Албанияның "Бирра Тирана" сыра зауытының тарихы

Кіріспе

Албаниядағы сыра зауыты

Малто сыра зауыты – Албаниядағы ең ірі сыра зауыты. Компания «Бира Тирана» таңбасымен пилснер сырасын сатады, бұл сыра елдің астанасы Тирана қаласында жасалады. Ол алғаш рет 1961 жылы «Комбинати Ушкимор» мемлекеттік мекемесімен шығарылған. Сыраның құрамында 4% спирт бар. Мальто сыра зауыты 2001 жылы жекешелендірілді. Жекешелендіруге дейін компания жылына 5000 тонна өнім өндірсе, қазір шамамен 13000 тонна өнім өндіріп, оның экспорты Косово және АҚШ елдеріне жіберіледі. «Бира Тирана» Албанияда сатылатын барлық сыраның үлкен бөлігін құрайды, кейбір мәліметтерге сәйкес 30%-ға дейін, бұл оны Албаниядағы ең көп таралған өнімдердің біріне айналдырады.

Тарих

Албанияда сыра өндірісі 1938 жылы басталды, оның қуаты жылына шамамен 8000 гектолитрді құрады. Осы жылдары албаниялықтар сыраны көп білмеді, себебі дәстүрлі сусындар шарап және бренді болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Албанияда азық-түлік өнеркәсібін дамыту басталды, ол көбінесе бұрынғы социалистік елдерден импортталды. 1960 жылы "Бирра Тирана" зауыты 70 000 гл/жылдық қуаттылығымен салынып, ресейлік өндіріс технологиясы қолданылды және алғашқы мамандар кеңестік Одақта білім алды. Зауыт 0,5 литрлік бөтелкелерде ағаш жәшіктерде және 50 литрлік бөшкелерде сары пилсен және қара пилсен сырасын өндірді. "Бирра Тирана" бұрынғы "Али Келменди" азық-түлік комбинатының бөлігі болды. Сыра зауытымен бірге, 1983 жылға дейін сыра зауытын мальтамен қамтамасыз еткен мальта өндіріс орны да салынды. Арпа негізінен Корча аймағында өндірілді, ал хмель Поградецте өсірілді. Сыра өндірісі үшін қолданылатын су әрқашан Селитас бұлақтарынан алынды. Сыраға деген сұраныстың артуына байланысты 1983 жылы "Бирра Тирана" қайта жаңартылып, қуаты жылына 150 000 гл-ге дейін арттырылды. Технологияны жақсарту үшін неміс және шведтік жабдықтар қосылды. Осы кезеңде орталықтандырылған экономика болғандықтан, "Бирра Тирана" елдің 2/3 бөлігіне таратылды, ал Албанияның оңтүстік-шығыс бөлігі "Бирра Корча" зауытымен қамтамасыз етілді. 1983 жылдан кейін мальтаның шамамен 50 пайызы импортталатын болды. Саяси ахуалдың өзгеруімен және нарықтың либерализациясымен бірге, көрші елдерден түрлі сыралар импортталды. Осы өнімдердің беделінің, сондай-ақ экономикалық төмендеудің, саяси және әлеуметтік хаостың салдарынан 1990-1992 жылдары өндіріс және сату 4 пайызға төмендеді. Албания үкіметі жүзеге асырған экономикалық орталықтандыру реформасының нәтижесінде "Али Келменди" азық-түлік комбинаты бірнеше жеке кәсіпорындарға бөлінді және "Бирра Тирана" зауыты жеке кәсіпорын ретінде, өзіндік балансымен, "Бирра Малти өндірісі" деген атпен тіркелді, бірақ өнімнің тауарлық маркасы өзгерген жоқ. 1993 жылы BE гранты арқылы Phare бағдарламасы бойынша 1 000 000 ЭКУ сомасында шикізат (мальта, хмель), қаптама (бөтелкелер, жәшіктер) және осы зауыттың жұмысын жақсартуға арналған жабдықтар сұралды. "Бирра Тирана" нарықта сәтті бәсекелесе бастады және оның қаржылық жағдайы жақсара бастады, мемлекеттік бюджетке шамамен 100 000 ЭКУ сомасында қаражат түсіріліп, Германияда толтыру желісі, қаптау, ұнтақтау, CO2 газы, сүзгілеу, пештер, суытуға арналған компрессорлар және тіпті сыра мен тұздықты айналымға шығару желілері үшін жабдықтар сатып алынды, бәрі де болаттан жасалған. Осы кезеңде маркетингке және нарықты талдауға, әсіресе ағылшын, голланд және неміс мамандарының көмегімен ерекше назар аударылды. Осы талдаудың негізінде "Бирра Тирана" өзінің стратегиясын жасады, қаптаманы, жарнаманы және насихаттауды жақсарту арқылы нарықтағы беделін арттырды, бүкіл Албанияда тарату арнасын кеңейтті және тіпті импорттан төмен бағамен бәсекелесті. Тұтынушылар үшін қауіпсіздік стандарты да арттырылды, сыраның сақталу мерзімі алты айдан бір жылға дейін ұңғыма пастеризациясы арқылы ұзартылды. Мальта сырасын өндіру кәсіпорны Албанияда жауапкершілігі шектеулі серіктестік (Ш.Қ.) ретінде тіркелді. 2000 жылы ол "Бирра Малт" акционерлік қоғамына (Ш.А.) қайта құрылды, акциялардың 100 пайызы мемлекетке тиесілі болды. Бұл мемлекеттен меншігін айыруға жасалған қадам болды. Албания мемлекетінің "Бирра Тиранаға" қатысты стратегиясында Албаниядағы кәсіпорындарды мемлекеттен меншігін айыру тиімдірек болар еді, оларды жою емес, тиімділікке жеткізу идеясы жеңіске жеткенін айтуға болады. 2001 жылдың сәуірінде "Бирра Малт" Ш.А. акциялардың 96 пайызын албандық акционерлер, 2 пайызын жер иесі және 2 пайызын жұмысшылар иеленді. Ұйымдастыру және бизнесте ұзақ жылдар бойы сәтті жұмыс істеген он негізгі акционерлердің әкелген мүмкіндіктері, жұмыс істеу жолындағы өзгерістер, бизнес жоспарлары және даму стратегиясының нәтижесінде "Бирра Тирана" Албания нарығындағы жетекші сыра болу мақсатын қойды. Ол тек Албанияда ғана емес, Косово мен Америкада да сатылады. Бұл серпіліс нарықтың көлемін кеңейтудің нәтижесінде, Албания нарығының географиялық шектерінен шығып, "Бирра Тирана" нарығы тек албандық болуы керек деген ойдан бас тартудың нәтижесі болды.

The production of the beer in Albania began in 1938, with a capacity around 8,000 HL in year. In these years the beer was known only a little bit by Albanians, because the traditional drinks were wine and brandy. After the Second World War, Albania began to build the grocery industry, which was imported generally from the countries of ex socialist camp. In 1960 Birra Tirana was constructed as a factory with capacity 70,000 HL/year, with a Russian production technology and the first specialists were qualified in the Soviet Union. It produced beer of the type blond pilsen and dark one in 0.5L bottles in woody case and 50L butt. Birra Tirana has been a component part of ex Grocery Combine "Ali Kelmendi". Together with the beer factory, a malt production facility was built, which until 1983, provided malt to the beer factory. Barley was produced primarily in the zone of Korca, while Hops were cultivated in Pogradec. The water used for the production of the beer has always been from the Selitas fountains. As a result of the increased market demand for beer, in 1983, Birra Tirana was reconstructed, increasing its capacity to 150,000 HL/year. Technology was improved with the addition of German and Swedish machinery. Inasmuch as, in this period, there was a centralized economy, Birra Tirana was distributed in 2/3 of the country, except the south east part of Albania, that was furnished by Birra Korça. After the year 1983, around 50 percent of malt began to be imported. Together with the change in the political climate, including the liberalization of the market, different beers were imported from neighboring countries. As result of the image of these products as well as economic downturn, political and social chaos, the production and the sales in 1990–1992, fell by 4 percent. As result of the reform of economic decentralization, that the Albania Government undertook, the grocery combine "Ali Kelmendi" was disintegrated in some separately establishments and the factory of Birra Tirana, passed as an independent establishment, with distinctive balance, registering under the name The establishment of the Production of Birra Malty, but the product's brand did not change. In 1993, with the grant of BE, via the Phare programme, were claimed 1,000,000 ECU, for the furniture with raw material (malt, hops), packages (bottles, cases), and also exchanges for the brush up to work of this factory. Birra Tirana began to compete successfully in market and its financial condition began to improve, creating such incomes, that not only liquidate in the state budget the fund about 100,000 ECU, but even accomplishing further investments with machinery in Germany, for the filling line, packing, grinding, CO2 gas, filtration, furnaces, compressors for refrigeration, and even the lines of circulation of the beer and brine, all in steel. In this period was paid a special attention to the Marketing and to the analysis of the market in particular, with the help of the English specialists, Dutch and German. In base of this analysis, Birra Tirana created its strategy, improving evidently the image in market, via packing, publicity and promotion improvement, the enlargement of the distribution canal all over Albania, even competing with lower prices than import. Also the security standard was increased for the consumers, growing the long life of this beer six months to one year via tunnel pasteurization. The establishment of the production of Malt Beer, passed in Albania with limited liability (Sh. p. k). Meanwhile, in 2000, it returned in shareholder Fellowship "Birra Malt" Sh. a, with the capital 100% state owned. This was a step forward its denationalization. It can be said that, in the attended strategy by Albanian State against Birra Tirana, won the idea that the denationalization of the establishments in Albania would be more efficient, putting them in efficiency and not destroying them. In April 2001, "Birra Malt" Sh. a was denationalized by ten Albanians shareholders who have 96 percent of the shares, 2% the owner of the terrain and 2% of the workers. With its reorganization, and the breath, that brought the ten main shareholders, which had a long successful experience with their business, about the alteration of the work mentality and all these followed by business plans and by clear strategy of development, "Birra Tirana" has stated its goal to become the main beer in the Albania market. It is not traded only in Albania, but in Kosovo and America. This leap as consequence of the enlargement of the dimensions of the market, escaping the geographic confines of a strictly Albanian market, abandoning the idea that the market of Birra Tirana should be only Albanian.