Пол Мазурски: Американдық режиссер, сценарист және актер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

1930 - 2014 жылдары өмір сүрген американдық режиссер, сценарист және актер. Ирвин Лоуренс "Пол" Мазурский (/m//ə/'/z//ɜr//s//k//i/; 1930 жылдың 25 сәуірі – 2014 жылдың 30 маусымы) – американдық кинорежиссер, сценарист және актер. Қазіргі заманғы қоғамдық мәселелерді көтеріп, драмалық комедия жанрындағы фильмдерімен танымал. "Боб пен Кэрол, Тед пен Элис" (1969), "Тұрмысқа шықпаған әйел" (1978), "Гарри мен Тонто" (1974) және "Дұшпандар, махаббат очеркі" (1989) фильмдері үшін бес рет "Оскар" сыйлығына ие болды. Ол сонымен қатар "Келесі аялдама – Гринвич Виллидж" (1976), "Мәскеу Хадсонда" (1984), "Беверли-Хиллстегі қаңғыбастар" (1986), "Парадор үстіндегі ай" (1988) және "Сауда орталығынан көріністер" (1991) сияқты фильмдерді режиссерлік еткенімен де белгілі.

Ерте өмір және білім

Ол Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында еврей отбасында дүниеге келді, анасы Жан (қызметі бойынша Герсон), би сабақтарында фортепианода ойнаған, әкесі Дэвид Мазурский – жұмысшы болған. Мазурскийдің әкесінің әкесі Украинадан көшіп келген. Мазурский 1951 жылы Бруклин колледжін бітірді.

Мансап

Мазурский өзінің кинодағы мансабын Стэнли Кубриктің "Қорқыныш пен құштарлық" (1953) атты тұңғыш көркем фильмінде актер ретінде бастады. Ирвин есімін ұнатпаған Мазурскиге сол кездегі әйелі Бетти Пурди фильмнің титрлерінде қандай есімді пайдалануды қалағанын сұрады, себебі ол Кубрикке өзін "Санрайз" сарайында столда қызмет етумен айналысқанда делдал ретінде пайдалануын айтқан еді. Телефонда сөйлескенде ол Полды экрандық есімі ретінде ұсынды, ол келісті. Екі жылдан кейін ол "Қара тақтаның джунглилері" (1955) фильмінде билікке қарсы көзқарасы бар жасөспірімдердің сыныбының бірі ретінде пайда болды. Оның актерлік мансабы бірнеше онжылдыққа созылды, ол "The Twilight Zone" және "The Rifleman" телесериалдарының эпизодтарында ойнады. Ол сондай-ақ 1950 жылдардың соңында түнгі клубтарда шоулар қойды, ең әйгілісі Херб Хартигпен бірге "Игорь және H" атты комедиялық дуеті болды. Ол Актерлер студиясына түсуге өтініш берді (бірақ қабылданбады), бірақ бұрын Пол Манн мен Курт Конвейден сабақ алған Ли Страсбергпен сабақтарға қатысты. Актерлік мансабын бастағаннан кейін көп ұзамай Мазурский сценарист болып жұмыс істеді және 1963 жылы Ларри Такермен бірге "The Danny Kaye Show" бағдарламасында жұмыс істеді. 1965 жылы олар "The Monkees" телесериалының пилоттық эпизодының сценарийін жасады, онда екеуі де камео рөлдерінде пайда болды, бірақ пилоттық эпизод серияның жалғыз сценарийі болды. Мазурскийдің киносценарийші ретіндегі дебюті Питер Селлерстің "Мен сені жақсы көремін, Элис Б. Токлас" (1968) комедиясы болды. Бастапқыда өндіріс міндеті Такерге, ал режиссерлік міндеті Мазурскиге жүктелген еді. Алайда, фильмнің жұлдызы Питер Селлерс оның орнына Хай Авербакты режиссер етіп таңдады. Келесі жылы ол өзінің алғашқы фильмін – Мазурский мен Ларри Таккер өндірген және сценарийін жазған "Боб & Кэрол & Тед & Элис" (1969) фильмін түсірді, ол үлкен сынға ұшырады және коммерциялық сәттілікке жетті. Фильм жылдың ең көп касса жинаған бесінші фильмі болды және Мазурскиге алғашқы "Оскар" номинациясын әкелді. Ол келесі екі онжылдық бойы камера артындағы мансабын жалғастырды, көптеген ерекше, драмалық және сынға ие фильмдердің сценарийлерін жазып, режиссерлік етті. Оның ең сәтті фильмдері қазіргі заманғы драмалық комедиялар болды, соның ішінде "Оскар" сыйлығын жеңіп алған "Гарри мен Тонто" (1974), "Ең жақсы фильм" номинациясына ие болған "Тұрмысқа шықпаған әйел" (1978) және "Хадсон өзеніндегі Мәскеу" (1984) және "Беверли-Хиллстегі төмендеу" (1986) сияқты танымал фильмдер. Оның қазіргі заманғы әлеуметтік мәселелерді қамтыған комедиялары туралы "The Hollywood Reporter" "[ол] 1960-шы жылдардың соңынан 1980-шы жылдарға дейін заман рухын сезінгендей болды" деді, ал "Variety" "оның туындылары мәдени маңызға ие" деп мәлімдеді. Осы кезеңде Мазурский түсірген басқа фильмдерге Голливуд сатирасы "Алекс Вундерлендте" (1970), Лос-Анджелестегі қарым-қатынас комедиясы "Блюм ғашық болғанда" (1973) және жартылай автобиографиялық "Келесі аялдама, Гринвич-Виллидж" (1976) кіреді. Мазурский сондай-ақ "Желдің екінші жағы" (1972; 2015 жылы аяқталды) және "Жұлдыз туғанда" (1976) фильмдерінде қосалқы рөлдерде ойнады. 1980 жылдары ол Нью-Йорк қаласындағы Жюль мен Джимге арналған "Уилли мен Фил" (1980) комедиясын, Шекспирдің заманауи комедиясы "Дауыл" (1982), Кариб теңізіндегі саяси фарс "Парадор үстіндегі ай" (1988) және Айзек Башевис Сингердің сүйікті бейімделуі "Дұшпандар, махаббат тарихы" (1989) фильмдерін түсірді. Өмірінің соңында Мазурский 1988 жылы түсірген "Парадор үстіндегі ай" фильмінің Бродвей музыкалық бейімделуін жасап жатты. Ол "Дүние тарихының бірінші бөлімі" (1981), "Түнге кіру" (1985), "Панчлайн" (1988) және "Беверли-Хиллстегі сыныптық күрес көріністері" (1989) фильмдерінде қосалқы рөлдерде ойнады. Мазурский өзінің көптеген фильмдерінде қосалқы рөлдерде немесе камеоларда пайда болды. "Парадор үстіндегі ай" (1988) фильмінде Рио опера театрына үш күнге ғана қол жеткізілгендіктен, Мазурский Джудит Малина қол жетімсіз болғанда диктатордың анасын ойнап, рөлді әйел киімінде сомдады. Ол сондай-ақ 1990 жылдары "Man Trouble" (1992), "Carlito's Way" (1993), "Love Affair" (1994), "2 Days in the Valley" (1996), "Майами рапсодиясы" (1995), "Алабамадағы ақымақ" (1999) және "Мен ірімшік жеуге біреуді қалаймын" (2006) сияқты жобаларда ойнады. Сондай-ақ, ол "Анц" (1998) фильмінде психологтың дауысын орындады. 1990 жылдары ол сәл сәттілікке жетті. Ол Вуди Аллен мен Бетт Мидлер ойнаған "Сцены сауда орталығынан" (1991) фильмін түсірді. Оның соңғы сценарийі болған "Сарпық" (1993) фильмінен кейін Мазурский "Faithful" (1996), "Winchell" (1998) және "Coast to Coast" (2003) сияқты фильмдерде режиссер ретінде сирек жұмыс істеді. Оның соңғы фильмі тәуелсіз "Yippee" (2006) құжаттық фильмі болды. Кейінгі жылдары Мазурский "The Sopranos" сериалында "Sunshine" покер дилері рөлінде шағын рөл ойнады. Ол сондай-ақ "Curb Your Enthusiasm" сериалының 4 маусымында Мел Брукстың әріптесі Норм рөлінде пайда болды, ол кейін 7 маусымның эпизодында қайта ойнады. Өзінің автобиографиялық кітабы "Show Me the Magic" (1999) кітабында Мазурский кино өнеріндегі тәжірибесі мен бірнеше танымал экранды тұлғалармен болған қарым-қатынасын баяндайды. Ол Сэм Вассонның 2011 жылғы "Paul on Mazursky" кітабының тақырыбы болды. Мазурский фильм туралы көптеген құжаттық фильмдерде өзінің рөлінде пайда болды, соның ішінде "A Decade Under the Influence", "New York at the Movies" және "Screenwriters: Words Into Image". 2011 жылдан 2014 жылы қайтыс болғанға дейін Мазурский "Vanity Fair" журналында кино сыншысы болып жұмыс істеді.

Mazursky began his film career as an actor in Stanley Kubrick's first feature, Fear and Desire (1953). Mazurksy, who never liked his first name of Irwin, was asked by his then girlfriend Betty Purdy what name he wanted to use in the credits for the film, as he had told Kubrick to use her as a go between when he was busy waiting tables at Sunrise Manor. When on the phone with her, she suggested using Paul for his screen name, which he agreed with. Two years later he appeared in a featured position as one of a classroom of teenagers with issues towards authority in The Blackboard Jungle (1955). His acting career continued for several decades, starting with parts in episodes of television series such as The Twilight Zone and The Rifleman. He also did shows for nightclubs in the late 1950s, most notably with Herb Hartig, with their comedy act being named "Igor and H" before breaking up to do a solo act. He applied (and was rejected) to the Actors Studio, but he took classes with Lee Strasberg as instructor, having previously studied under Paul Mann and Curt Conway. Soon after starting his acting career, Mazursky became a writer and worked on The Danny Kaye Show in 1963 with Larry Tucker, who he had first known when Tucker went from personal manager of comedy clients to being a part of the Los Angeles operation of The Second City troupe. In 1965, they crafted the script of the original pilot of The Monkees television series, in which they both also appeared in cameos, although the pilot ended up being their only script for the series. Mazursky's debut as a film screenwriter was the Peter Sellers comedy I Love You, Alice B. Toklas (1968). The original intent was for Tucker to produce and for Mazursky to direct. Peter Sellers, the star of the feature, instead picked Hy Averback to direct the film. The following year, he directed his first film Bob & Carol & Ted & Alice (1969) produced and written by Mazursky and Larry Tucker), which proved to be a major critical and commercial success. The film was the fifth highest grossing of the year and earned Mazursky his first Oscar nomination. His career behind the camera continued for the next two decades as he wrote and directed a prolific string of quirky, dramatic and critically popular films. His most successful films were contemporary dramatic comedies and include the Academy Award winning Harry and Tonto (1974), the Best Picture nominated An Unmarried Woman (1978), and popular hits such as Moscow on the Hudson (1984) and Down and Out in Beverly Hills (1986). In light of his comedies that tackled a number of modern social subjects, The Hollywood Reporter stated that "from the late '60s through the '80s, [he] seemed to channel the zeitgeist " and Variety stated that "his oeuvre smacks of cultural significance." Other films made by Mazursky during this time include the Hollywood satire Alex in Wonderland (1970), the cutting Los Angeles relationship comedy Blume in Love (1973), and the semi autobiographical coming of age story Next Stop, Greenwich Village (1976). Mazursky also played supporting roles in The Other Side of the Wind (1972; finished 2015), A Star Is Born (1976). He also directed during the 1980s the New York City based Jules and Jim homage Willie & Phil (1980), the contemporary Shakespeare comedy Tempest (1982), the Caribbean set political farce Moon over Parador (1988), and the acclaimed Isaac Bashevis Singer adaptation Enemies, a Love Story (1989). Late in his life, Mazursky was developing a Broadway musical adaptation of his 1988 film Moon over Parador. He had supporting roles in History of the World Part I (1981), Into the Night (1985), Punchline (1988) and Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills (1989). Mazursky appeared in supporting roles or cameos in most of his own films. In Moon over Parador (1988), with the Rio Opera House available for only three days of shooting, Mazursky cast himself as a dictator's mother when Judith Malina was unavailable, playing the character in drag. He also acted in 1990s in projects such as Man Trouble (1992), Carlito's Way (1993), Love Affair (1994), 2 Days in the Valley (1996), Miami Rhapsody (1995), Crazy in Alabama (1999), and I Want Someone to Eat Cheese With (2006). He also performed the voice of the Psychologist in Antz (1998). He then experienced less success in the 1990s. He directed Scenes from a Mall (1991), starring Woody Allen and Bette Midler. Following his filmmaking satire The Pickle (1993), which was his last writing credit, Mazursky worked only sporadically as a director on such films as Faithful (1996), Winchell (1998), and Coast to Coast (2003). His final film was the independent documentary Yippee (2006). In later years, Mazursky had a small part as "Sunshine" the poker dealer in The Sopranos. He also appeared in five episodes of season 4 of Curb Your Enthusiasm as Mel Brooks' associate Norm, a role that he later reprised in a season 7 episode. In his autobiography Show Me the Magic (1999), Mazursky recounts his experiences in filmmaking and with several well known screen personalities including Peter Sellers. He was the subject of the 2011 book Paul on Mazursky by Sam Wasson. Mazursky appeared as himself in a number of documentaries on film, including A Decade Under the Influence, New York at the Movies, and Screenwriters: Words Into Image. From 2011 until his death in 2014, Mazursky served as a film critic for Vanity Fair.

Мұра

Мазурский жазған және режиссерлік еткен әрбір фильмде Нью-Йорк немесе Лос-Анджелес қалаларының бірі оқиға орны ретінде пайда болады. 1991 жылы Los Angeles Times газеті "Лос-Анджелес көрінісін Мазурскийден ақылдырақ немесе көңілдірек бейнелеген кинорежиссер болған емес. Бұл жай ғана қаланың мәдени өміріне құлақ болу емес; Bob & Carol & Ted & Alice, Alex in Wonderland, Blume in Love және Down and Out in Beverly Hills сияқты Лос-Анджелес фильмдерін ерекше ететін нәрсе – Мазурскийдің қаланың шексіз поп-мәдениетіне деген құштарлығы" деп жазды. Оның фильмдері барлығы он екі рет "Оскар" сыйлығына ұсынылып, бір рет жеңіске жетті, ал он тоғыз рет "Алтын глобус" сыйлығына ұсынылып, екі рет жеңіп алды. Киносыншы Роджер Эберт Мазурскийдің туындыларының ынталы жанкүйері болды және оның алты фильміне шолуларында ең жоғары – төрт жұлдыз берді. 1986 жылы Эберт "Мазурский комедияларды жасаудың ерекше жолын тапқан, олар көптеген мәнді фильмдерден гөрі ақылдырақ және маңыздырақ" деді.

Жеке өмір

Мазурский 1953 жылдан бастап өмірінің соңына дейін кітапханашы және әлеуметтік жұмыскер Бетси Мазурскийге (қыздығы Пурди) үйленген. Олардың Мег және Джилл есімді екі қызы болды. Мазурский дінге сенбеген адам болған. 2014 жылдың 30 маусымында Лос-Анджелестегі Седарс-Синай медициналық орталығында жүрек-өкпе тоқтасынан 84 жасында қайтыс болды.

Марапаттар мен құрметтер

Мазурский бес рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды, төрт рет «Боб және Кэрол және Тед және Элис» (1969), «Гарри мен Тонто» (1974), «Некеде тұрмаған әйел» (1978) және «Дұшпандар, махаббат тарихы» (1989) фильмдерінің сценарийлерін жазуы үшін, ал бір рет «Некеде тұрмаған әйел» фильмінің продюсері ретінде (ең жақсы фильм номинациясы). Ол сондай-ақ екі рет «Алтын глобус» сыйлығына және Канн кинофестивалінің «Алтын пальма» сыйлығына екі рет ұсынылды, сонымен қатар көптеген басқа да марапаттарға ие болды. 2000 жылы Остин кинофестивалінің «Ең үздік сценарийші» сыйлығын алды. 2000 жылы ол «Amicus Poloniae» («Польшаның досы») атағымен марапатталды, бұл Польшаның АҚШ-тағы елшісі құрған және жыл сайын АҚШ азаматтарына поляк-американдық қатынастарға қосқан ерекше үлесі үшін табыс етілетін құрметті атақ. 2010 жылы Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығы оны мансаптық жетістіктері үшін марапаттады. 2013 жылдың 13 желтоқсанында Мазурскийге Муссо мен Фрэнк Гриллдің алдында Голливудтың Даңқ аллеясындағы 2515-ші жұлдыз орнатылды. Достары және әріптестері Мел Брукс, Ричард Дрейфус және Джефф Гарлин қатысты. 2014 жылдың 1 ақпанында WGA сыйлықтарында Мазурский Америка Жазушылар Гильдиясының өмір бойына жетістіктері үшін берілетін «Screen Laurel» сыйлығын алды. Комедиялық актер, режиссер және жақын досы Мел Брукс марапатты табыс етті. 2014 жылдың мамыр айында Мазурский Нью-Йорктегі Бруклин колледжінің жылдық гала-кешінде «Бруклиннің ең үздік сыйлығымен» марапатталды. 2015 жылы Джо Суонбергтің «Отты қазу» фильмі Мазурскийдің естелігіне арналды. 2019 жылы Грег Притикин өзінің «Соңғы күлкі» фильмін Мазурскийге арнады.

Mazursky received five Academy Award nominations, four for his screenplay writing on Bob & Carol & Ted & Alice (1969), Harry and Tonto (1974), An Unmarried Woman (1978), and Enemies, a Love Story (1989), and once as producer of An Unmarried Woman (nominated for Best Picture). He was also twice nominated for a Golden Globe and twice for the Cannes Film Festival's Palme d'Or, among many other awards. In 2000, he was the recipient of the Austin Film Festival's Distinguished Screenwriter Award. In 2000, he was awarded the Amicus Poloniae (Latin: "Friend of Poland"), which is a distinction established by the Polish ambassador to the United States and conferred annually on citizens of the United States for special contributions to Polish American relations. In 2010, the Los Angeles Film Critics Association honored him with an award for Career Achievement. On December 13, 2013, Mazursky was awarded the 2,515th star of the Hollywood Walk of Fame, in front of Musso & Frank Grill. Friends and collaborators Mel Brooks, Richard Dreyfuss, and Jeff Garlin were all present. On February 1, 2014, at the WGA Awards, Mazursky received the Screen Laurel Award, which is the lifetime achievement award of the Writers Guild of America. Comedian, filmmaker and close friend Mel Brooks presented the award. In May 2014, Mazursky received the Best of Brooklyn Award at his alma mater Brooklyn College's annual gala in New York City. In 2015, Joe Swanberg's film Digging for Fire was dedicated in memory to Mazursky. In 2019, Greg Pritikin dedicated his film The Last Laugh to Mazursky. Year Association Category Project ResultRef. (Reference(s)) 1968 Writers Guild of America Best Original Screenplay I Love You, Alice B. Toklas 1969 Academy Award Best Original Screenplay Bob & Carol & Ted & Alice BAFTA Award Best Screenplay Writers Guild of America Award Best Original Screenplay National Society of Film Critics Best Screenplay New York Film Critics Circle Best Screenplay 1970 New York Film Critics Circle Best Supporting Actor Alex in Wonderland 1973 Writers Guild of America Award Best Original Screenplay Blume in Love 1974 Academy Award Best Original Screenplay Harry and Tonto Writers Guild of America Award Best Original Screenplay 1976 Cannes Film Festival Palme d'Or Next Stop, Greenwich Village Writers Guild of America Award Best Original Screenplay 1978 Academy Awards Best Picture An Unmarried Woman Best Original Screenplay Golden Globe Awards Best Director Best Screenplay Cannes Film Festival Palme d'Or Directors Guild of America Award Outstanding Directing Feature Film Writers Guild of America Award Best Original Screenplay National Society of Film Critics Best Screenplay New York Film Critics Circle Best Screenplay Los Angeles Film Critics Association Best Screenplay 1982 Venice International Film Festival Golden Lion Tempest Toronto International Film Festival People's Choice Award 1986 Writers Guild of America Award Best Adapted Screenplay Down and Out in Beverly Hills 1989 Academy Award Best Adapted Screenplay Enemies, A Love Story New York Film Critics Circle Best Director 1996 Berlin International Film Festival Golden Bear Faithful

Жыл Қауымдастық Санаты Жоба Нәтижесі Сілтеме (Reference(s))
1968 Америка Жазушылар Гильдиясы Ең үздік түпнұсқа сценарий Мен сені сүйемін, Элис Б. Токлас
1969 «Оскар» сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий «Боб және Кэрол және Тед және Элис»
BAFTA сыйлығы Ең үздік сценарий
Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий
Ұлттық киносыншылар қоғамы Ең үздік сценарий
Нью-Йорк киносыншылар шеңбері Ең үздік сценарий
1970 Нью-Йорк киносыншылар шеңбері Ең үздік қосымша актер «Алекс Уандерлендте»
1973 Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий «Блумдағы махаббат»
1974 «Оскар» сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий «Гарри мен Тонто»
Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий
1976 Канн кинофестивалі «Алтын пальма» «Келесі аялдама – Гринвич-Виллидж»
Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий
1978 «Оскар» сыйлығы Ең үздік фильм «Некеде тұрмаған әйел»
Ең үздік түпнұсқа сценарий
«Алтын глобус» сыйлығы Ең үздік режиссер
Ең үздік сценарий
Канн кинофестивалі «Алтын пальма»
Режиссерлер гильдиясы сыйлығы Ең үздік режиссура (толық метражды фильм)
Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік түпнұсқа сценарий
Ұлттық киносыншылар қоғамы Ең үздік сценарий
Нью-Йорк киносыншылар шеңбері Ең үздік сценарий
Лос-Анджелес киносыншылар қауымдастығы Ең үздік сценарий
1982 Венеция халықаралық кинофестивалі «Алтын арыстан» «Дауыл»
Торонто халықаралық кинофестивалі Көрермендердің таңдауы
1986 Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығы Ең үздік бейімделген сценарий «Беверли-Хиллздегі қаңғыбас»
1989 «Оскар» сыйлығы Ең үздік бейімделген сценарий «Дұшпандар, махаббат тарихы»
Нью-Йорк киносыншылар шеңбері Ең үздік режиссер
1996 Берлин халықаралық кинофестивалі «Алтын аю» «Адалдық»