Кіріспе

Литва музыка дәстүрлерінің шолуы: халық, классикалық, заманауи, поп және т.б. Литва музыкасы – Литвамен байланысты барлық музыка түрлерін қамтиды, ол халық, эстрадалық және классикалық музыканың ұзақ тарихына ие. Музыка көпқұдайлық, христиан дінін қабылдағанға дейінгі Литва үшін маңызды рөл атқарды – рәсімдер музыкалық аспаптармен және ән салумен бірге өтті, батырлардың ерліктері мен соғыстан оралмағандар туралы әндермен тойланды.

Тарих

Музыка ежелгі литвалықтардың көпқұдайлы дінінің маңызды бөлігі болды. II мыңжылдықтың басында Балтық тайпаларының ерекше жерлеу салты болғандығы белгілі. Бұл салтында қайтыс болғандардың істері айтылып, соғыс жорықтары, батырлар және билеушілер туралы ритуалдық әндер орындалған. Литваға алғашқы кәсіби музыка XI ғасырда саяхаттап жүрген монахтар арқылы келді. 1387 жылы Литва христиан дінін қабылдағаннан кейін діни музыка тарала бастады, грегориан әндері енгізілді. Саяхатшы музыканттар литвалық дворяндардың сарайлары мен қамалдарында концерттер ұйымдастырды, жергілікті капеллалар құрылды. Литваның Ұлы герцогинясы Анна, Ұлы Витауттың әйелі, Тевтон орденімен дипломатиялық қарым-қатынаста болды, олар оған қымбат сыйлықтар жіберді, соның ішінде 1408 жылы клавикорд және портативті орган. Литваның Ұлы князі Гедиминастың қызы Алдона, 1325 жылы Польшаның Казимир III-ке үйленген кезде өзінің сарай оркестрін Краковқа алып барды. Оркестрде лютня, цитра және лира ойнайтын музыканттар болды. Литвадағы алғашқы опера (Dramma per musica) 1636 жылы Литваның Ұлы князьдер сарайында қойылды. Марко Скакки және Вирджилио Пуччителли операның импресариолары болды. Операның Литвада пайда болуы өте ерте, әсіресе итальян операсы шамамен 1600 жылы қалыптасқан және Парижде алғашқы опера 1650 жылға дейін қойылмаған еді. XVII ғасырда Литваның Ұлы князьдер сарайында үш итальян операсы қойылды – барлығын сарай композиторы Марко Скакки жазды, либреттоларын Вирджилио Пуччителли жазды: «Эленаның қашқындауы» (Il ratto d’Elena) (1636), «Андромеда» (1644), «Алаяқтанған Цирцея» (Circe Delusa) (1648). Сценаграфия мен сахналық жабдықтарды итальяндық архитекторлар мен инженерлер Агостино Локчи, Бартоломео Болцони және Джованни Баттиста Гислени жасады. Литваның Ұлы князьдер сарайындағы мәдени өмір әсіресе Сигизмунд II Августтың тұсында өте қарқынды болды. Вильнюс резиденциясы көптеген камералық концерттер, музыка және би кештері мен карнавалдарға орын болды, ал музыка сарайдың қоғамдық өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Вильнюске басқа елдерден, әсіресе Италиядан музыканттар шақырылды. Ең танымалдарының бірі – Римнен Вильнюске келген венгр композиторы және лютнист Балинт Бакфарк, итальян композиторы Диомед Като. Композитор және лютнист Микеланджело Галилей, Галилео Галилейдің бауыры, 17 ғасырда Вильнюстегі Радвила сарайында ойнады. Вильнюсте Литва Ұлы Герцогтығының протестант Ұлы канцлері және Вильнюс воеводасы (1515–1565) Микалоюс Радвила Юодасис сарайында шамамен 100 музыкант жұмыс істеді. 1547 жылы басылған алғашқы литвалық кітап «Катехизмнің қарапайым сөздері» (Catechismusa Prasty Szadei) литва тілінде 11 діни әнұран мен ноталар қамтыды. Литвалық иезуит Жигимантас Ляуксминас (Sigismundus Lauxminus) 1667 жылы Литвада алғашқы музыкалық оқулығын жариялады – «Ars et praxis musica». Бұл грегориан әндеріне арналған трилогияның алғашқы кітабы болды. Басқа кітаптарға «Graduale pro exercitatione studentium» және «Antifonale ad psalmos, iuxta ritum S. Romanae Ecclesiae, decantandos, necessarium» кіретін еді. Кітаптар Вильнюс университетінің S. R. M. Academicis Societatis Jesu баспасында жарық көрді. Жақындағы зерттеулер «Сапиеха альбомы» (Sapiegos albumas) және «Крайзей органшысының күнделігі» (Kražių vargoninko dienoraštis) 17 ғасырдағы Италияның ең көрнекті композиторлары Литваның шіркеу музыкасына тікелей әсер еткенін көрсетті – Джироламо Фрескобальди; итальяндық орган табулатурасы нотациясы басым болды, basso continuo зерттелді. 1877 жылы Жозеф Гайднның «Жаратылыс» ораториясы литва тіліне аударылып, Вильнюсте орындалды. Композитор Микас Петраускастың (1873–1937) тұңғыш ұлттық операсы «Бируте» 1906 жылы қойылды, либреттосын Габриелюс Ландсбергис Жемкалнис (1852–1916) жазды. Микалоюс Константинас Чиурлионис (1875–1911) өзінің буынының және, мүмкін, барлық уақыттағы ең ұлы литвалық композиторы саналады.

Халықтық музыка

Литва халық музыкасы неолиттік сымды керамика мәдениетімен байланысты Балтық музыкасының бір тармағы болып табылады. Литва аумағында екі музыкалық мәдениет кездеседі: ішекті (қанкlių) және желді аспаптар мәдениеттері. Бұл аспаптар мәдениеттері, әдетте, ән салу дәстүрлерін қалыптастырған. Литва халық музыкасы көне, көбінесе рәсімдер үшін қолданылады және оның құрамында ежелгі діннің элементтері бар.

Вокальдық музыка

Литвада этнографиялық аймақтармен байланысты ән салудың үш көне стилі бар: монофония, көп дауысты гомофония, гетерофония және полифония. Монофония көбінесе Литваның оңтүстік (Джукия), оңтүстік-батыс (Сувалькия) және шығыс (Аукштаития) бөліктерінде кездеседі. Бүкіл Литва бойынша кең таралған көп дауысты гомофония Самогитияда ең көнесі саналады. Дәстүрлі вокалдық музыка әлемдік деңгейде жоғары бағаланады: литвалық ән фестивальдері және сутартінэ көп бөлімді әндері ЮНЕСКО-ның адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврлерінің өкілдік тізіміне енген.

Той әндері

Әр түрлі дауыстық және аспаптық формалар дамыды, мысалы, лирикалық, сатирикалық, той-думандар мен мерекелік әндер, музыкалық әңгімелер, үйлену жоқтаулары, ойындар, билер және марштар.

Соғыс-тарихи уақыт әндері

Хроникалар мен 13-16 ғасырлардағы тарихи құжаттарда Тевтон орденіне қарсы шайқаста қаза тапқандардың ерліктері туралы әндердің алғашқы жазбалары кездеседі. Кейінірек жазылған әндерде шведтер туралы айтылады, Рига және Кирхольм шайқасына жиі сілтеме жасалады; 19 ғасырдың басында жиналған әндерде татарлармен болған шайқастар туралы мәліметтер бар. Көтерілістер мен төңкерістерге арналған әндер, сондай-ақ 1945-1952 жылдардағы литвалық кеңеске қарсы партизандық қозғалысының және депортацияланғандардың әндері де соғыс кезеңіндегі тарихи әндер ретінде қарастырылады.

Күнтізбелік цикл және ырым-жырлар

Олар жылдың белгілі бір уақытында, тиісті дәстүрлерді орындау кезінде орындалған. Шабан мен Ораза айттарының әндері, шұбырған Пасха әндері және лалавимай деп аталатын Пасха әндері бар. Адвент әндері салмақтылық пен ой-толғаныс көңіл-күйін көрсетеді. Рождество әндерінде kalėda, lėliu kalėda; oi kalėda kalėdzieka сияқты дыбырлар кездеседі, ал Адвент әндерінде leliumoj, aleliuma, aleliuma rūta, aleliuma loda және тағы басқалары бар. Рождестволық рәсімдерге тән бірнеше мелодиялық ерекшеліктер бар, мысалы, тар диапазон, үш тактіден тұратын фразалар, би ырғақтары, бақыланатын баяу темп және фригиялық, миксолидиялық немесе эолдық тетрахордтарға негізделген тональдық құрылым. Көп дауысты Жоан мейрамының әндері көбінесе куполиней деп аталады, оларда қайырмалар мен куполе куполио, куполио куполио немесе куполе роже сияқты дыбырлар кездеседі.

Жұмыс әндері

Жұмыс әндері функциясы мен жасы бойынша әртүрлі. Өте ескі мысалдары да бар, олар атқарылатын жұмыстың ырғағы мен процесімен тікелей байланысын сақтап келген. Кейінгі еңбек әндері көбінесе адамның сезімдері, тәжірибесі және армандары туралы айтады. Ескі жұмыс әндері атқарылатын жұмыстың әртүрлі кезеңдерін дәл көрсетеді. Олар шаруашылықта, үйде және т.б. мақсатына қарай жіктеледі. Мал өлеңдері. Бақташы әндерін балалар, ал түнгі шопан әндерін ересектер орындайды. Бақташы әндері мал бағу, балалардың әлеуметтік жағдайы және ежелгі сенімдерге сілтемелерді көрсетеді. Ралиавимай немесе созылулар – бұл речитативті типтегі әуендер, олар малды тыныштандыру үшін қолданылатын "ралио" дауысымен ерекшеленеді. Ралиавимайдың белгілі бір поэтикалық немесе музыкалық формасы жоқ, олар рефрендермен біріктірілген еркін речитативтер. Кейбір созылулар үлкен немесе кіші үштікке негізделген ұзақ ырғақта аяқталады. Шөп шабу әндері. Шөп шабу әндерінде рефрен жиі кездеседі. Ең көп қолданылатын сөз – "валио", сондықтан "valiavimas" – шөп шабу әндерін орындау термині. Бұл сөз баяу және кеңінен айтылады, кең дала мен шөп шабу маусымының көңіл-күйін шақырады. Ерте пайда болған әуендер басқа ерте жұмыс әндеріне ұқсас, ал қазіргі заманғы шөп шабу әндері кеңірек модальдық диапазонда және құрылымдық жағынан күрделірек. Көбінесе мажор тонында және гомофониялық стильде орындалады. Бидай жинау әндері. Бидай жинау – егіс циклінің орталық кезеңі. Әндердің көңіл-күйі қайғылы және мұңды, махаббат пен неке – басым тақырыптар. Әке мен бала арасындағы отбасылық қарым-қатынастар жиі талқыланады, әсіресе патриархалды отбасындағы келіннің қиын жағдайына ерекше назар аударылады. Бидай жинау әндерінің ырғақтық және тональдық құрылымы ортақ, бұл олардың ежелгілігін көрсетеді. Олардың ерекше әуендік стилі ырым-жырыммен және жұмыстың мақсатымен тығыз байланысты. Кейбір әндердің модальдық тональдық құрылымы кіші үштікке негізделген, ал басқалары ірі тетракордқа негізделген. Жүгері жинау, зығыр тарту және қара бидай жинау әндері. Жүгері жинау әндері жігіт пен қыз туралы, махаббат пен неке туралы, сондай-ақ жұмыс процесі туралы айтады: себу, тырмалау, өңдеу, жинау, байлау, үйіп қою, тасымалдау, соғу, ұнтақтау және тіпті тамақтану. Дзүкияның монофоникалық жүгері жинау әндерінен басқа, Аукштаитияның солтүстігіндегі жүгері өсірумен тікелей байланысты бірнеше сутартінэ әндері бар. Ұн тарту әндері. Бұл жанрды ерекше рефрендер мен сөздермен, мысалы, "зизуи малуи" немесе "малу малу" арқылы анықтауға болады. Олар диірменнің және ұнтақтаудың ырғағын білдіреді. Ұн тартуды әйелдер орындаған, сондықтан әндердің сөздері әйелдердің өмірі мен отбасылық қарым-қатынастары, сондай-ақ жұмыс туралы. Ұн тарту әндері баяу темпте орындалады, мелодиялық ырғақ аз өзгеріске ұшырайды. Жіп иру және тоқу әндері. Жіп иру әндерінде басты тақырып – ирудің өзі, ируші және иру дөңгелегі, ал тоқу әндерінде тоқу процесі, тоқымашы, тоқыма станогы және нәзік маталар туралы айтылады. Кейбір иру әндері көңілді және күлкілі, ал басқалары әйелдердің қиын жағдайы мен үйлері мен ата-аналарын сағыну туралы мұңды ұнтақ әндеріне ұқсайды. Текстер жұмыс процесін сипаттайды, ал рефрендер иру дөңгелегінің сыңғырлағанын еліктейді. Сондай-ақ, айқын және қатаң ырғақтармен сипатталатын ерекше иру сутартінэ әндері бар. Кір жуу әндері. Кейде рефрен кір жуу құралдарының – соққыш пен маңдайшаның дыбыстарын еліктейді. Әндерде көбінесе қайын ананың асыра сілтеу талаптары бейнеленген, мысалы, соққыш орнына теңіз, маңдайша орнына аспан және кептіру үшін ағаш бастары қолдану туралы. Балық аулау және аң аулау әндері. Балық аулау әндері теңіз, шығанақ, балықшы, оның қайығы, ау туралы, және олар көбінесе Клайпеда немесе Русне сияқты теңіз жағалауындағы жер атауларын атайды. Жас ғашықтардың сезімдері балық аулау әндеріне тән тәсілдермен суреттеледі. Монофоникалық әуендер Литваның теңіз жағалауындағы аймақтарының ән салт-дәстүрлеріне тән. Аңшылық мотивтері аң аулау әндерінде өте анық көрінеді. Жеміс-жидек жинау және саңырауқұлақ жинау әндері. Бұл ерекше әндер. Жеміс жинау әндері жас қыздардың жеміс жинайтынын, жігіттермен кездесетінін және олардың әңгімелескенін суреттейді. Саңырауқұлақ жинау әндері әзіл-сықақ болып, саңырауқұлақты жинау мен пісіру процесін жеңілдетеді, саңырауқұлақтың "соғысын" немесе олардың "тойын" сипаттайды.

Инструментальдық музыка

Рателяйлар (айналма билер) литвалық халық мәдениетінің ұзақ жылдар бойы маңызды бөлігі болды және дәстүрлі түрде аспаптық сүйемелдеусіз орындалған. Бірақ 19 ғасырдан бастап, билерге скрипка, бассетле, ламзделий және канклес қосылды, ал қазіргі топтар бандонеон, аккордеон, концерттина, мандолина, кларнет, корнет, гитара және гармониканы да пайдаланады. Кеңес окупациясы кезінде би ансамбльдері қорапша канклестер мен бірбине деп аталатын өзгертілген кларнеттерді қолданды. Бұл ансамбльдер ресми түрде халықтық негізде құрылған болғанымен, олар жаңартылып, тазартылып, дәстүрлі стильдердің өңделген және бұрмаланған формаларын қолданды. Литваның ең маңызды халық музыкалық ансамбльдеріне 1906 жылы құрылған Skriaudžių kanklės және Lietuva жатады. Бұл ансамбльдер дәстүрлі музыкаға негізделген, бірақ көпшілікке ұнайтын етіп жаңартылды. 20 ғасырдың басында Купишкенайлық үйлену тойы сияқты дәстүрлі музыкалық қойылымдар кеңінен таралды. Освальд Балакаускас (1937 жылы Милиунайда туған) 1961 жылы Вильнюс педагогикалық институтын бітірді және 1969 жылы Киев консерваториясында Борис Лятошинскийдің композиция класына қатысты. 1992 жылдан 1994 жылға дейін Балакаускас Литва елшісі болды, ал 1996 жылы Литваның ең жоғары көркемдік және мәдени наградасы – Литва Ұлттық сыйлығымен марапатталды. Қазіргі уақытта Литва музыка және театр академиясының композиция кафедрасын басқарады. Оның шығармалары симфониялар, концерттер, камералық және аспаптық музыкадан тұрады. Бирмингем қалалық симфониялық оркестрінің дирижері және музыкалық жетекшісі Мирга Гражините-Тайла өзінің әсемдігімен және мықты мінезімен танымал. Ол сондай-ақ әйел дирижерлердің алғашқы бестігіне кіреді. "Жаңа идеялар" камералық оркестрі NICO және Synaesthesis жаңа академиялық музыка орындайды. 1996 жылы Литваның Музыкалық ақпарат орталығы (МАО) құрылды. Ол литвалық музыка мәдениеті туралы ақпаратты жинап, насихаттап, бөліседі.

Опера

Италияда алғашқы опера сахналанғаннан кейін 30 жыл өткен соң Литвада да опера қойылғанмен, музыкалық және мәдени даму тарихи келешексіздіктермен үнемі тоқтатылып отырды. 1655 жылғы Ресей шапқыншылығы ерекше қиын болды – көптеген шынжырлар қиратылды, Вильнюс тоналып, бұзылды. Швециямен соғыс та басталды. Бұл кезең Тван (Топан су) деп аталды. Соңында бұл Польша-Литва Ұлттық Бірлестігінің бөлінуіне әкелді. 1785 жылы Вильнюсте опералар да қойылған алғашқы қалалық театр құрылды. Музыкалық өмір аристократтар мен дворяндардың салондырында жалғасты. Әнші Кристина Герхард Франк пен дәрігер Джозеф Франктың үйі Вильнюсте ерекше танымал болды. Литваның ұлттық операсының дамуы 20 ғасырдағы ұлттық жаңарумен байланысты. Опералардың тақырыптары ұлттық тарихтан немесе мифологиядан алынды. Литва тілі ән тілі деп есептелді. Композитор Микас Петраускастың алғашқы литвалық ұлттық операсы «Бируте» 1906 жылы Вильнюс қалалық концерт залында қойылды. 1918 жылы Литва тәуелсіздігін алғаннан кейін композитор Юргис Карнавичустың (1884–1941) «Гражина» операсы (1933) жаңа Каунас мемлекеттік музыкалық театрында алғаш рет сахналанды. 1937 жылы Ж. Карнавичустың келесі операсы «Radvila Perkūnas» қойылды. 1924 жылы Бостон қаласында литвалық эмигранттар мен музыканы жақсы көретіндер М. Петраускастың «Eglė žalčių karalienė» (Жыландар патшайымы Еглей) операсын сахналады. Витаутас Клова (1926–2006) көбінесе ұлттық опералар жазды («Pilėnai» 1955, «Vaiva» 1957, «Duktė» (Қыз) 1960, «Du kalavijai» (Екі қылыш) 1965, «Amerikietiškoji tragedija» (Америкалық трагедия) 1968, «Ave vita» 1974). Тарихи тақырыптардағы операларды Юлиус Юзелиунас (1916–2001) («Sukilėliai» (Көтерілісшілер) 1957, кеңес цензурасымен тыйым салынған, тек 1977 жылы сахналанған), Б. Дварионас («Dalia», 1958) жазды. Брониус Кутавичус опералар жазды: «Kaulo senis ant geležinio kalno» (Темір төбедегі сүйекті қарт, 1976), «Strazdas – žalias paukštis» (Жасыл құс, 1981), «Lokys» (Аю, 2000), «Ignes et fides» (От пен сенім, 2003), опера, балет және ораторияны біріктіретін шығармалар. Ең танымал литвалық опера әншілері: Кипрас Петраускас (1885–1968), Виргилий Норейка (1935–2018), Вацловас Даунорас (1937 ж.т.), Ирена Милкевичиуте (1947 ж.т.), Виолетта Урмана (1961 ж.т.). Халықаралық сахнада өнер көрсететін басқа әншілер: Аушринэ Стундитė, Асмик Григорян, Вайдас Вишняускас (Кристиан Бенедикт), Эдгарас Монвидас, Юстина Грингите, Индре Висконтас. Лиудас Трюкис (1904–1987) – танымал сахна суретшісі. Белгілі театр режиссері Эймунтас Некрошиус Литвада («Отелло») және Италияда («Макбет») бірнеше опералар сахналады. Мода дизайнері Юозас Статкевичус (1968 ж.т.) көптеген операларға костюмдер жасады. Қазіргі ұлттық операның алуан түрлілігі: «Lokys» (Аю, 2000), «Geros dienos» (Жақсы күн! , 2011), «Cornet» (2014), «Post Futurum» (2018), «Prūsai» (Пруссалықтар, 2018). Қазіргі заманғы опера «Sun & Sea (Marina)» (2019) Венеция биенналесінде Литва павильонында көрсетілді және ең үздік ұлттық қатысуы үшін «Алтын арыстанмен» марапатталды. Қазіргі уақытта опералар Литваның Ұлттық опера және балет театрында, Вильнюс қалалық опера театрында, Каунас мемлекеттік музыкалық театрында, Клайпеда мемлекеттік музыкалық театрында, сондай-ақ «Operomanija» компаниясы мен Чикагодағы Литва опера компаниясымен қойылады. Литвада опера өте танымал жанр, залдар толы келеді. Вильнюсте жыл сайынғы NOA (New Opera Action) – заманауи альтернативті опера және көпсалалы өнер фестивалі ұйымдастырылады.

Музыкалық

1971 жылы Кеңес Одағының басып алған Литвасындағы темір қоршаудың артында болғанына қарамастан, Кестутис Антанелис «Иса Мәсіх Супержұлдызы» рок-операсын альбом жарық көргеннен бір жыл өткен соң сахналады. 1973 жылы композитор Виачеславас Ганелинас және ақын Сигитас Геда «Велнио нуотака» («Шайтанның келіні») атты музыкалық фильмін жасады. Бұл Литваның алғашқы мюзиклі деп есептеледі. 1974 жылы «Ugnies medžioklė su varovais» («Отты аң ауы және айдаушылар») мюзиклі (композиторы – Гиедриус Купревичус, либретто авторы – Саулюс Шалтенис, Лиудас Жасиневичус) қойылды.

Хорлық музыка

Литвада хор музыкасы өте маңызды. Тек Вильнюс қаласында ғана Еуропалық хор ән салу Гран-присінің лауреаты атанған үш хор бар. Витаутас Мишкинис (1954 жылы туған) – Литвада және шетелде өте танымал композитор және хор дирижері. Ол 400-ден астам әлемдік және шамамен 150 діни шығарма жазған.

Рок музыкасы

Литва КСР-інің коммунистік үкіметі рок музыкасын сынады, ол Батыстан келген декаденттік және құлқылық мәдени шабуыл деп есептелді. Алғашқы жергілікті рок-топтар шамамен 1965 жылдары пайда бола бастады, олардың қатарында Каунастағы Kertukai, Aitvarai және Nuogi ant slenksčio (Аяқ киімсіз табалдырықта), ал Вильнюсте Кестутис Антанэлис, Vienuoliai (Монахтар) және Gėlių Vaikai (Гүл балалары) бар еді. Radio Luxembourg Темір перденің ар жағындағы музыка туралы ең маңызды ақпарат көзі болды. Литвалық хиппилер мен топ мүшелері үшін осы радионы тыңдау кең таралған. Литвада Radio Luxembourg Ромас Каланта буынымен (Kalantos karta) тығыз байланысты. Тағы бір жол – Батыс елдерінің танымал топтарының пластинкаларын Литваға контрабандалық жолмен әкеліп, магниттік таспаға көшіру. Содан кейін осы жазбалар достар мен сыныптастарға таратылды. Өз пікірлерін тікелей білдіре алмайтын литвалық артистер патриоттық Roko Maršai ұйымдастыра бастады және әндерінің мәтіндерінде метафораларды қолданды, олардың нағыз мағынасын жергілікті тұрғындар оңай түсіне алды. Постмодернистік рок-топ Antis және оның вокалисі Алгирдас Kaušpėdas кеңестік режимді метафоралар арқылы әжуалаумен белсенді айналысқан. Мысалы, Zombiai (Зомбилер) әнінде топ мемлекетті басып алған Қызыл Армия сарбаздары және Укмергедегі олардың әскери базасы туралы тікелей айтпай, меңзеп айтты. Витаутас Kernagis-тің Kolorado vabalai (Колорадо қоңыздары) әні де әсіресе танымал болды, себебі оның мәтінінде Колорадо қоңыздарының нағыз мағынасы – Георгий ленталарымен безендірілген кеңестіктер екені білдірілді. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Foje рок-тобы ерекше танымал болды және концерттеріне ондаған мың адам жиналды. 1997 жылы тарағаннан кейін Foje вокалисі Андриус Mamontovas Литваның ең танымал орындаушыларының бірі және түрлі қайырымдастық шараларға белсенді қатысушы болып қала берді. Марижонас Mikutavičius Литваның ресми емес спорт әнұраны Trys milijonai (Үш миллион) және EuroBasket 2011 әнұраны Nebetyli sirgaliai (ағылшын тілінде Celebrate Basketball деп аталды) әндерін жасағандығымен мәшһүр. 1980-ші жылдары Foje, Antis және Bix рок-топтары Литваға үлкен әсер етті. Қысқа ғұмырлы альтернативтік рок-тобы Šiaurės kryptis (Солтүстік бағыт, 1986–1995) тек бір ғана Netiekto альбомын шығарды, бірақ сол кездегі ең жақсы топтардың бірі саналады. 1987, 1988 және 1989 жылдары Литвада Roko Maršas (Рок маршы) сияқты бірнеше ірі рок фестивальдері өтті. Roko Maršas Саюдис идеологиясымен және Литваның тәуелсіздік қозғалысымен байланысты болды.

Панк-рок

1986–1987 жылдары Литвада панк-сахнасы қалыптаса бастады. Už Tėvynę (Отан үшін), Genocidas Raudonajam Interventui (Қызыл интервенцияға қарсы геноцид), SKAT және Erkė maiše сияқты топтар 1970-ші жылдардың классикалық панк-рогына жақын болды, ал 33% kiaulių pakeliui į Vatikaną және Turboreanimacija хардкор панк (HC) стиліне көбірек ұмтылды. Turboreanimacija Литваның ең ықпалды хардкор панк тобы деп есептеледі және өз уақытында АҚШ-тағы Maximumrocknroll сияқты фанзин журналдарында жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. Олардың алғашқы, жылдам темптегі альбомдары тыңдаушыларға шотландтық хардкор панк легендалары The Exploited-тің ерте туындыларын еске түсірді, ал кейін Turboreanimacija күшті панк жолына бет бұрды. Turboreanimacija 1997 жылы литвалық андеграундта культты мәртебеге ие болғаннан кейін таратылды. Кардиофонас (1986–1989) пост-панк тобы Kalėdinė eglutė (Шырша) хитімен үлкен танымаллыққа ие болды. Осы жанрдың соңғы өкілдері – ska punk стилінде ойнайтын Dr. Green тобы (көптеген DIY жобаларымен және Еуропаның панк-сахналары бойынша қарқынды гастрольдерімен танымал), Toro Bravo көшелік панктері және Bora мен Mountainside хардкоршылары.

Поп музыкасы

Литвалық поп-музыканың бастауы 1930 жылдары Литваның уақытша астанасы Каунастағы кафелер мен мейрамханалардың музыкасында жатыр. Ол estradinė muzika (эстрадалық музыка), lengvoji muzika (жеңіл музыка) деп аталды, ал осы құбылыс кейде mažoji scena (кіші сахна) деп аталатын. 1957 жылы құрылған «Көпұ бас» (Дюналардың дыбыстары) тобы (бастапқыда Юозас Тишкус оркестрінің ықпалында болған) және 1970 жылы қызметін бастаған «Нерия» тобы Литвада өте танымал болды. 2000 жылдардан бері Литвадағы ең танымал топтардың бірі – SKAMP. Кейбір поп-топтар ағылшын тілінде ән айтса да, литва тіліндегі поп-музыка өте танымал.

Электрондық

1976 жылы құрылған Saulės laikrodis тобы және 1979 жылы құрылған Argo тобы Литвада электронды музыканың алғашқы төңкерушілері деп есептеледі. Argo тобының дыбыс режиссері Орунас Урбонас топтың қажеттілігі үшін дыбыс синтезаторларын (квази-моог) құрастырды.

Музыкалық фестивальдар мен іс-шаралар

1924 жылы алғашқы Даину швенте (Литва ән фестивалі) өтті, бұл мемлекеттік қолдаумен ұйымдастырылған ән фестивальдері халықтық дәстүрлерді сақтап қалуға көмектесті; олар бес жылда бір рет (1990 жылдан бері әр төрт жылда бір рет) өткізіледі. 1870 жылдан бері Эстония мен Латвияда да осыған ұқсас фестивальдер ұйымдастырылып келеді. 1960 жылдары адамдар кеңестік бақылаудағы дәстүрлерге қарсы шығып, тамырға оралу қозғалысы күш алды, бұл литвалықтардың ұлттық ерекшеліктерін фестивальдер мен тойларда тойлауына әкелді.