Америка азамат соғысының тыңшысы Элизабет Ван Лью (1818-1900) туралы ақпарат. Ол Одақ әскері үшін құпия желі құрған жойқын, қайырымды адам болған. Тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка азаматтық соғысының тыңшысы (1818–1900)
American civil war spy (1818–1900)
Элизабет Ван Лью (12 қазан 1818 – 25 қыркүйек 1900) – Америка азаматтық соғысы кезінде Одақ армиясы үшін кең тыңшылар желісін құрып, басқарған американдық аболиционист және қайырымдылық жасаушы. Оның өмірі туралы көптеген негізсіз мәлімдемелер жасалып келеді. Ең сенімді дереккөз – Вирджиния университетінің профессоры Элизабет Р. Варонның 2002 жылғы өмірбаяны.
Elizabeth Van Lew (October 12, 1818 – September 25, 1900) was an American abolitionist and philanthropist who built and operated an extensive spy ring for the Union Army during the American Civil War. Many false claims continue to be made about her life. The single most reliable source is a 2002 biography by University of Virginia professor Elizabeth R. Varon.
Ерте өмір
Элизабет Ван Лью 1818 жылдың 12 қазанында Вирджиния штатының Ричмонд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джон Ван Лью, ал анасы Елиза Бейкер болған. Ван Лью Филадельфияда білім алған. Ол оқыған квакерлер мектебі оның құлдыққа қарсы көзқарасын қалыптастыруға зор ықпал еткен деп есептеледі. Ричмондта Либби түрмесі ашылғанда, Ван Льюға ондағы тұтқындалған Одақ әскерлеріне азық-түлік, киім, жазу қағазы және басқа да қажетті заттарды әкелуге рұқсат берілді. Ол тұтқындарға қашып кету әрекеттеріне көмектесіп, оларға қауіпсіз жасыру орындары туралы ақпарат берді және түрме қызметкерлеріне Одаққа жақын адамды тағайындады. Ван Лью Одақ әскерлеріне ақша беріп, олардың арқылы Конфедерация әскерлеріне пара беруге көмектескен. Жақында тұтқындалғандар Ван Льюге Конфедерация әскерлерінің саны мен қозғалысы туралы ақпарат берді, ол оны Одақ қолбасшыларына жеткізді. Ван Лью соғыс кезінде шпиондық желі басқарды, оған Конфедерацияның Соғыс және Әскери-теңіз департаменттерінің клерктері, сондай-ақ Мэри Ричардс Боузерді қоса алғанда, бос және құл африкалық американдықтар кірді. Мэри Джейн Ричардс, басқаша айтқанда Мэри Элизабет Боузер, Ван Лью үйінде бұрынғы құл қыз болған және оны отбасы Пенсильваниядағы квакер мектебінде білім алуға жіберген. Ван Льюдің тыңшылар желісі соншалықты тиімді болды, ол бірнеше рет генерал-лейтенант Улисс С. Грантка өзінің бақшасынан жаңа гүлдер мен Ричмонд газетінің көшірмесін жіберді.
Elizabeth Van Lew was born on October 12, 1818, in Richmond, Virginia. Her father was John Van Lew and Eliza Baker was her mother. Van Lew was educated in Philadelphia. The Quaker school she attended is thought to have been influential in forming her anti slavery views. When Libby Prison was opened in Richmond, Van Lew was allowed to bring food, clothing, writing paper, and other things to the Union soldiers imprisoned there. She aided prisoners in escape attempts, passing them information about safe houses and getting a Union sympathizer appointed to the prison staff. Van Lew reportedly helped Union soldiers by giving them money to bribe Confederates. Recently captured prisoners gave Van Lew information on Confederate troop levels and movements, which she passed on to Union commanders. Van Lew also operated a spy ring during the war, which included clerks in the War and Navy Departments of the Confederacy, as well as free and enslaved African Americans, including Mary Richards Bowser. Mary Jane Richards, aka Mary Elizabeth Bowser, was reputedly a formerly enslaved maid in the Van Lew household, and was sent by the family to be educated in a Quaker school in Pennsylvania. Van Lew's spy network was so efficient that on several occasions she sent Lt. Gen. Ulysses S. Grant fresh flowers from her garden and a copy of the Richmond newspaper.
Соғыстан кейінгі өмір
1865 жылы сәуірде Ричмонд АҚШ әскерлерінің бақылауына өткенде, Ван Лью қалада АҚШ туын көтерген алғашқы адам болды. Ван Лью қаланың пошта жүйесін жаңғыртты және бірнеше африка-американдықтарды жұмысқа алды, олар ақ нәсілді қызметкерлермен бірдей жалақы мен әлеуметтік жеңілдіктерге ие болды, бірақ 1877 жылы жаңа президент Рутерфорд Б. Хейс оны қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Кейіннен оған Ричмондқа пошта кызметкері ретінде қайта оралуға рұқсат берілді, онда ол 1883 жылдан 1887 жылға дейін жұмыс істеді. Дегенмен, көрші балаларға, соның ішінде болашақ жазушы Эллен Глазгоға, оны әйел-құбылашы санау керектігі айтылды. Оның қабір тасында былай жазылған: «Элизабет Л. Ван Лью (1818–1900) Ол құлдықты жою және Одақты сақтау үшін адамның ең қымбат нәрселерін – достарын, бақытын, жайлылығын, денсаулығын, тіпті өмірін де тәуекелге ұсынды. Бостон Капитолийінен алынған осы тас Массачусетс штатының достарынан құрметпен сыйланған». Ван Лью өсиетімен жеке қолжазбаларын, соның ішінде соғыс туралы естеліктерін полковник Ревирдің туысы Джон П. Рейнольдсқа қалдырды. 1911 жылы Рейнольдс ғалым Уильям Г. Беймерді Ван Льюдің алғашқы өмірбаянын Harper's Monthly журналында жариялауға көндірді. Өмірбаян көрсеткендей, Ван Лью тыңшылық қызметіндегі сәттілігіне оның ақылдан безгендей көрінуі себеп болды, соның салдарынан ол «Ақылсыз Бетти» деген лақап атын алды. 1911 жылы Ричмонд қаласы Ван Льюдің бұрынғы үйін сатып алып, бұзды. Келесі жылы оның орнында Беллвью бастауыш мектебі (әлі күнге дейін сақталып қалған) салынды. Қазіргі таңда оның және Боузердің (Мэри Джейн Ричардстың) қызметтерін еске түсіретін тарихи тақталар мен белгілер орнатылған. Сонымен қатар, Ван Льюдің екі қызметшісінің қызы Мэгги Уокер Ричмондта белгілі христиан кәсіпкері атанды және елдегі алғашқы афроамерикандық әйелге тиесілі банкті құрды. 1993 жылы Элизабет Ван Лью Әскери барлау қызметінің Даңқ залына енгізілді.
When Richmond fell to U. S. forces in April 1865, Van Lew was the first person to raise the United States flag in the city. Van Lew modernized the city's postal system and employed several African Americans, with the same pay and benefits as white employees, until new President Rutherford B. Hayes had her replaced in 1877. She was allowed to return as a postal clerk in Richmond, where she served from 1883 to 1887. However, neighborhood children, including future novelist Ellen Glasgow, were told to consider her a witch. The epitaph reads: "ELIZABETH L. VAN LEW (1818 1900) She risked everything that is dear to man friends fortune comfort health life itself that slavery might be abolished and the Union preserved. This boulder from the Capitol Hill in Boston is a tribute from Massachusetts friends." In her will, Van Lew bequeathed her personal manuscripts, including her account of the war, to John P. Reynolds, Col. Revere's nephew. In 1911, Reynolds convinced the scholar William G. Beymer to publish the first biography of Van Lew in Harper's Monthly. The biography indicated that Van Lew had been so successful in her spying activities because she had feigned lunacy, and this idea won Van Lew the nickname "Crazy Bet". The city of Richmond acquired and demolished the Van Lew mansion, her former home, in 1911. Bellevue Elementary School (which still remains) was erected on the site the following year. Historical plaques and a marker now memorialize her activities, and those of Bowser (aka Mary Jane Richards). Furthermore, the daughter of two of Van Lew's servants, Maggie Walker, became a prominent Christian entrepreneur in Richmond, founding the country's first African American woman owned bank. Elizabeth Van Lew was inducted into the Military Intelligence Hall of Fame in 1993.
Кітаптар мен фильмдер
Элизабет Ван Лью 1944 жылы Элсуит Тайнның «Янки-негiз» атты кітабында, Уильямсбург сериясындағы екінші кітап ретінде, және Лоис Левиннің «Мэри Боузердің құпиялары» романындағы кейіпкер болды. Оның тарихы сондай-ақ 1995 жылғы балалар кітабында – Беверли Холлдың «Арыстан басының құпиясы», 2005 жылғы роман «Элизабет Ван Лью: Азамат соғысы тыңшысы» (авторы Хайди Шуф), 2006 жылғы роман «Бізді тек адал деп атаңыз: Одақтың жер астындағы қозғалысы» (авторы Мари Якобер), 2013 жылғы роман «Тыңшы әйел» (авторы Дженифер Чиаверини) және 2016 жылғы роман «Айранбет пен Массачусетс азаматы» (авторы Фредерик Лаписарди) арқылы көркемделіп суреттелді. 1987 жылы түсірілген «Арнайы достық» телефильмі Ван Лью мен оның бұрынғы құлы Мэри Боузердің достығы мен Одаққа деген бірлескен қызметінің көркемделіп баяндалған оқиғасын көрсетеді (фильмде Ван Лью орта жастағы емес, жас әйел ретінде бейнеленген). 1990 жылы түсірілген «Менің үйімдегі сатқын» телефильмі Элизабет Ван Льюдің тарихын оның немере қызының көзқарасынан баяндайды; Мэри Кей Плейс Элизабет рөлін сомдайды. Азамат соғысы кезіндегі Элизабет Ван Льюдың қызметі туралы көркемделіп, бірақ жан-жақты зерттелген мақала Карен Эбботтың 2015 жылғы «Өтірікші, сұлу, сарбаз, тыңшы: Азамат соғысындағы төрт жасырын әйел» романына енгізілген.
Elizabeth Van Lew was an insignificant character in the 1944 book Yankee Stranger by Elswyth Thane, the second in her Williamsburg series, and a character in The Secrets of Mary Bowser, a novel by Lois Leveen. Her story was also fictionalized in 1995 children's book The Secret of the Lion's Head by Beverly Hall, the 2005 novel Elizabeth Van Lew: Civil War Spy by Heidi Schoof, the 2006 novel Only Call Us Faithful: A Novel of the Union Underground by Marie Jakober, the 2013 novel The Spymistress by Jennifer Chiaverini. and the 2016 novel "Crazy Bet and the Gentleman from Massachusetts" by Frederick Lapisardi. The 1987 television movie A Special Friendship tells a fictionalized story of the friendship and pro Union collaboration of Van Lew (who is presented as a young, rather than middle aged, woman in the film) and her former slave Mary Bowser. The 1990 television movie Traitor in My House tells the story of Elizabeth Van Lew from the perspective of her niece; Mary Kay Place portrays Elizabeth. A fictionalized, but heavily researched account of Elizabeth Van Lew's work during the Civil War is included in Karen Abbott's 2015 novel, Liar, Temptress, Soldier, Spy: Four Women Undercover in the Civil War.