген саяси партиялар: АҚШ-тағы Комонвелл Жер партиясы, Викториядағы Генри Джордж Әділет партиясы, Оңтүстік Австралиядағы Бірыңғай салық лигасы және Даниядағы Әділет партиясы. Ұлыбританияда Джорджтың еңбектерін 1890 жылдары пайда болған социалистік топтар, мысалы, Тәуелсіз Еңбек партиясы және Фабиан қоғамы жоғары бағалады, олардың әрқайсысы қазіргі заманғы Лейбористік партияның құрылуына көмектесті. Либералдық үкімет 1909 жылғы Халық бюджетіне байлықты қайта бөлу мақсатында бірнеше салықтардың бөлігі ретінде жер салығын қосты (оның ішінде прогрессивті түрде сатыланатын табыс салығы және мұра салығының өсуі). Бұл Лордтар палатасының реформасына әкеп соққан саяси дағдарысты тудырды. Бюджет ақырында қабылданды, бірақ жер салығы енгізілмеді. 1931 жылы азшылықтағы Лейбористік үкімет 1931 жылғы Қаржы заңының III бөлігі ретінде жер құнына салық енгізді. Алайда, ол 1934 жылы Ұлттық үкімет тарапынан күшін жойылды, тіпті іске асырылмастан бұрын. Даниядағы Георгистік Әділет партиясы бұрын Фолкетингетте өкілдік еткен. Ол 1957-1960 жылдары орталық-солшыл үкімет құрамына кірді және 1978-1979 жылдары Еуропалық парламентте де өкілдік етті. Генри Джорджтың ықпалы уақыт өте келе азайды, бірақ георгистік идеялар саясатта кейде көрініс береді. 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауында үшінші партиядан кандидат болған Ральф Нейдер өз саяси мәлімдемелерінде Джорджты атады. Экономистер әлі де жер құнына салық салуды жақсы көреді. Монетарист экономист Милтон Фридман георгистік жер құнына салынатын салықты «ең нашар салық» деп ашық қолдады. Ол осы ұсынысты Генри Джордж теоремасы деп атады.

Қауымдастықтар

Бірнеше қауымдастық философияның танымалдылығының шарықталу кезеңінде георгистік принциптермен құрылды. Әлі де бар екі мұндай қауымдастық: 1900 жылы Фрэнк Стивенс пен Уильям Лайтфут Прайс құрған Арден, Делавэр және 1894 жылы Фейрхоп Бірыңғай Салық корпорациясының басшылығымен құрылған Фейрхоп, Алабама. АҚШ-тағы бірнеше орналасқан қауымдастықтар да георгистік салық саясатын қабылдады. Хьюстон, Техас штатындағы георгист, Джозеф Джей "Джей.Дж." Пасториза, 1890 жылы құрылған георгистік клубты қолдады. Бірнеше жыл өткен соң, қалалық альдермен ретінде ол Хьюстонның салық комиссары болып сайланды және 1912 жылы «Хьюстонның салық салу жоспарын» жариялады. Жерді жақсарту және саудагерлердің қоймаларына бағаланған құнының 25 пайызы, жақсартылмаған жерлерге бағаланған құнының 70 пайызы салынды, ал жеке мүлік салықтан босатылды. Бұл Сомерс жүйесі арқылы есептелді. Бұл георгистік салық 1915 жылға дейін сақталды, одан кейін екі сот Техас Конституциясын бұзғаны үшін оны күштен шығарды. Бұл Хьюстон жоспарын жүзеге асыруға бағытталған Техастың бірнеше қалаларындағы – Бомонт, Корпус-Кристи, Галвестон, Сан-Антонио және Уэкодағы күш-жігерді тоқтатты. Қытайдың Цзяочжоу шығанағындағы Киаучжоу шығанағының концессиясының неміс протектораты георгистік саясатты толыққанды жүзеге асырды. Оның мемлекеттік кірістердің жалғыз көзі – аумағында салынған жер құнына салынатын алты пайыздық салық болды. Германияның отаршылдық империясы бұрын жерді пайдалану арқылы Африкадағы отарларымен экономикалық проблемаларға тап болған. Цзяочжоу шығанағында жер құнына салық салудың басты себептерінің бірі – осындай спекуляцияны жою болды, бұл саясатқа қол жеткізілді. Колония 1898 жылдан 1914 жылға дейін неміс протектораты ретінде болды, одан кейін Бірінші дүниежүзілік соғыста жапон және британ әскерлері басып алды. 1922 жылы аумақ Қытай Республикасына қайтарылды. Георгистік идеялар Австралияда, Гонконгта, Сингапурда, Оңтүстік Африкада, Оңтүстік Кореяда және Тайванда да белгілі бір дәрежеде қабылданып, қолданылды. Бұл елдерде үкіметтер әлі де жер құнына салық салады, бірақ одан босатылатын жағдайлар да бар. АҚШ-тың көптеген муниципалитеттері негізгі кіріс көзі ретінде жылжымайтын мүлік салығына сенеді, бірақ бұл салықтар георгистік емес, өйткені олар әдетте ғимараттар мен басқа да жақсартулардың құнын қамтиды. Бір ерекшелік – 21 ғасырда бір кезде тек жер құнына салық салған, 2002 жылы салықты кезең-кезеңмен енгізген, 2011 жылдан бастап салықтық кірістер үшін толығымен оған тәуелді болған және 2017 жылы тоқтатқан Пенсильвания штатындағы Альтуна қаласы; Financial Times «Альтуна жердің де, ғимараттардың да құны жоқ қалада LVT-ны қолданып жатыр» деп атап өтті. 2023 жылы Детройт қаласының мэрі Майк Дагган мен Мичиган штатының өкілі Стефани Янг қолданыстағы мүлік салығын жер құнына салықпен ауыстыруды ұсынды. 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан және қаланың 2013 жылғы банкроттығынан кейін, спекулянттар қаланың жаңаруынан пайда табуды күтіп, арзан мүлікті сатып алды. Бұл жоспарға сәйкес, коммуналдық қызметтердің құнын бос жер иелеріне ауыстырып, қоғамдық бақтар мен саябақтарды салықтан босату үшін Мичиган заң шығарушы органы мен Детройт қалалық кеңесінің мақұлдауы қажет, содан кейін ол Детройт тұрғындары үшін дауыс беруге қойылады.

Several communities were initiated with Georgist principles during the height of the philosophy's popularity. Two such communities that still exist are Arden, Delaware, which was founded in 1900 by Frank Stephens and William Lightfoot Price, and Fairhope, Alabama, which was founded in 1894 under the auspices of the Fairhope Single Tax Corporation. Some established communities in the United States also adopted Georgist tax policies. A Georgist in Houston, Texas, Joseph Jay "J. J." Pastoriza, promoted a Georgist club in that city established in 1890. Years later, in his capacity as a city alderman, he was selected to serve as Houston Tax Commissioner, and promulgated a "Houston Plan of Taxation" in 1912. Improvements to land and merchants' inventories were taxed at 25 percent of the appraised value, unimproved land was taxed at 70 percent of appraisal, and personal property was exempt. This was calculated using the Somers System. This Georgist tax continued until 1915, when two courts struck it down as violating the Texas Constitution in 1915. This quashed efforts in several other Texas cities towards implementing the Houston Plan: Beaumont, Corpus Christi, Galveston, San Antonio, and Waco. The German protectorate of the Kiautschou Bay concession in Jiaozhou Bay, China, fully implemented Georgist policy. Its sole source of government revenue was the land value tax of six percent which it levied in its territory. The German colonial empire had previously had economic problems with its African colonies caused by land speculation. One of the main reasons for using the land value tax in Jiaozhou Bay was to eliminate such speculation, which the policy achieved. The colony existed as a German protectorate from 1898 until 1914, when seized by Japanese and British troops in World War I. In 1922, the territory was returned to the Republic of China. Georgist ideas were also adopted to some degree in Australia, Hong Kong, Singapore, South Africa, South Korea, and Taiwan. In these countries, governments still levy some type of land value tax, albeit with exemptions. Many municipal governments of the United States depend on real property tax as their main source of revenue, although such taxes are not Georgist as they generally include the value of buildings and other improvements. One exception is the town of Altoona, Pennsylvania, which for a time in the 21st century only taxed land value, phasing in the tax in 2002, relying on it entirely for tax revenue from 2011, and ending it 2017; the Financial Times noted that "Altoona is using LVT in a city where neither land nor buildings have much value". In 2023, Detroit mayor Mike Duggan and Michigan State Representative Stephanie Young proposed replacing existing property taxes with a land value tax. Following the 2008 Recession and city's 2013 bankruptcy, speculators bought cheap property, expecting to profit from the city's recovery. This plan to shift the cost of municipal services to owners of empty land, while exempting community gardens and parks, will require approval from the Michigan Legislature and Detroit City Council before being added as a ballot measure for Detroit residents.

Институттар мен ұйымдар

Генри Джорджтың идеяларын ілгерілететін әртүрлі ұйымдар әлі де бар. "Американдық экономика және әлеуметтану журналының" мәліметінше, 1894 жылы құрылған "Land & Liberty" журналы – "тарихтағы ең ұзақ өмір сүрген георжистік жоба". 1932 жылы Ұлы депрессия кезінде құрылған Нью-Йорктегі Генри Джордж әлеуметтік ғылымдар мектебі курстар ұсынады, семинарларды қолдайды және георжистік парадигма бойынша зерттеулер жариялайды. АҚШ-та сондай-ақ, 1974 жылы Генри Джорджтың еңбектеріне негізделген Линкольн жер саясаты институты құрылды. Ол "АҚШ-та және шетелде қала құрылысын дамыту, салынған орта және салық саясаты туралы пікір-алуды жақсартуға ұмтылады". Генри Джордж қоры Ұлыбританияда Генри Джорджтың идеяларын насихаттауды жалғастыруда. IU – жер құнына салынатын салық реформасын іздейтін әлемдік ұйымдарды біріктіретін халықаралық ұйым.

Қабылдау

Экономист Альфред Маршалл Джорджтың «Прогресс және кедейлік» кітабындағы көзқарастары қауіпті деп санайтын, тіпті оның ұсыныстарын дереу іске асырудан соғыстар, террор және экономикалық құлдырауды болжаған. Атап айтқанда, Маршалл тез өзгерістер туралы идеяға және жер иелеріне өтемақы төлемеудің әділетсіздігіне наразы болды. «Прогресс және кедейлік» бойынша лекцияларында Маршалл Джорджтың өтемақы жөніндегі ұстанымына қарсы шығып, оның соңғы шешімін толық қолдады. Жер құнына салынатын салық басқа салықтарды алмастырып, жер бағасын төмендетпесе, Маршалл оны экономикалық және моральдық тұрғыдан қолдады, бұл жағдайда жер құнына үш немесе төрт процент салық салынуы мүмкін еді. Жер салығын енгізгеннен кейін үкіметтер болашақ жер құнын жеңілдікпен сатып алып, 100 жылдан кейін меншікке ие болар еді. Маршалл бұл жоспар, оны ол қатты қолдаған, үкіметке салық жинау бөлімінің қажеттігін жоятынын мәлімдеді. Жаңа құрылған, жері жеке меншікке жатпаған елдер үшін Маршалл Джорджтың экономикалық ұсынысын дереу іске асыруды ұсынды. Карл Маркс бірыңғай салықтық платформаны коммунизмке өтуден кері қадам деп қарастырды және георгизмді «капитализмнің соңғы бекінісі» деп атады. Маркс: «Бұл капиталистік үстемдікті сақтап қалу және оны тіпті қазіргісінен де кеңірек негізге қайта орнату үшін социализммен әшекейленген әрекет» деді. Маркс сондай-ақ жер құнына салық салу теориясының жер құнына тым көп мән беруін сынады, Джорджтың «негізгі догмасы – мемлекет жерден түскен табысты төлесе, бәрі жақсы болады» деген пікірді келтірді. Джон Р. Коммонс георгистік экономиканы қолдады, бірақ ол экологиялық және саяси жағынан абайсыз деп санайтын, салық реформасына, әсіресе «бір ғана салық» тұжырымына негізделген тәсілге қарсы болды. Коммонс «Байлықтың таралуы» еңбегін «бәлкім, осы миллионерлік [sic] қорлардың жалпы құндылығының 95 пайызы жер құндылықтары мен табиғи монополиялар және осындай монополиялардың көмегімен бәсекеге қабілетті салаларға байланысты» деген қорытындымен аяқтады және «салық реформасы капитал мен еңбектің барлық салмағын алып тастап, оларды монополияларға жүктеуге тырысуы керек» деді. Алайда ол георгистерді Генри Джорджтың монополияға қарсы идеяларын түрлі саяси құралдармен іске асыру қажеттігін түсінбегені үшін сынады. Коммонс: «Ағаштар аспанға дейін өспейді – олар қатты желде құлайды; және бір ғана шындық, бір ғана салық сияқты, өзінің құлдырауымен аяқталады» деді. Коммонс табиғи топырақтың құнарлылығын және орманның құнын осы құлдыраудың мысалы ретінде келтірді, бұл құнсыздалатын табиғи ресурстардың жер бетіндегі құнына салынатын салық шамадан тыс пайдалануға немесе шамадан тыс өндіруге әкелуі мүмкін екенін дәлелдеді. Оның орнына Коммонс орманға кіріс салығы негізіндегі, қазіргі заманғы георгистік айырылу салығы сияқты тәсіл ұсынды. Австриялық экономист Фрэнк Феттер және неоклассикалық экономист Джон Бейтс Кларк сияқты басқа замандастары жер мен капитал арасындағы дәстүрлі айырмашылықты сақтаудың практикалық еместігін айтып, оны георгизмге қарсы шабуыл жасау үшін негіз ретінде пайдаланды. Экономикалық ойдың тарихы бойынша маман Марк Блауг Феттер мен Кларкты «жер – өндірістің бірегей факторы, сондықтан жерден түскен табысқа арнайы теория қажет» деген идеяны тастауға ықпал еткен негізгі экономистер деп есептейді. «Бұл шын мәнінде Генри Джорджға қарсы қазіргі экономистердің барлық шабуылдарының негізі және кәсіби экономистердің оны жиі елемеуінің себебі» деді ол. Роберт Солоу экспроприацияның әділетсіздігіне абай болғанымен, георгизм теориясын қолдады. Солоу күтілетін жерден түскен табысты салыққа салу «әділеттілікке ұқсамайды» деді; алайда, георгизмді орналасу құндылықтары әлі жекешеленбеген жерлерде немесе ауысу баяу жүзеге асырылса, жақсы болар еді. Джордж сондай-ақ «барлығын жұтатын ренталық тезисінің» маңыздылығын асыра айтып, қоғамдағы кедейлік пен әділетсіздіктің басты себебі деп айыпталды. Джордж жердің жалға алу ақысы еңбекақысынан тез өсетінін дәлелдеді, өйткені жердің ұсынысы шектеулі. Қазіргі заманғы экономистер, соның ішінде Отмар Эденхофер, Джорджтың мәлімдемесінің дұрыс екенін көрсетті, бірақ ол Джордждың заманындағыдан қазіргіге қарағанда шындыққа жақын болды. Кругман жер құнына салық салу мемлекеттік кірістерді көтерудің ең жақсы құралы екеніне келіседі, бірақ шығыстардың артуы жерден түскен табысты үкіметтің барлық шығындарын қаржыландыруға жеткіліксіз етеді. Георгистер АҚШ, Ұлыбритания және Австралия сияқты елдердің жер құндылықтарының барлық деңгейдегі үкіметті қаржыландыруға жеткілікті екенін көрсететін зерттеулер мен талдаулар келтіру арқылы жауап берді. Анархо-капиталистік саяси философ және экономист Мюррей Ротбард георгизмді «Адам, экономика және мемлекет» еңбегінде субъективті құндылық теориясымен философиялық тұрғыдан үйлесімсіз деп сынады, сондай-ақ жер өндіріс факторларында, саудада және баға жүйелерінде маңызды емес екенін айтты, бірақ бұл сынды георгизмге қарсылардың арасында кейбіреулері жалған болжамдар мен кемшікті логикаға негізделген деп санайды. Австриялық экономист Фридрих Хайек Генри Джорджқа деген ерте құштарлықты экономикаға деген қызығушылығын дамытуға себеп болғанын мойындады. Кейін Хайек георгизм теориясы бағалауға қатысты даулар әділетсіз нәтижелерге әкелмесе, өте күшті болар еді, бірақ олар солай болады деп сенді.

The economist Alfred Marshall believed that George's views in Progress and Poverty were dangerous, even predicting wars, terror, and economic destruction from the immediate implementation of its recommendations. Specifically, Marshall was upset about the idea of rapid change and the unfairness of not compensating existing landowners. In his lectures on Progress and Poverty, Marshall opposed George's position on compensation while fully endorsing his ultimate remedy. So far as land value tax moderately replaced other taxes and did not cause the price of land to fall, Marshall supported land value taxation on economic and moral grounds, suggesting that a three or four percent tax on land values would fit this condition. After implementing land taxes, governments would purchase future land values at discounted prices and take ownership after 100 years. Marshall asserted that this plan, which he strongly supported, would end the need for a tax collection department of government. For newly formed countries where land was not already private, Marshall advocated implementing George's economic proposal immediately. Karl Marx considered the single tax platform as a regression from the transition to communism and referred to Georgism as "capitalism's last ditch". Marx argued that, "The whole thing is simply an attempt, decked out with socialism, to save capitalist domination and indeed to establish it afresh on an even wider basis than its present one." Marx also criticized the way land value tax theory emphasizes the value of land, arguing that George's "fundamental dogma is that everything would be all right if ground rent were paid to the state." John R. Commons supported Georgist economics but opposed what he perceived as an environmentally and politically reckless tendency for advocates to rely on a one size fits all approach to tax reform, specifically, the "single tax" framing. Commons concluded The Distribution of Wealth, with an estimate that "perhaps 95% of the total values represented by these millionaire [sic] fortunes is due to those investments classed as land values and natural monopolies and to competitive industries aided by such monopolies", and that "tax reform should seek to remove all burdens from capital and labour and impose them on monopolies." However, he criticized Georgists for failing to see that Henry George's anti monopoly ideas must be implemented with a variety of policy tools. Commons wrote, "Trees do not grow into the sky—they would perish in a high wind; and a single truth, like a single tax, ends in its own destruction." Commons uses the natural soil fertility and value of forests as an example of this destruction, arguing that a tax on the in situ value of those depletable natural resources can result in overuse or over extraction. Instead, Commons recommends an income tax based approach to forests similar to a modern Georgist severance tax. Other contemporaries such as Austrian economist Frank Fetter and neoclassical economist John Bates Clark argued that it was impractical to maintain the traditional distinction between land and capital and used this as a basis to attack Georgism. Mark Blaug, a specialist in the history of economic thought, credits Fetter and Clark with influencing mainstream economists to abandon the idea "that land is a unique factor of production and hence that there is any special need for a special theory of ground rent" claiming that "this is in fact the basis of all the attacks on Henry George by contemporary economists and certainly the fundamental reason why professional economists increasingly ignored him". Robert Solow endorsed the theory of Georgism, while being wary of the perceived injustice of expropriation. Solow stated that taxing away expected land rents "would have no semblance of fairness"; however, Georgism would be good to introduce where location values were not already privatized or if the transition could be phased in slowly. George has also been accused of exaggerating the importance of his "all devouring rent thesis" in claiming that it is the primary cause of poverty and injustice in society. George argued that the rent of land increased faster than wages for labor because the supply of land is fixed. Modern economists, including Ottmar Edenhofer have demonstrated that George's assertion is plausible but was more likely to be true during George's time than now. Krugman agrees that land value taxation is the best means of raising public revenue but asserts that increased spending has rendered land rent insufficient to fully fund government. Georgists have responded by citing studies and analyses implying that land values of nations like the United States, the United Kingdom and Australia are more than sufficient to fund all levels of government. Anarcho capitalist political philosopher and economist Murray Rothbard criticized Georgism in Man, Economy, and State as being philosophically incongruent with subjective value theory, and further stating that land is irrelevant in the factors of production, trade, and price systems, but this critique is seen by some, including other opponents of Georgism, as relying on false assumptions and flawed reasoning. Austrian economist Friedrich Hayek credited early enthusiasm for Henry George with developing his interest in economics. Later, Hayek said that the theory of Georgism would be very strong if assessment challenges did not result in unfair outcomes, but he believed that they would.