Кіріспе
Муниципалитет құру туралы заңдық құжат. Қалалық немесе қалашалық жарғы (жалпы алғанда, муниципалдық жарғы) – қала немесе қалашақ сияқты муниципалитетті құруды белгілейтін заңдық құжат (жарғы). Бұл түсінік орта ғасырлардағы Еуропада қалыптасқан. Дәстүр бойынша, жарғы беру арқылы елді мекен мен оның тұрғындарына феодалдық жүйеде қалалық құқықтар мен жеңілдіктер берілген. Жарғымен құрылған қалаларда тұратын адамдар – буржуазия, ал ауылдарда тұратын шаруалардан ерекшеленген. Қалалар көбінесе «еркін» деп есептелген, яғни олар патша немесе императордың тікелей қорғауында болған және феодалдық иеліктің бір бөлігі емес еді. Бүгінде жарғы беру тәртібі мемлекеттің үкімет түріне байланысты анықталады. Монархияларда жарғылар көбінесе Король немесе Король атынан әрекет ететін билік органдарының жарлығы болып табылады. Федерацияларда жарғы беру құзыреті провинция сияқты төменгі деңгейдегі билікке қарасты болуы мүмкін.
A city charter or town charter (generically, municipal charter) is a legal document (charter) establishing a municipality such as a city or town. The concept developed in Europe during the Middle Ages. Traditionally, the granting of a charter gave a settlement and its inhabitants the right to town privileges under the feudal system. Townspeople who lived in chartered towns were burghers, as opposed to serfs who lived in villages. Towns were often "free", in the sense that they were directly protected by the king or emperor, and were not part of a feudal fief. Today, the process for granting is determined by the type of government of the state in question. In monarchies, charters are still often a royal charter given by the Crown or the authorities acting on behalf of the Crown. In federations, the granting of charters may be within the jurisdiction of the lower level of government, such as a province.
Канада
Канадада, уставтар провинциялық билік органдарымен беріледі.
Филиппин
Америкалық отаршылдық билік басталғаннан бері Филиппин қалалары елдегі әртүрлі ұлттық заң шығарушы органдар қабылдаған заңдармен ресми түрде құрылды. Филиппин комиссиясы 1901 жылы Манила қаласына жарғысын берді, ал Багио қаласы сайланған мүшелерден тұратын, тағайындалғандардың орнына сайланғандардан құралған Филиппин Ассамблеясымен құрылды. Комонвелл дәуірінде Ұлттық Ассамблея тағы он қала құрды. 1946 жылы АҚШ-тан тәуелсіздік алғаннан бері Филиппин Конгресі тағы 124 қала құрды (2007 жылғы мәліметтер бойынша), олардың көпшілігі қала жарғысын бекіту үшін аталған қаланың аумағында халықтың пікірін білдіру (плебисцит) өткізуді қажет етті.
Швеция
Швецияда 1951 жылға дейін қалалар патшалық жарлық арқылы іргеленді.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда қалалар патшалық жарғы арқылы іргеленеді.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та мұндай жарғылар тікелей штат заңнамасы арқылы, жергілікті заңдар негіресінде, немесе жалпы қалалық корпорация заңы бойынша, әдетте, ұсынылған жарғы тиісті халықтың референдумда мақұлданғаннан кейін құрылады. Муниципалдық жарғы – қалалық биліктің ұйымдастырылуын, өкілеттіктерін, функцияларын және негізгі процедураларын анықтайтын негізгі құжат. Сондықтан жарғы – кез келген қаланың ең маңызды құқықтық құжаты болып табылады. Мұндай жарғылары жоқ муниципалитеттер, олардың бар штаттарда, жалпы заңға бағынған муниципалитеттер немесе қалалар деп аталады.