Кіріспе

Көктамырға есірткі салушылардың практикасы
Инелерді бөлісу – көктамырға есірткі салушылардың арасында қолданылатын, героин, стероидтар және гормондар сияқты көктамырға есірткі салу үшін бір ине немесе шприцті бірнеше адамның пайдалануы. Бұл қан арқылы жұғатын аурулардың (қан арқылы жұғатын патогендер) таралуының негізгі жолы. Көктамырға есірткі салатқан адамдар (КЕСА) инелерді бөлісу салдарынан C гепатиті (ВГС) және ВИЧ жұқтыру қаупіне ұшырайды. 1933 жылдан 1943 жылға дейін Нью-Йорк қаласы аймағында осы әдіс арқылы малярия тарады. Кейіннен есірткі қоспаларында хинин кескіш зат ретінде жиі қолданыла бастады. Зиянды азайту шаралары, мысалы, инелерді қауіпсіз жою, бақыланатын инъекция орындары және халыққа білім беру, инелерді қауіпсіз пайдалану туралы хабардарлықты арттыруға көмектеседі.

Инфекциялар

Қан арқылы жұғатын аурулар, сезімтал адам бұрын осы патогендермен жұққан адам қолданған инелерді пайдаланғанда таралады; сондықтан инелерді басқа адамдармен бөлісу қауіпті практика. Ластанған инемен бір рет қана шағылысу адамды В гепатитіне, С гепатитіне немесе ВИЧ инфекциясына шалдығу қаупіне түсіреді. В гепатитіне шағу оңай, одан кейін С гепатиті және содан соң ВИЧ. ВИЧ, В гепатиті және С гепатитінен басқа, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ЖЖИ) тәуекелді инъекция жасау салдарынан жұқпаған адамдарға жұғуы мүмкін. CDC мәліметінше, 2013 жылы АҚШ-та жаңадан диагностикаланған 47 352 науқастың 3096-сы шприцтерді бөлісу арқылы ВИЧ жұқтырған. Олардың пікірінше, "көше инелерін" әкелген адамдар оларды бағдарламаға келгенге дейін басқалармен бөліскен. Ине бөлісу арқылы қан арқылы жұғатын аурулар ғана емес, бактериялық инфекциялар да жұғады, бұл соңында сепсиске алып келуі мүмкін. Сонымен қатар, аурухана инелерін дұрыс тастамау дәріге төзімді микроорганизмдерді сыртқы ортаға таратуы мүмкін.

Инекті ортақ қолданудың қауіп факторлары

Ине бөлісу бағдарламаларының (ИББ) және басқа да ПВИД үшін зияндылықты азайту бағдарламаларының тиімділігін арттыру мақсатында, адамды ине бөлісуге бейімдейтін қауіп факторлары туралы көптеген зерттеулер жүргізілді. Инелерді бірлесіп пайдалану деңгейіне ықпал ететін кедергілерге таза инелерге қолжетімділіктің болмауы және инелерді қауіпсіз пайдалану туралы білімнің жетіспеуі жатады. Франция, Вьетнам және Үндістан. АҚШ-та инемен бөлісу мінез-құлқы төмен әлеуметтік-экономикалық жағдайы бар, 45 жастан кіші, еркек және жұмыссыз адамдармен байланысты. Инелерді бірлесіп пайдалану жиілігі гомосексуал және бисексуал еркектер арасында әйелдер мен гетеросексуал еркектерге қарағанда жоғары, әсіресе аз ұлттық қауымдастықтарда байқалады. Егер өткір заттарды жинауға арналған контейнер болмаса, инелерді жергілікті полиция бөлімдеріне, ауруханаларға немесе дәріханаларға қауіпсіз жинау және жою үшін әкелуге болады. Сонымен қатар, инелерді арнайы контейнерлерге салып, қауіпсіз жою үшін пошта арқылы қайтару бағдарламасына жіберуге болады. Сонымен қатар, инелерді бақыланатын инъекция жасау орындарында дұрыс пайдалануға және жоюға болады. Денсаулық сақтау ортасында, тік ұштарлы инелерді қолдану инеден жарақаттану қаупін азайтуға көмектеседі.

Зиянды азайту

НЭП, сондай-ақ шприцтермен алмасу бағдарламалары (СЭП) деп аталады, бұл зиянды азайту саясатының бір түрі, олар аурудың таралуын бақылауға көмектесу үшін есірткіге тәуелді адамдарға жаңа инелерді қолданылғандарына алмастырып береді. АҚШ-та федералдық деңгейде ине алмасу бағдарламаларына үш түрлі тыйым салу бар – Райан Уайт күтім туралы заң, Қателікпен қолданылатын заттар және психикалық денсаулық қызметтері басқармасының (SAMHSA) өкілеттігі және 1997 жылғы Еңбек, денсаулық және әлеуметтік қызметтер (HHS) білім беруге бөлінген қаражат туралы заң. Дегенмен, көптеген штаттар, әсіресе ірі қалаларда, бұл қызметті федералдық заңнамаға қарамастан жалғастыруда, себебі тамырға есірткі салу денсаулыққа қатысты маңызды мәселе болып табылады. Нью-Йорк штатында жүргізілген зерттеуде 12 ай ішінде НЭП ине бөлісудің алдын алып, шамамен 87 ВИЧ жұқтырудың алдын алды. Сонымен қатар, НЭП ВИЧ таралуын үштен бірден бесіден екіге дейін азайтты. Осы бағыттағы зиянды азайтудың тағы бір шарасы – Бақыланатын инъекция орталықтары, сондай-ақ Қауіпсіз инъекция орталықтары деп те аталады. Бұл орталықтарда есірткі қолданушылар жаңа инелерге қол жеткізе алады және есірткіні артық дозаны алдын алу және емдеу, сондай-ақ ВИЧ және гепатиттің алдын алу бойынша оқытылған қызметкерлердің қадағалауымен пайдалана алады. Кейбір орталықтар өз клиенттеріне есірткіге қарсы емделуге және басқа да қосымша әлеуметтік және медициналық қызметтерге қол жеткізуді жеңілдету үшін де көмек көрсетеді. Әлемде Австралия және Канада сияқты қауіпсіз инъекция орталықтарын құрған бірнеше ел бар. NPR мәліметінше, 2013 жылы Канадада бұл бағдарлама басталғаннан бері бұл орталықтар 3,6 миллионнан астам инъекцияны қадағалап, 6000-нан астам артық дозаны алдын алды. Сонымен қатар, 1990-1996 жылдар аралығында Глазго қаласында жүргізілген зерттеуде қауіпсіз ине алмасуды енгізу арқылы гепатит С инфекциясының көрсеткіші айтарлықтай төмендеді. Бақыланатын инъекция орталықтарын енгізудің дамуы қазіргі уақытта әлеуметтік стигма, үкіметтік қолдаудың жетіспеуі және денсаулық сақтау саласындағы жақтаушылықтың болмауына байланысты кеңінен қабылданбауда. Халыққа денсаулық сақтау туралы білім беруді жалғастыру, жақтаушылық күш-жігері және қосымша зерттеулер бақыланатын инъекция орталықтарының кеңеюіне ықпал етуі мүмкін.