Кіріспе
Американдық бизнес теоретигі Крис Аргирис (16 шілде 1923 – 16 қараша 2013) – американдық бизнес теоретигі және Йель менеджмент мектебі мен Гарвард бизнес мектебінің профессоры. Аргирис, Ричард Бекхард, Эдгар Шейн және Уоррен Беннис сияқты, ұйымды дамыту ілімінің негізін қалаушылардың бірі ретінде белгілі және оқу ұйымдары туралы маңызды еңбектерімен танымал.
Chris Argyris (July 16, 1923 – November 16, 2013) was an American business theorist and professor at Yale School of Management and Harvard Business School. Argyris, like Richard Beckhard, Edgar Schein and Warren Bennis, is known as a co founder of organization development, and known for seminal work on learning organizations.
Өмірбаян
Аргирис Томас С. Аргириспен бірге (1923-2001) АҚШ-қа грек иммигранттарының отбасында Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында дүниеге келді. Аргирис (AHR JUR ris) Нью-Джерси штатының Ирвингтон қаласында және Грекияның Афина қаласында өсті. Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Армиясының байланыс корпусында қызмет етті. Қызметтен кейін ол Кларк университетінде психологияны оқыды, онда Курт Левинмен танысты. 1947 жылы магистр дәрежесін алып, Канзас университетінде 1949 жылы психология және экономика бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. 1951 жылы Уильям Ф. Уайттың жетекшілігімен ұйымдық мінез-құлық тақырыбында диссертация қорғап, Корнелл университетінен докторлық диссертациясын алды. 1951 жылы Аргирис Йель университетінде Йель еңбек және басқару орталығында академиялық қызметін бастады, онда ол орталық директоры және оның ертедегі ықпалы болған Э. Уайт Баккемен жұмыс істеді. Кейін Йельде басқару ғылымдарының профессоры болып тағайындалды. 1971 жылы Гарвард университетіне ауысып, зейнеткерлікке шыққанға дейін білім беру және ұйымдық мінез-құлық профессоры болды. Аргирис Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Monitor консалтингтік фирмасының директоры болып жұмыс істеді. 2006 жылы Торонто университетінен құрметті заң докторы дәрежесін, ал 2011 жылы Йель университетінен ғылым докторы дәрежесін алды. Аргирис 2013 жылдың 16 қарашасында 90 жасында қайтыс болды және Массачусетс штатының Уэстон қаласындағы Линвуд зиратында жерленді.
Жұмыс
Аргиристің алғашқы зерттеулері ресми ұйымдық құрылымдардың, бақылау жүйелері мен басқарудың жеке адамдарға тигізетін әсерін, сондай-ақ олардың оған қалай жауап беретінін және бейімделетінін қарастырды. Бұл зерттеулердің нәтижесінде "Тұлға және ұйым" (1957) және "Жеке тұлға мен ұйымды интеграциялау" (1964) кітаптары жарық көрді. Содан кейін ол ұйымдық өзгерістерге назар аударды, әсіресе ұйымдағы жоғары лауазымды басшылардың мінез-құлқына қатысты зерттеулер жүргізді ("Адамдар аралық қабілет және ұйымдық тиімділік" (1962) және "Ұйым және инновация" (1965)). Одан кейін ол әлеуметтік ғалымның зерттеуші де, қатысушы да ретіндегі рөлін зерттеуге көшті ("Интервенциялық теория және әдістеме" (1970); "Қатаң зерттеудің ішкі қайшылықтары" (1980) және "Іс-қимыл ғылымы" (1985) – Роберт Путнам және Диана Маклейн Смитпен бірлесіп). Оның зерттеу мен теориялық ой-пікірдің төртінші маңызды саласы – Дональд Шонмен бірлесіп жүргізілген жұмыстарының үлкен бөлігі жеке және ұйымдық оқынуға арналды, сондай-ақ адамның мінез-құлқы ғана емес, оның ойлау қабілеті де диагностика мен іс-қимылдың негізі болуы мүмкін екенін көрсетті ("Тәжірибедегі теория" (1974); "Ұйымдық оқыну" (1978); "Ұйымдық оқыну II" (1996) – барлығы Дональд Шонмен бірлесіп). Ол бұл ойларын "Ұйымдық қорғанысты жеңу" (1990) және "Іс-қимыл үшін білім" (1993) еңбектерінде одан әрі дамытты.
Ересектің жеке тұлғасы
Аргирис менеджерлердің адамдарға жағымды қарым-қатынаспен және жауапты ересектердей қараса, өнімділікке жететініне сенді. Есейген қызметкерлер қосымша жауапкершілік, түрлі жұмыстар мен шешімдерге қатысу мүмкіндігін қалайды. Ол сондай-ақ қызметкерлермен туындайтын мәселелердің ескірген басқару тәсілдерімен есейген адамдарды басқару салдарынан болатынына келді.