Квебектің «Демократиялық әрекет» партиясының тарихы
Action démocratique du Québec
ADQ саяси партиясы: Квебек провинциясының консервативтік, ұлтшыл және федералисттік идеологиясы, тарихы, құрылуы және Марио Дюмон басшылығымен жетістіктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Action démocratique du Québec ("Квебектің демократиялық әрекеті"), көбінесе ADQ деп аталатын, Канаданың Квебек провинциясындағы оңшыл популистік және консервативті саяси партия болды. Егемендік мәселесінде ол өзін автономист ретінде анықтады; оған ұлтшылдар мен федералисттердің де қолдауы болды. Партия мүшелері "adéquistes" деп аталды, бұл атау "ADQ" әдептерінің француз тіліндегі айтылуынан туындаған. Партия Квебек либералдық партиясының Шарлоттаун келісімін қабылдамаған диссиденттері тарапынан құрылды және алғаш рет 1994 жылғы провинциялық сайлауға қатысып, Марио Дюмонтты Ұлттық Ассамблеяға сайлады. Ұзақ жылдар бойы партияны басқарған Дюмонттың кезінде ADQ 2007 жылғы провинциялық сайлауда үлкен жетістікке жетті, үкіметтегі Квебек либералдық партиясын (PLQ) азшылық үкіметке дейін төмендетіп, Parti Québécois (PQ) партиясын үшінші орынға ықтырды. ADQ халықтың 31% дауысымен 41 орын жеңіп, Ұлттық Ассамблеяда ресми оппозиция рөлін атқарды. Алайда, ADQ-ның танымалдылығы көп ұзамай күрт төмендеді және 2008 жылғы провинциялық сайлауларда партия соңғы сайлауда халықтың кемінде жиырма пайызын немесе Ұлттық Ассамблеяның он екі депутатын (МНА) ала алмады, нәтижесінде ресми партия мәртебесінен айырылды, бірақ 2009 жылдың басында PLQ және PQ партиялары оны ресми партия ретінде мойындады. 2012 жылдың 21 қаңтарында партия мүшелері Coalition Avenir Québec партиясымен бірігуге келісті. Бірігу 2012 жылдың 14 ақпанында Квебек сайлау бас директоры тарапынан мойындалды.
The Action démocratique du Québec ("Democratic Action of Quebec"), commonly referred to as the ADQ, was a right wing populist and conservative provincial political party in Quebec, Canada. On the sovereignty question, it defined itself as autonomist; it had support from nationalists and federalists. Its members were referred to as adéquistes, a name derived from the French pronunciation of the initials 'ADQ'. The party was founded by dissidents of the Quebec Liberal Party who did not accept the Charlottetown Accord, and first contested the 1994 provincial election, electing Mario Dumont to the National Assembly. Under longtime leader Dumont, the ADQ had a strong showing in the 2007 provincial election, reducing the ruling Quebec Liberal Party (PLQ) to a minority government and relegating the Parti Québécois (PQ) to third place. The ADQ won 41 seats with 31% of the popular vote to serve as the Official Opposition in the National Assembly. However, the ADQ's popularity declined significantly soon afterward and in the 2008 provincial elections, the party failed to secure at least twenty percent of the popular vote or twelve Members of the National Assembly (MNAs) in the last election, and consequently lost official party status, though in early 2009 it was recognised as an official party by the PLQ and the PQ. On 21 January 2012, the membership approved a merger with the Coalition Avenir Québec. The merger was recognised by the Directeur général des élections du Québec on 14 February 2012.
Құрылтай және алғашқы онжылдық: 1994-2002
Партия 1994 жылы «аллерлер» деп аталатын ұлтшылдар тобы құрды, олар Квебек провинциялық үкіметінің өкілеттіктерін едәуір арттыратын орталықтандырылмаған федералды жүйені жақтаған Аллер есебін қолдады. Көптеген квебектердің Канаданың қалған бөлігінен шеттетілгенін сезінген Мич-Лейк келісімінің сәтсіз аяқталуынан кейін либералдар Аллер есебін конституциялық саясаты ретінде қабылдады. Алайда, партия 1992 жылы Аллер есебіне қарағанда Шарлоттаун келісімін таңдады. Шарлоттаун келісімі Квебекті Канаданың «ерекше қоғам» ретінде мойындады, бірақ Канаданың федералды жүйесін одан да жұмсақ реформалауды көздеді. Либералдардың көпшілігі Шарлоттаун келісімін қолдаса, бірқатары оған қарсы шығып, партиядан шықты. Лаваль қаласынан келген адвокат Жан Аллер, Аллер есебінің авторы, және Либерал жастар комиссиясының президенті болған, өсіп келе жатқан саяси жұлдыз Марио Дюмон бастаған наразылар ADQ-ны құрды. Аллер партияның алғашқы басшысы болды, бірақ денсаулығына байланысты бірнеше айдан кейін отставкаға кетті. Оның орнын 2009 жылдың басына дейін басшылықты ұстаған Марио Дюмон басты. 1994 жылғы провинциялық сайлауға дейін, премьер-министр Роберт Бурассаның басшылығымен бір мерзім қызмет еткен либерал депутаты Ивон Лафранс партияны ауыстырып, ADQ-ға қосылды, осылайша партияның алғашқы заң шығарушы органының мүшесі болды. Одан кейінгі сайлау кампаниясында Дюмон теледебатқа қатысып, МНА болып сайланды, бірақ партияның басқа мүшелерін сайлауға жеткілікті дауыс жиная алмады. Келесі сегіз жыл бойы ол ADQ-ның жалғыз МНА-сы болды. 1995 жылғы Квебек референдумында Parti Québécois үкіметінің тәуелсіздік ұсыныстары бойынша Дюмон «Иә» жағынан, тәуелсіздік опциясын қолдап үгіт жүргізді. Алайда, келесі сайлау кампанияларында ол тәуелсіздік мәселесіне мораторий жариялауға уәде берді, бұл оған конституциялық мәселеде нақты және адал ұстаным танытпағаны туралы айыптаулар әкелді. Дюмон өте танымал басшы болғанымен, ADQ-ға қолдау әрқашан одан қалып қойды. Шындығында, көп жылдар бойы ADQ Дюмонның жеке танымалдылығын пайдалануға тырысып, ресми атауын Action démocratique du Québec Équipe Mario Dumont (Action démocratique du Québec Team Mario Dumont) деп атады.
The party was formed in 1994 by a group of nationalists, known as les allairistes, that supported the Allaire Report, a document that advocated a decentralized federal system in which the provincial Government of Quebec would have significantly increased powers. After the failure of the Meech Lake Accord, which made many Québécois feel rejected by the rest of Canada, the Liberals adopted the Allaire Report as their constitutional policy. However, the party later chose the Charlottetown Accord over the Allaire Report in 1992. The Charlottetown Accord would have recognized Quebec as a "distinct society" within Canada, but consisted of a much milder reform of the Canadian federal system. While most Liberals supported the Charlottetown Accord, a number of them opposed it and quit the party. Led by Jean Allaire, an attorney from Laval and author of the Allaire Report, and Mario Dumont, a rising political star who had been President of the Liberal Youth Commission, the dissidents founded the ADQ. Allaire became the first party leader, but resigned within a few months for health reasons. He was succeeded by Mario Dumont, who retained the leadership until early 2009. Shortly before the 1994 provincial election, Yvon Lafrance, a one term Liberal backbencher who served under Premier Robert Bourassa, switched parties to join the ADQ, becoming the party's first sitting member of the legislature. In the ensuing election campaign, Dumont took part in the televised leaders debate and was elected as an MNA, but could not expand his electoral support significantly enough to get other party members elected. For the next eight years, he was the ADQ's lone MNA. In the 1995 Quebec referendum on the Parti Québécois government's proposals for sovereignty, Dumont campaigned for the "Yes" side, in favour of the sovereignty option. However, in subsequent election campaigns, he has promised a moratorium on the sovereignty question, which earned him accusations of not having a clear and honest stand on the constitution question. Although Dumont was a very popular leader, support for the ADQ always lagged well behind him. In fact, for many years, the ADQ tried to capitalize on Dumont's personal popularity by using the official name Action démocratique du Québec Équipe Mario Dumont (Action démocratique du Québec Team Mario Dumont).
Көтерілу: 2002 жыл
2002 жылдың сәуір және маусым айларында Бернар Ландри басқаратын Квебек партиясы (PQ) үкіметіне және Жан Шарест ұсынған Либералдық баламаға сайлаушылардың наразылығы ADQ партиясын бірқатар қосымша сайлауларда күтпеген жеңіске жеткізді, нәтижесінде партия қатарында бес депутат болды. Қосымша сайлаулардағы жеңістен кейін ADQ партиясының танымалдығы күрт өсті, бұл партия тарихында алғаш рет қоғамдық пікір сауалнамаларындағы басты партияға айналды. Көптеген саяси сарапшылар ADQ партиясының 42% дауыс жинап, Ұлттық Ассамблеяда 80-нен астам мандатқа ие болатынын болжады, бұл партияға берік көпшілік құруға жеткілікті болар еді. Партияның танымалдығының артуы ADQ-ға кең ауқымды халықтық қолдау, қаржылық мүмкіндіктер мен келесі сайлауға дайын жұлдызды кандидаттарды әкелді. ADQ партиясының қаржы жинау жұмысын ұйымдастырушы ретінде Боусе кәсіпкері, Groupe Canam Inc. компаниясының төрағасы Марсель Дютильді тарта білген Дюмонт, алғаш рет Квебек премьер-министрі лауазымына нақты үміткер ретінде қарастырылды.
In April and June 2002, voter dissatisfaction with both the Parti Québécois (PQ) government of Bernard Landry and the Liberal alternative presented by Jean Charest led the ADQ to an unexpected victory in a series of by elections, bringing the party caucus to five members. After the by election wins, the ADQ soared in popularity, leading the established parties in public opinion polling for the first time in its existence. For a brief period, a number of political analysts predicted that the ADQ could gather as much as 42% of the vote and more than 80 seats in the National Assembly, which would have been enough for a strong majority. The increased popularity of the party provided the ADQ with larger grassroots support, more money and star candidates for the subsequent election. Dumont, who was able to recruit Beauce businessman Marcel Dutil, chairman of Groupe Canam Inc. as director of the ADQ's fund raising activities, was considered as a serious candidate for the office of Premier of Quebec for the first time.
Қайта оралу: 2002-2003
АДҚ-ның халық арасындағы қолдауы артуы нәтижесінде, оның саяси қарсыластары алғаш рет АДҚ-ға қарсы теріс үгіт жүргізді. Бұл күш-жігер партияның жұртшылық пікіріндегі беделін түсіруге жеткілікті болды. Сонымен қатар, партияның түрлі саясатынан, оның ішінде 20 пайыздық бірыңғай табыс салығынан қайта-қайта бас тартуы мүмкіндікшілдікке ұқсап, партияның сенімді балама ретіндегі имиджіне зиян келтірді. Бұған қоса, Марио Дюмонттың жақын кеңесшісінің соттылығы бар екені белгілі болды, бұл БАҚ-ты Дюмонттың шешімдеріне күмәнмен қарауға итермеледі. АДҚ-ның танымалдылығы төмендеді. Дюмонт теледебатта ірі қателік жібермеді, бірақ серпін алуға қажетті ерекше нәтиже көрсетпеді. Керісінше, Квебек либералдық партиясының жетекшісі Жан Шарест Квебек партиясының Бернар Ландриін қорғанысқа мәжбүр етті. АДҚ 2003 жылғы провинциялық сайлауда дауыстардың 18 пайызын алды. Дюмонттан басқа, барлық АДҚ депутаттары мен жемісті үміткерлер жеңіліске ұшырады. Бұл шығын, провинциялық деңгейде әлі танылмаған, бірақ жергілікті жерлерде беделді үш жаңа АДҚ депутатының сайлануымен өтелді. АДҚ бұрынғы Квебек партиясы қолдаушыларынан Жан Шарестің либералдық партиясына жеңіс сыйлауға жеткілікті дауыс жинады, бірақ Ұлттық Ассамблеяда маңызды табысқа жете алмады.
As a result of the ADQ attaining greater popular support, its political opponents conducted negative campaigning against the ADQ for the first time. Those efforts were successful in damaging the public perception of the party. Moreover, the party's repeated backtracking on its various policies, including a flat rate income tax of 20 per cent, may have appeared opportunist and harmed the party's image as a viable alternative. It was also revealed that a close advisor of Mario Dumont had a criminal record, which prompted the media to question Dumont's judgment. The popularity of the ADQ declined. Dumont did not make any major mistake during the televised leaders' debate, but did not deliver the outstanding performance he needed to gain momentum. By contrast, Quebec Liberal leader Jean Charest was able to put Bernard Landry of the Parti Québécois on the defensive. The ADQ received 18% of the vote at the 2003 provincial election. All ADQ incumbents and star candidates, except Dumont, were defeated. The losses were compensated by the election of three new ADQ MNAs, who were still unknown at the provincial level but were well established in their communities. The ADQ drew enough votes from previous PQ supporters to give the victory to Jean Charest's Liberals, but did not make a significant breakthrough in the National Assembly.
Қайта өрлеу: 2003-2007
Сайлаудан кейінгі айларда ADQ Канада радио және телекоммуникация комиссиясының (CRTC) Квебек қаласының CHOI FM радиостанциясының лицензиясын жаңартпау туралы шешіміне байланысты туған ашудан пайдаланды. Радио жүргізушісі Джефф Филлион тыңдаушыларды жергілікті Ванье округіндегі қосымша сайлауда ADQ үміткері Сильвен Легареге дауыс беруге шақырды. Легаре станцияның сөз бостандығын қорғады және 2004 жылдың 20 қыркүйегінде сайланды, бұл ADQ-ның мандаттарының санын беске жеткізді. Бірнеше күннен кейін ADQ Драммондвиллде съезд өткізді, онда партия мүшелері ADQ-ның жаңа конституциялық позициясын қабылдады, ол нақты мағынасы толыққанды түсіндірілмей, автономистік деп сипатталды. Сондай-ақ, ADQ мүшелері бұрынғы либерал министрі Ивон Пикотті ADQ президенті етіп сайлады, бұл қызметке бұрын саяси талдаушы Гай Лафорест тағайындалған еді. 2006 жылғы қаңтардағы федералды сайлауда Квебекте федералды деңгейде он консерватор депутат сайланды. Осы жаңадан сайланған федералды депутаттардың төртеуі – Максим Бернье, Стивен Блэни, Жак Гурд және Жозе Вернер – провинциялық деңгейде ADQ депутаттары өкілдік еткен округтерден шықты. Берньеден басқа барлығы бір кезде ADQ белсенділері болған. Блэни 1998 жылы Боусе-Норд округінде ADQ үміткері болды. Бұл жетістік ADQ-ның кейінгі өсуіне жағдай жасады, ол Квебектегі консерваторлардың шағын ұйымынан қолдау тапты. 2006 жылдың мамырында ADQ Гранбиде кеңес өткізді, онда Дюмонт Квебек Конституцияға қол қоюы үшін қазіргі консервативті федералды үкіметтің конституциялық келіссөздердің жаңа раундысын көтеру мәселесін көтерді. Партия президенті Ивон Пикотт PQ лидері Андре Буасклер туралы ұятты пікірлер айтты. Буасклер Монреальдегі Сен-Мари-Сен-Жак округіндегі қосымша сайлауға қатыспауға шешім қабылдады, ол тұратын және Монреальдің гей ауданын қамтитын округ. Буасклерді қорқақ деп айыптап, Пикотт оның ашық гей екенін еске салып, бұл округ оған қолғаптай келеді (comme un gant) деп әзілдеді. Көптеген журналистер Пикоттің бұл пікірін гомофобиялық деп сынады. Бірнеше күннен кейін Пикотт өтініш тастады. 2006 жылдың қарашасында ADQ партиялық съездін өткізді. Келесі айда ол 2007 жылғы сайлауға арналған «Квебек үшін А жоспары» («Un plan A pour le Québec») атты бағдарламасын қабылдады және орынды орналастыру туралы даулы мәселедегі ұстанымын анықтады, ол көптеген сайлаушылар тарапынан жақсы қабылданды.
In the months that followed the election, the ADQ benefited from anger over the decision of the Canadian Radio television and Telecommunications Commission (CRTC) not to renew the license of Quebec City radio station CHOI FM. Radio host Jeff Fillion urged listeners to vote for ADQ candidate Sylvain Légaré in a by election for the local district of Vanier. Légaré defended the station's freedom of speech and was elected on September 20, 2004, which raised the number of ADQ seats back to five. A few days later, the ADQ held a convention in Drummondville, where its members adopted the new constitutional position of the ADQ, which was labeled as autonomist without much precision on what it actually means. ADQ members also elected ex Liberal minister Yvon Picotte as President of the ADQ, a job previously held by political analyst Guy Laforest. In the January 2006 federal election, ten Conservative Members of Parliament were elected in Quebec, at the federal level. Four of those newly elected federal Members of Parliament – Maxime Bernier, Steven Blaney, Jacques Gourde and Josée Verner – came from districts represented by ADQ members at the provincial level. All except Bernier were at one point ADQ activists. Blaney was ADQ candidate in Beauce Nord in 1998. This breakthrough prepared the ground the subsequent growth of the ADQ, which could rely on a number of supporters from the modest Conservatives' organization in Quebec. In May 2006, the ADQ held a general council in Granby, where Dumont brought up the subject of having the current federal Conservative government broach the subject of a new round of constitutional talks in order to get Quebec to finally sign the Constitution. Embarrassing comments were made by party president Yvon Picotte about PQ Leader André Boisclair. Boisclair had decided not to run in a by election for the district of Sainte Marie–Saint Jacques in Montreal, the district where he lives and which includes Montreal's Gay Village. Accusing Boisclair of being a coward, Picotte jokingly said that the riding would fit Boisclair, who is openly gay, like a glove (comme un gant). Many journalists criticized Picotte, saying his comment sounded homophobic. Within days, Picotte apologized. In November 2006, the ADQ held its sixth party convention. The next month, it adopted its platform for the 2007 election, entitled "A Plan A for Quebec" ("Un plan A pour le Québec") and defined its stance on the controversial reasonable accommodation debate, which was well received by a substantial number of voters.
2007 жылғы провинциялық сайлау
2007 жылғы сайлау науқаны басталған кезде, ADQ кеңінен танымал бірнеше үміткерді ғана тіркеді және қаржылық ресурстары бәсекелестерінен (әсіресе либералдардан) кем болды. Марсель Дютиль Дюмонтты ұнатса да, стратегиялық түрде либералдарға дауыс беретінін мәлімдеді. Алайда, сауалнамалар ADQ-ның Ұлттық Ассамблеядағы өкілдігін едәуір арттыруға мүмкіндігі бар екенін көрсетті. Дюмон тиімді науқан жүргізіп, сайлауалды бағдарламасынан күн сайын бір тармақтан ашты, соның арқасында қарсыластары мен БАҚ-тың үнемі назарында болды. Бірақ Дюмонттың жұмысының да қиындықтары болды, себебі ол ADQ-ны қатаң тексеруге алып келді. Либералдар ADQ-ның қаржылық жоспарын тұйық және шындыққа сай емес деп сынады, Дюмонттың оның жалпы құнын кем көрсеткенін айтты. Олардың пікірінше, ADQ-ның уәделері Дюмонт жариялаған 1,7 миллиард доллардың орнына 6,3 миллиард долларды құрады. Сонымен қатар, көптеген журналистер ADQ-ны бір адамның шоуы деп айыптады. Екі үміткер, лайықты емес пікір білдіргендіктен, партиядан сайлаудан шығарылды. Сайлау күні ADQ күтпегендей жақсы нәтиже көрсетті. Ол Квебек либералдық партиясынан 21 орын, PQ-дан 15 орын жеңіп алды. Барлық бес ADQ депутаты қайта сайланды, жалпы саны 41 орынға жетті. (Осы сайлауда бұрынғы парламенттік тәжірибесі жоқ көптеген заң шығарушылар сайланғандықтан, карикатурист Серж Шапло ADQ депутаттарын Дюмонттың мұғалімі болған бастауыш сынып оқушылары ретінде бейнеледі.) Биліктегі либералдар 48 депутатқа ғана ие болғандықтан, үкіметі азшылыққа айналды. ADQ алғаш рет франкофондардың көпшілігінен қолдау алып, ресми оппозиция құрды. Дегенмен, Монреаль аралында бірде-бір орын жеңіп алмады, бірақ қаланың көптеген сайлау округтерінде екінші орын алды.
When the 2007 election campaign started, the ADQ was running only a few candidates with widespread name recognition and lacked the financial resources its rivals (especially the Liberals) had. Marcel Dutil announced that even though he likes Dumont, he would vote strategically in favour of the Liberals. However, polls showed that the ADQ had the potential to significantly increase its representation in the National Assembly. Dumont ran an effective campaign, unveiling one plank from his electoral platform every day and therefore benefiting from sustained attention from his opponents and the media. Dumont's performance had its own setbacks, however, as it led to more scrutiny of the ADQ. The Liberals criticized the ADQ's financial plan as vague and unrealistic, accusing Dumont of underestimating its total cost. According to them, the ADQ's promises totaled $6.3 billion rather than the $1.7 billion announced by Dumont. Besides, many journalists accused the ADQ of being a one man show. Two candidates, who had made inappropriate comments, were dropped by the party from the election. On election day, the ADQ made a surprisingly strong showing. It took 21 seats from the Quebec Liberal Party and 15 seats from the PQ. All five ADQ incumbents were re elected, for a total of 41 seats. (The election of so many legislators without prior parliamentary experience led cartoonist Serge Chapleau to portray the ADQ MNAs as elementary school kids with Dumont as their teacher.) The reigning Liberals were reduced to a minority government, with only 48 MNAs. For the first time, the ADQ received a plurality of the popular vote among Francophones and formed the official opposition. Nonetheless, it failed to take a single seat on the island of Montreal, but it did come second in many of the city's ridings.
Ресми қарсылық
2007 жылдың қыркүйек айының соңында АДҚ депутаттары мен қолдаушылары Викториявилл қаласында партияның экологиялық саясатын егжей-тегжейлі қарастыру үшін бас қосты. Бұрынғы PQ үкімет мүшесі Жан Гарон, Hydro Québec компаниясының бұрынғы бас директоры Андре Кайе және экологиялық белсенді Стивен Гильбо конгресске қатысты. 2004 жылы Неллиган округіндегі қосымша сайлауда АДҚ-ның бұрынғы үміткері Том Пентефонтас партия төрағасы ретінде Жиль Тайлонның орнын басты. Пентефонтас жалпы сайлаушылардың арасында көп танымал емес, бірақ ол грек қауымының мүшесі және Монреальде тұрады. АДҚ жақтастары оның беделі партияның осы топтармен байланыс орнату әрекеттеріне көмектеседі деп үміттенеді. 2007 жылғы сайлаудан кейінгі жыл ішінде Эрик Кайр, Жиль Таййон және әсіресе Себастьен Пруло сияқты бірнеше АДҚ мүшелері тиімді және шешен заң шығарушылар ретінде көзге түсті. Дегенмен, журналист Гилберт Лавоидің сөзіне сүйенсек, тәжірибелі PQ фракциясы Жан Шарестің либералдарына ең жақсы балама ретінде өзін көрсетуге жарай білді. Саяси байқаушылар АДҚ-ның нәтижелеріне қатысты сынды пікірлер білдірді, ал партияға деген саяси қолдау қайтадан әлсірегендей болды. 2008 жылы АДҚ ауыр соққыға ұшырап, қатарынан төрт қосымша сайлауда үлкен есебімен жеңілді. Сайлауға түскен округтердің ешқайсысында оның қолдауы 15%-дан аспады. Бұған қоса, Пьер Мишель Аугер және Андре Ридль, сондай-ақ ықпалды саясаткер Ивон Пикотт 2008 жылдың қазан айында АДҚ-дан либералдық партияға өтті.
The ADQ MNAs and supporters met in Victoriaville in late September 2007 to detail the party's environmental policy. Former PQ Cabinet Member Jean Garon, former Hydro Québec CEO André Caillé and environmental activist Steven Guilbeault attended the convention. Tom Pentefountas, a former ADQ candidate in the district of Nelligan in a 2004 by election, succeeded Gilles Taillon as President of the party. Pentefountas enjoys little name recognition among voters in general, but he is a member of the Greek community and lives in Montreal. ADQ supporters hope that his profile might facilitate the party's attempts to connect with these constituencies. During the year that followed the 2007 election, a number of ADQ members such as Éric Caire, Gilles Taillon and especially Sébastien Proulx emerged as effective and articulate legislators. Nonetheless, according to journalist Gilbert Lavoie, the more experienced PQ caucus was better able to position itself as the best alternative to Jean Charest's Liberals. Political observers made unflattering comments about the ADQ's performance, and political support for the party seemed to lose momentum again. The ADQ suffered a major setback in 2008, losing four consecutive by elections by substantial margins. Its support did not exceed 15% in any of the districts at stake. Furthermore, MNAs Pierre Michel Auger and André Riedl, as well as power broker Yvon Picotte, switched political affiliation from ADQ to Liberal in October 2008.
2008 жылғы федералды сайлау
ADQ басшысы Марио Дюмон 2008 жылғы федералды сайлауда ресми түрде ешкімді қолдамады. Ол өзі консерваторларға дауыс беретінін айтты, бірақ әріптестері мен партия тараптастарының кімге дауыс беруге құқылы екенін мәлімдеді. Пьер Гинграс, Джиннет Гранмонт, Линда Лапонт, Люси Лебланк және Себастьен Проулкс Канаданың консервативтік партиясы кандидаттары үшін үгіт жүргізді. Бірақ, бұл сайлау Квебек провинциясының консервативтік делегациясының Парламенттегі өкілдігін арттырмады.
ADQ Leader Mario Dumont made no official endorsement in the 2008 federal election. He said that he would vote Conservative, but claimed that his colleagues and party's supporters were free to support whoever they wanted. MNAs Pierre Gingras, Ginette Grandmont, Linda Lapointe, Lucie Leblanc and Sébastien Proulx campaigned on behalf of the Conservative Party of Canada's candidates. Yet, the election provided no increase in membership for Quebec's Conservative delegation to Parliament.
2008 жылғы провинциялық сайлау
Кейін Квебек премьер-министрі Жан Шарест 2008 жылдың 8 желтоқсанына мерзімінен бұрын сайлау жариялады. Сауалнамалар көрсеткендей, АДК сайлау науқанына үкіметтегі либералдар мен PQ-дан қалып қойды. Партия бұл сайлауда күйреп, жеті орынға дейін азайды, олардың алтысы қайта сайланған депутаттар еді. Бұл заң шығарушы органға ресми мәртебе алу үшін жетіспейтін бес орынға тең еді. Жеңіліске ұшырағанын мәлімдеген сөзінде Дюмон келесі сайлауда партия басшысы болмайтынын хабарлады. Саяси комментаторлар АДК Дюмонның кеткенінен кейін сақтала ма деп ойлады, бірақ 2009 жылғы басшылыққа үш кандидат түсті. 2009 жылдың 27 ақпанында Сильви Рой партияның уақытша жетекшісі болып тағайындалды.
Quebec premier Jean Charest subsequently called a snap election for December 8, 2008. Polls indicated that the ADQ entered the campaign far behind the governing Liberals and the PQ. The party was routed in this election, falling to seven seats, six of whom were incumbents. This was five seats short of official status in the legislature. While giving his concession speech, Dumont announced that he would not be the leader of his party for the subsequent election. While political commentators wondered whether the ADQ would survive Dumont's departure, there were three candidates for the 2009 leadership election. On February 27, 2009, Sylvie Roy was named the interim leader of the party.
Дамонт орынды қосымша сайлаудан жоғалтты
АДҚ кандидаты 2009 жылғы 21 маусымда өткен қосымша сайлауда үшінші орынды иеленді, бұл сайлау Дюмон Ұлттық Ассамблеядан кеткеннен кейін босаған Ривьер-дю-Луп округін толтыру үшін өткізілді. Дюмон осы округті 14 жыл бойы ұстаған және 2008 жылғы провинциялық сайлауда дауыстардың 50% астамын алып, жеңіске жеткен, ал АДҚ кандидаты Гилберте Котэ 15% -тан аз дауыс жинаған еді. Бұл жеңіліс АДҚ-ны Ұлттық Ассамблеядағы алты орынға дейін азайтты.
The ADQ candidate came in third place in a June 21, 2009 by election to fill the Rivière du Loup seat that Dumont vacated when he resigned from the National Assembly. Dumont had held the seat for 14 years and had carried it in the 2008 provincial election with over 50% of the vote, compared to the less than 15% garnered by ADQ candidate Gilberte Côté. The loss reduced the ADQ to six seats in the National Assembly.
2009 жылғы басшы сайлауы
2009 жылы Эрик Кайр, бұрынғы депутат және бұрынғы партия президенті Жиль Таййон, сондай-ақ бұрынғы депутат Кристиан Левеск партия төрағалығына үміткерлік жасады, Дюмонның орнын басуға ниеттенді. МНА Франсуа Боннардель де сайысқа қатысуды қарастырған, бірақ Таййонның сайлауалды штабын басқаруды жөн көрді. Бұрынғы консервативті федералды кандидат және премьер-министр кеңсесінің коммуникация директоры Мириам Ташеро да қатысатынын мәлімдеген, бірақ кейіннен үміткерліктен бас тартып, Кайрді қолдады. 2009 жылдың 18 қазанында Тайлон екінші турда 50,03% дауыспен, екінші орын алған Кайрден екі дауыс артық алып, партия төрағасы болып сайланды. Левеск бірінші турда үшінші орын алғандықтан сайыстан шығарылды. 2009 жылдың 6 қарашасында Кайр және оның жақтасы Марк Пикар партиядан шығып, партия ұйымында ашықтық жоқ екенін, ал Тайлонның басшылық стилі диктаторлық екенін мәлімдеді. Олар фракциядан шығып, тәуелсіз депутаттар болып отырды. Бұл АДҚ фракциясының Ұлттық Ассамблеядағы өкілдерінің санын төртке дейін азайтты. 2009 жылдың 10 қарашасында, партия төрағасы болып сайланғанынан кейін 23 күн өткен соң Тайлон партия ішіндегі жанжалдарға және 2003 жылға дейінгі партияның қаржылық мәселелеріндегі тәртіпсіздіктерге сілтеме жасап, жаңа төраға сайлауын жариялады. Кейіннен ол Квебек провинциялық полициясына (Sûreté du Québec) ешқашан хабарласпағаны белгілі болды. Ол жаңа сайлау нәтижелеріне дейін төраға болып қалатынын, бірақ үміткер болмайтынын түсіндірді. Кайр партия төрағалығына қайта үміткерлік жасамаса, «Мырза Тайлон АДҚ-ға емделмейтін зиян келтірді. Партия екінші рет төраға сайлауын өткізе ала ма, менің ойымша, жоқ. Алғашқысы бізді жартылай құртты» деді. 2009 жылдың 19 қарашасында партияның басқару органы Герард Делтеллді партия төрағасы етіп бекітті. Делтелл төрағалыққа келгеннен кейін партияның қолдауы шамалы өсті, 2010 жылдың көктемінде сауалнамаларда 5% көрсеткіштен жыл соңына қарай 15% дейін көтерілді және Квебек қаласы аймағында айтарлықтай басымдыққа ие болды. 2010 жылдың күзінде Сен-Лоран және Камураска-Темискуата округтерінде өткен толықтыру сайлауларында партия 2008 жылғы сайлаудағы қолдау деңгейін сақтап қалды. АДҚ 2010 жылдың 13 қарашасында демократиялық реформалар мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы шараларға қатысты бірқатар ұсыныстарды қабылдап, съезд өткізді. Делтелл партия мүшелерінен 97% сенім дауысы алды және ашылу сөзінде премьер-министр Жан Шаресті «либералдық отбасының қасіреті» деп атағанда көп назар аударды. Шарест бұл мәлімдемені қайтарып алмаса, сотқа жүгінетінін ескертті. Делтелл кешірім сұраудан немесе мәлімдемесін қайтарып алудан бас тартты, соның салдарынан ешқандай шара қолданылмады.
In 2009, MNA Éric Caire, former MNA and former party president Gilles Taillon, and former MNA Christian Lévesque ran for the party leadership to succeed Dumont. MNA François Bonnardel also considered entering the contest, but decided to manage Taillon's campaign. Myriam Taschereau, a former federal Conservative candidate, and director of communications in the Prime Minister's Office, had also declared she would run, but later withdrew and endorsed Caire. On October 18, 2009, Taillon was elected leader on the second ballot by the slim margin of 50.03% of ballots cast, two votes more than runner up Caire. Lévesque had been eliminated after finishing third on the first ballot. On November 6, 2009, Caire and supporter Marc Picard left the party, alleging that the party organization lacked transparency and that Taillon had a dictatorial style of leadership. They resigned from caucus to sit as independents. This reduced the size of the ADQ caucus to four seats in the National Assembly. On November 10, 2009, 23 days after his election as party leader, Taillon announced a new leadership election, citing the party infighting and alleging irregularities in the party's financial affairs, dating back to 2003, which he had called in the Sûreté du Québec to investigate. It was later revealed that he never contacted the Sûreté du Québec. He then explained that he would remain the leader until the results of a new leadership election, in which he would not be a candidate. Caire said he would not run again for the party leadership, adding "Mr. Taillon has done irreparable damage to the ADQ I don't know how the party will recover from this. I can't see the party going through a second leadership race. The last one almost destroyed us." On November 19, 2009, the party executive acclaimed Gérard Deltell as the party's leader. After Deltell assumed the leadership, the party enjoyed a modest rebound, rising from 5% in the polls in spring 2010 to 15% by the end of the year, and enjoying a substantial lead in the Quebec City region. The party maintained the level of support it had had in the 2008 election in the by elections held in Saint Laurent and Kamouraska Temiscouata in fall 2010. The ADQ held a convention on November 13, 2010, adopting a number of proposals dealing with democratic reform and anti corruption measures. Deltell received a 97% vote of confidence from the party membership and received considerable attention when, in his opening address, he referred to Premier Jean Charest as the "godfather of the Liberal family". Charest threatened legal action if the statement was not retracted. Deltell refused to apologize or issue a retraction and no action was taken.
2012 жылғы тарату және бірігу
Дельтелл партия басшылығына келгеннен кейін, партия қиын жағдайдан шығып, сауалнамаларда 18 пайыздық қолдауға ие болды. АДК-ның жаңаруы Либералдардың есебінен болды, себебі Шарестің беделі төмендеген еді; кейін Шарестің беделі қайта жаңғырды, бірақ АДК Квебек блогының федералды деңгейде тарауынан және ішкі келіспеушіліктерден пайдаланды. PQ-ның бұрынғы министрі Франсуа Лего 2011 жылдың ақпанында тәуелсіздік қозғалысына балама ретінде Coalition pour l'avenir du Québec атты жаңа қозғалыс құрғаннан кейін, АДК-ның ұқсас бағдарламалары болғандықтан, олармен бірігу туралы ұсыныстар туды. Сауалнамалар бойынша, жаңа қозғалыс келесі сайлауда 35 пайыз дауыс жинап, көптеген орындарға ие болар еді, ал АДК бірікпесе 8 пайыз дауысқа ғана үміттене алатын еді. 2011 жылдың 14 қарашасында Лего бұл қозғалысты аздап өзгертілген Coalition Avenir Québec (CAQ) деген атаумен жаңа саяси партия ретінде ресми түрде іске қосты. 2011 жылдың 14 желтоқсанында АДК партия мүшелерінің келісімімен CAQ-мен бірігуге келіскенін мәлімдеді. 2012 жылдың 21 қаңтарында АДК мүшелері партияларының CAQ-мен бірігуін мақұлдады, дауыс беруге қатысқан мүшелердің 70 пайызы бірігуге қолдау көрсетті. Қалған АДК депутаттарының барлығы бірігуді жақтады және Ұлттық Ассамблеядағы үлкен CAQ фракциясына қосылуы күтілді, бұл CAQ фракциясының құрамын тоғыз депутатқа дейін жеткізіп, Шареске сайлау тағайындау үшін қысымды күшейтер еді. 2012 жылдың 22 қаңтарында пошта арқылы өткен дауыс берудің нәтижелері жарияланды, АДК мүшелерінің 70 пайызы CAQ-мен бірігуге келісті. Желтоқсан айының ортасында, тараптар принципиалды келісімге келгеннен кейін, бұрынғы АДК депутаттарының екеуі, тәуелсіздер ретінде кеткендері CAQ-қа қосылды. Партия таратылған кезде әлі де АДК мүшелері болған төрт депутат – Дельтелл, Сильви Рой, Янвье Грондин және Франсуа Боннардель – бұрынғы АДК және PQ депутаттарынан құралған CAQ-ның бес депутаттық құрамына қосылды. Дельтелл 2012 жылы Лего заң шығарушы органға оралғанға дейін CAQ-ның парламенттік жетекшісі болды. 2018 жылдың соңына қарай Боннардель, Кайр және Пикар АДК-ның парламенттегі соңғы өкілдері болып табылады. Боннардель 2007 жылы АДК-ның күрт өрлеуі кезінде сайланды және 2018 жылғы сайлауда CAQ үкіметке келгенде Лего кабинетіне қосылды, ал Пикард 2011 жылы екі жыл тәуелсіз депутат болғаннан кейін CAQ-қа қосылды.
After Deltell took over the leadership, the party recovered from its precarious position, to a solid 18 percent of support in the opinion polls. The ADQ recovery was at the expense of the Liberals because of Charest's unpopularity; after that, Charest recovered, but the ADQ benefited from a loss of support for the PQ following the collapse of the Bloc Québécois on the federal stage and internal dissent. After former PQ minister François Legault established a new movement called the Coalition pour l'avenir du Québec on February 2011, as an alternative to the sovereignty movement, there were calls for the ADQ to merge with it because of their similar policies. Polls suggested the new movement would win a plurality of seats at the next election with 35 percent, with the ADQ taking eight percent if they did not merge. On 14 November 2011, Legault officially launched the movement as a new political party under the slightly modified name of Coalition Avenir Québec (CAQ). On December 14, 2011, the ADQ announced it had agreed to merge with the CAQ, pending final approval from the party membership. On January 21, 2012, the ADQ membership approved the merger of their party with the CAQ , with 70% of the party membership voting to merge. The remaining ADQ MNAs, all of which supported the merger, were expected to join the larger CAQ caucus in the National Assembly, increasing the CAQ caucus size to nine members and increasing the pressure on Charest to call an election. On 22 January 2012, the results of the mail in vote were announced, with 70% of ADQ members approving the merger with the CAQ. In mid December, after the parties had agreed in principle to merge, two former ADQ MNAs who had left to sit as independents joined the CAQ. The four MNAs where were still members of the ADQ at the party's dissolution–Deltell, Sylvie Roy, Janvier Grondin and Francois Bonnardel–joined the existing five person CAQ caucus which was made up of other former ADQ and PQ MNAs. Deltell served as the CAQ's parliamentary leader until Legault returned to the legislature in 2012. As of 2018, Bonnardel, Caire and Picard are the last parliamentary survivors of the ADQ. Bonnardel was elected in the ADQ's 2007 surge and joined Legault's cabinet when the CAQ won government at the 2018 election, while Picard joined the CAQ in 2011 after two years as an independent.
Идеология
ADQ либералды экономикалық реформаларды, яғни неолиберализмді, сондай-ақ Квебек ұлтшылдығынан туындайтын Квебекке дербестік беруді қолдады. Салық реформасы: Квебек салық жүйесін кең ауқымда қайта құру және салықтарды жалпы төмендету. Кейінірек ADQ бірқатар радикалды еркін нарық ұсыныстарынан бас тартты, оның ішінде ата-аналарға өздері таңдаған мектепте балаларының білімі үшін төлеуге мүмкіндік беретін мектеп купондарын ұсыну да болды. Бұған қоса, ADQ-ның консерватизмі діни құндылықтарға негізделмеген.
The ADQ advocated liberal economics reforms, or neoliberalism, coupled with support for increased autonomy for Quebec deriving from Quebec nationalism. Tax Reform: extensively restructuring the Quebec tax system, and lowering taxes overall. In later years the ADQ abandoned a number of radical free market proposals, including issuing school vouchers to give parents the ability to pay for the education of their children at a school of their choice. Furthermore, the ADQ's conservatism was not based on religious values.
Сайлаушыларды қолдау
Әлеуметтік және географиялық тұрғыдан алғанда, ADQ партиясының негізгі қолдауы 1962 және 1963 жылғы федералды сайлауларда, 1970 жылғы провинциялық сайлауда Әлеуметтік несие партиясының провинциялық бөлімі – Ralliement créditiste, 1976 жылғы провинциялық сайлауда Ұлттық одақ, ал 2006 жылғы федералды сайлауда Канаданың консервативтік партиясы сияқты болды. Оның ең берік базасын Квебектің ең консервативті аймақтары – Шаудьер-Аппалашес және Квебек құрады. Партияның танымалдылығы провинцияның француз тілінде сөйлейтін басқа да аймақтарына, соның ішінде Мауриси, Бас-Сен-Лоран, Квебек орталығы және тіпті 2007 жылғы провинциялық сайлауда Монтерегиеге жетті. Дегенмен, ADQ-ға Гаспезия–Мадлен аралдары, Отауа және Монреаль аймағының көшпенді қалалық аудандарында жол ашу қиын болды. 1970 жылдан 1995 жылға дейінгі конституция бойынша пікір таластардың қарама-қайшылығына байланысты консервативті дауыс берушілер көбінесе Квебек либералдық партиясы мен Квебек партиясы арасында таңдау жасады. Алайда, бірқатар сарапшылар Квебектің қалған бөлігінің Монреальдің ықпалына наразылығы, қазіргі лауазым иелеріне деген жалпы сенімсіздік, салық төлеушілердің ашуы және конституциялық шаршау Квебек қоғамындағы мәдени алшақтықты анық көрсететінін және ADQ партиясының өсуіне жағдай жасағанын айтады.
Socially and geographically, the core support of the ADQ was similar to that of the Ralliement créditiste, the provincial wing of the Social Credit Party in the 1962, and 1963 federal elections and the 1970 provincial election, the Union Nationale in the 1976 provincial election and the Conservative Party of Canada in 2006 federal election. Its strongest base was provided by Chaudière Appalaches and Québec, the most conservative regions of Quebec. The party's popularity also reached other predominantly French speaking areas of the province, including Mauricie, Bas Saint Laurent, Centre du Québec and even Montérégie in the 2007 provincial election. However, the ADQ had more difficulty breaking through in Gaspésie–Îles de la Madeleine, Outaouais and the more cosmopolitan urban districts of the Montreal area. Because of the polarization of the debate over constitution from 1970 to 1995, conservative voters often limited their choice between the Quebec Liberal Party or the Parti Québécois. However, a number of commentators claim that resentment of the rest of Quebec against Montreal's perceived hegemony, general mistrust towards current office holders, taxpayers' frustration and constitutional fatigue let a cultural gap in Quebec society become more apparent and provided a window of opportunity for the ADQ to grow.
Сайлау нәтижелері
Жалпы сайлау үміткерлер саны сайлау алдындағы орын саны жеңіп алған орын саны халық дауысының үлесі 1994 80 1* 6,46% 1998 125 1 11,81% 2003 125 5 18,18% 2007 125 5 30,80% 2008 125 39 16,38%
General election # of candidates # of seats before election # of seats won % of popular vote 1994 80 1* 6.46% 1998 125 1 11.81% 2003 125 5 18.18% 2007 125 5 30.80% 2008 125 39 16.38%
АДҚ 1989 жылғы сайлауда болған жоқ, бірақ либералдық партиядан Ивон Лафранс 1994 жылғы сайлауға алты ай бұрын, 1994 жылдың 2 наурызында партияға қосылып, Ұлттық Ассамблеядағы партияның алғашқы өкілі болды.
The ADQ did not exist during the 1989 election, but Liberal backbencher Yvon Lafrance joined the party on March 2, 1994, six months before the 1994 election, becoming their first member to sit in the National Assembly.