Кіріспе

Гюнтер Ванд (7 қаңтар 1912, Эльберфельд, Германия – 14 ақпан 2002, Ульмиц, Берн қаласының жанында, Швейцария) – неміс оркестр дирижері және композитор. Ванд Вупперталь, Алленштейн және Детмольдта оқыды. Кельн консерваториясында Филипп Джарнахтың композиция бойынша шәкірті және Пол Баумгартнердің фортепиано бойынша шәкірті болды. Ол Мюнхенде Франц фон Хоесслиннің дирижерлік сабағын алды, бірақ дирижер ретінде көбінесе өзіндік білім алды. 65 жылдық дирижерлік мансабында ол әсіресе Шуберт және Брукнер шығармаларын орындауымен ерекше құрметке ие болды және көптеген маңызды наградалармен марапатталды, соның ішінде Германияның жазбалар сыйлығы және халықаралық тұрақты Diapason d'Or.

Мансап

1924 жылдың ақпан айында 12 жасында Ванд Вупперталь-Эльберфельдтегі Талия театрында «Дер Зигенербарон» операсын тамашалап, оған қатты әсер етіп, дирижер болуға бел буды. Сол кешкі қойылымда Сандор Баринкей рөлін Ричард Таубер орындады.

Кёльн

Ванд өзінің мансабын 1939 жылы Кельн қаласында, Кельн операсының дирижері ретінде бастады, және ол ондағы бірнеше онжылдықтар бойы қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін оның Кельндегі лауазымы бекітіліп, ол опера және Гюрзених оркестрінің бас музыкалық директоры болды, 1974 жылға дейін онымен дирижерлік жасады, сондай-ақ сол жылы оркестрдің бас қонақ дирижері болып тағайындалды. Ванд Лондон концерттеріне дайындалу үшін көп репетиция уақытын – кем дегенде 5-8 репетицияны талап етуімен белгілі болды.

Репертуар

Өмірінің соңғы жылдарында Ванд өзінің репертуарын негізінен Антон Брукнердің симфонияларымен (оларға 60 жасқа толғанға дейін дирижерлік еткен емес), Шуберт, Брамс, Бетховен және Моцарт симфонияларымен шектеді. Дегенмен, мансабының басында ол Франк Мартин, Дьердь Лигети, Эдгар Варез, Оливье Мессиан және бастапқыда Бернд Алоис Циммерман сияқты композиторлардың заманауи музыкасын жақын тұтқан орындаушы болды. Ванд Брукнерді "Бетховеннен кейінгі ең маңызды симфония жазушы" деп есептеді. Вандтың өмірбаяуын жазған Вольфганг Зайферт: "Гюнтер Вандтың қазіргі заманда Брукнерді түсінуге еңбек еткеніне күмәнданбаймын" деп жазды.

Композициялар

Ванд музыка да жазды, көбінесе оркестрлік сүйемелдеумен әндер және балетке арналған музыка. Оның бір композициясы – сопрано және камералық оркестрге арналған "Odi et amo" концертиносы, оны Ванд әйелі, сопрано Анита Вестхофф үшін жазған. Анита Ванд (Вестхофф) 2009 жылдың 29 желтоқсанында 89 жасында Ульмицте (Швейцария) қайтыс болды.

Марапаттар

65 жылдан астам дирижерлік карьерасы барысында Гюнтер Ванд бірнеше маңызды наградаларға ие болды, оның ішінде «Германия рекордтық сыйлығы», «Германия рекордтық сыншыларының сыйлығы», «Эхо» сыйлығы және халықаралық деңгейдегі маңызы бар «Diapason d'Or» сыйлығын екі рет алды, ол Берлин филармония оркестрімен бірге Шуберт пен Брукнердің жазбалары үшін табыс етілді. 1996 жылы Вандқа өте сирек берілетін Ханс фон Бюлов медалі табыс етілді.