Кіріспе
Музыкалық ансамбльдің түрі
Ұлыбританияда, қола оркестрі (аймақтық түрде күміс оркестр немесе шахтерлер оркестрі деп аталады) – қола және соқпалы аспаптардың белгілі бір жиынтығынан құралған музыкалық ансамбль. Ұлыбританиядағы қола оркестрінің қазіргі түрі 19 ғасырға дейін жетеді, қауымдастықтар мен жергілікті өнеркәсіп негізінде дамыған жарыс дәстүрімен ерекшеленеді, оның ішінде шахтерлер оркестрлері ерекше атаққа ие. Сталибридж ескі оркестрі (әлі де бар) 1809 жылы құрылған және әлемдегі алғашқы азаматтық қола оркестрі болған. Британдық құрамын пайдаланатын оркестрлер Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландияда қола оркестрінің ең көп таралған түрі болып табылады, сонымен қатар континенттік Еуропа, Жапония және Солтүстік Америкада да кең таралған. Ұлыбританияда қола оркестрлерінің дәстүрі жалғасуда, жергілікті қауымдастықтар мен мектептерде олар кездеседі. Британдық оркестрлер арасындағы жарыстар өте жоғары деңгейде өтеді, оркестрлер футбол лигасына ұқсас бес топқа бөлінеді. Жыл бойы жергілікті, аймақтық және ұлттық деңгейде жарыстар өткізіледі, жыл соңында топтар жоғарылатылып немесе төмендетіледі. 2019 жылғы Ұлыбританияның ұлттық қола оркестрлер чемпионатының жеңімпазы Оңтүстік Уэльстен келген Кори оркестрі болды. Жыл сайынғы Дарем шахтерлер мерекесінде қола оркестрлерінің көптеген үлгілерін тамашалауға болады. Сонымен қатар, Ұлы Манчестердегі Сэдлворт аймағындағы Ақ жұма күні жүздеген оркестрлер қатысатын, қызу бәсекеге толы жыл сайынғы іс-шаралар өтеді.
Этимология
Мыс оркестрі мен күміс оркестрі терминдері бір-бірімен мағынасы бірдей, себебі мыс немесе күміс деп аталатын көптеген оркестрлердің басым бөлігінде лакталған мыс және күміс жалатылған аспаптарды ойнайтын музыканттар болады. Дегенмен, қарапайым немесе лакталған мыс аспаптар күміс жалатылған аспаптарға қарағанда арзан болған кезде, күміс оркестрі деген термин соңғысын алуға шамасы жететін және осылайша табысты деп есептелетін ансамбльді білдіретін. Қазір әр түрдің құны шамалас болғандықтан, мыс пен күміс оркестрлері арасындағы айырмашылық көбінесе жасалмайды. Алайда, кейбір мыс оркестрлері конкурстар мен жарыстардағы жетістіктерінің нәтижесінде «күміс жүлде оркестрі» деген атқа ие болды. Уақыт өте келе, кейбіреулері күміс деген атауын сақтап қалды, бірақ міндетті түрде аспаптарын емес. Бүгінгі таңда, нақты айырмашылық – күміс оркестрлері көбінесе Англияның оңтүстігінде, ал мыс оркестрлері солтүстігінде орналасқан, бірақ солтүстікте де күміс оркестрлері бар, ал оңтүстікте көптеген мыс оркестрлері кездеседі.
Нөмірлік
Перкуссия, бас тромбондары және кейбір ескі тенор тромбоны музыкасын қоспағанда, барлық партиялар транспозицияланып, скрипка кілтінде жазылады, аспаптың ең төменгі ашық нотасы (B♭ немесе E♭) ортаңғы C ретінде көрсетіледі. Бұл дегеніміз, бас аспаптардан сопрано корнетіне дейінгі әрбір клапанды аспап үшін нота тақтасындағы белгілі бір нота сол клапанның саусақ қоюына сәйкес келеді, бұл орындаушыларға партиялар арасында оңайырақ өтуге мүмкіндік береді. Бұл жүйе Ұлыбритания стиліндегі қола аспаптар тобына тән, бірақ тарихи тұрғыдан Солтүстік Америкадағы барабан және керней корпусының қызметі де қола аспаптар тобының барлық скрипка кілтінде жазу конвенциясын ұстанған. Тенор тромбоны музыкасы әдетте, топтағы басқа аспаптар сияқты, скрипка кілтінде жазылады, бірақ ескі ноталар немесе марштар кейде тенор кілтін қолданады. Бас тромбоны музыкасы бас кілтінде концерттік питчте жазылады. Бұл тарихи түрде осы партияны қазіргі заманғы B♭ бас тромбоны емес, G бас тромбоны орындағандықтан болды. Аспап технологиясы жаңарып, G бас тромбонының қажеттілігі азайды, B♭ бас тромбонымен F айналма клапаны енгізілді. F клапанының кең аузы мен ашық конструкциясы B♭ бас тромбонына G бас тромбонынан төменгі дыбық диапазонды қамтамасыз етті. Белгілі бір питчтегі перкуссиялық аспаптар концерттік питчте (тиісті октавалық транспозициялармен) және аспапқа сәйкес кілтте жазылады, мысалы, тимпан үшін бас кілті, глокеншпиль үшін скрипка кілті (екі октава жоғары дыбысталады). Белгісіз питчтегі перкуссиялық партиялар (барабан жиынтығын қоса) бейтарап кілтте 1-ден 5 жолға дейінгі тақтада стандартты перкуссиялық нотациямен жазылады, бірақ кейбір ескі ноталарда бас және/немесе скрипка кілттері қолданылуы мүмкін.
Тарих
Британдық қола оркестрлерінде қолданылатын аспаптардың көпшілігі бұрын ауылдық, шіркеулік және әскери оркестрлерде қолданылып келді. 1840 және 1850 жылдары осы оркестрлерден қола оркестрлер халық арасында кең таралған хобби ретінде пайда болды. Қола оркестрлер индустрияландырудың нәтижесі болды, ол үлкен жұмысшы табын, аспаптарды жасаудағы технологиялық прогресті және оларды жаппай өндіруге және таратуға мүмкіндік берді. Ескі үлгілерге қарағанда тиімді поршеньді клапандардың жасалуы маңызды жаңалық болды, олар ойнауды жеңілдетіп, дәл және тұрақты дыбыс шығарды. Қола оркестрлер жаңа құрылған немесе қарқынды өсіп келе жатқан қауымдастықтардың бірлігі мен ұмтылысын көрсететін құрал болды. Мұны, мысалы, 1850 жылдардың соңында қола оркестрлер арасында жарыстар ұйымдастырылуынан көруге болады. Қола оркестрлер 1890 жылдары өркендеп, елде шамамен 5000 оркестрге жетті. Бүгінде Ұлыбританияда 1200 қола оркестр бар, онда 30 000-ға жуық музыкант ойнайды. Ұлыбританиядағы көптеген оркестрлер бастапқыда кәсіпорындардың оркестрлері болған немесе түрлі өнеркәсіптік компаниялардың демеушілігінде болған. Бұл көмір өндіру аймақтарында ерекше көзге түсті, мысалы, Йоркширдегі Гримторп кенішінің және Карлтон Мэйн Фрикли кенішінің оркестрлері. Зауыттардың демеушілігімен жұмыс істейтін оркестрлерге The Black Dyke Mills Band, Yorkshire Imperial Band (бұрынғы Yorkshire Copperworks Band), жүк машиналарын өндірушінің демеушілігімен Foden's, ұшақтар өндірушінің демеушілігімен Fairey және көлік құралдарын өндірушінің демеушілігімен Leyland Band жатады. Мұның бір себебі жұмысшыларды радикалды топтарға бірігуден алға тарту болды. Бұл өнеркәсіптердің құлдырауымен бірнеше оркестр тарады, ал қалғандары өз құрамын басқа салалардан және қоғамның басқа бөліктерінен толықтыруда. Бригхаус және Растрик оркестрі ең жоғары деңгейде үздіксіз жұмыс істеп, демеушіліксіз, тұрақты концерттерден, халықтан жиналған қайырымдылықтардан және жазбалар мен тауарлардың сатылымынан түсетін табысқа сүйенеді. Уэльстегі жетекші оркестрлерге Cory Band, Tredegar Town Band және Tongwynlais Temperance Band жатады. Шотландиядағы жетекші оркестрлер The Cooperation Band (бұрынғы Co-operative Funeralcare), Whitburn Band және Kirkintilloch Band. Бұл оркестрлердің барлығы би биін салу қозғалысының ең жоғары деңгейінде бәсекелеседі. Солтүстік Ирландиядағы қола оркестрлер лигасының қазіргі кезде 26 мүшесі бар. Сонымен қатар, Ұлыбританияда жарысқа қатыспайтын немесе "қоғамдық" қола оркестрлер көптеп таралған, олар көрермендерге ойын-сауық сыйлап, барлық жастағы музыканттарға қуаныш сыйлайды.
Біріккен Корольдікте жарысқа қатысу
Британдық топтар өте бәсекеге толы, және топтар футбол лигасы сияқты бес деңгейге бөлінген – Чемпионат деңгейі, 1-деңгей, 2-деңгей, 3-деңгей және 4-деңгей. Жыл бойы жергілікті, аймақтық және ұлттық деңгейде жарыстар өткізіледі, сондай-ақ жыл соңында топтардың деңгейі жоғарылатылып немесе төмендетіледі. Ұлттық деңгейдегі ең маңызды жарыс – Ұлттық қола оркестрлер чемпионаты, ол топтың деңгейін анықтайды. Осы мақсатта Ұлыбритания 8 аймаққа бөлінеді: Лондон және Оңтүстік графтықтары, Мидлендс, Солтүстік Англия, Солтүстік-Батыс, Шотландия, Уэльс, Батыс Англия және Йоркшир. Әр жылдың көктемінде топтар өз деңгейлері үшін аймақтық жарыста өнер көрсетеді, ал әр деңгейдегі ең жақсы екі немесе үш топ күздегі «Ұлттық финалға» қатысады. Жақында (2011 жылы) 1-ден 4-ке дейінгі деңгейлердің финалдары Челтенхэмде, ал Чемпионат деңгейінің финалдары Лондонның Корольдік Альберт залында өтті (бұл «Brassed Off» фильмінде көрсетілген). Топтар нәтижелері үшін ұпай жинайды (1-орынға 1 ұпай, 9-орынға 9 ұпай беріледі), және бұл соңғы екі жылғы көрсеткіштерімен қосылып, үш жылдық жалпы есеп шығарылады. Ең жоғары көрсеткішті екі-үш топ жоғары деңгейге көтеріледі, ал екі-үш топ төмендетіледі. Университеттердің қола оркестрлері үшін де жеке жарыстар ұйымдастырылады, оның ішінде 2010 жылы Ланкастер университетінде құрылған және 2023 жылы Уорвик университеті өткізген жыл сайынғы UniBrass жарысы бар. Кембридж және Оксфорд университеттерінің қола оркестрлері де жыл сайынғы «университеттер аралық» жарыстарда бір-бірімен бәсекелеседі. Жыл сайын өткізілетін Ұлттық жастар қола оркестрлер чемпионатында «Жастар чемпионы» деп аталатын, бәсекесіз бөлім де бар, ол қола өнерін жаңадан бастаған жастарға қатысуға және бәсеке қысымын сезбей өнер көрсетуге мүмкіндік береді. «Дебют» деңгейінде кез келген деңгейдегі топтар өнер көрсете алады және көңіл көтереді.
Құтқарылу Армиясы
Ұлыбританияда Құтқару армиясының қола оркестрлері 1870 жылдан бері басқа қола оркестрлер қозғалысымен қатар дамып келеді. Құтқару армиясының оркестрлері кішкентай шіркеу оркестрлерінен бастап, аймақтағы Құтқару армиясының ең жақсы музыканттарынан құралған штаб-оркестрлерге дейін жетеді. Олардың құрамы шамалы ғана ерекшеленеді, тек корнеті бөлімінде репиано жоқ, ал қалған орын 1-ші және 2-ші (әрқайсысы екі музыканттан) деп белгіленген партиялардан тұрады, 2-ші және 3-ші партиялар емес. Сонымен қатар, кейбір ірі шығармаларда бірінші тромбон партиясы екіге бөлінеді, оның төменгі бөлігі әдетте оркестрдің басқа бөлігінде орындалады. Құтқару армиясының оркестрлерін оның жұмыс істейтін әлемнің көптеген елдерінде кездестіруге болады.
Австралия
Австралиялық жезді аспаптар тобының шығуы Ұлыбританиядағы жезді аспаптар тобымен бірдей (яғни, ағаш аспаптары жоқ стандартты құрам). Австралияда жарысқа қатысатын топтар А сыныбынан D сыныбына дейін бағаланады. Ұлттық жарыстар жыл сайын Пасха мерекесінде өтіледі, орны штаттан штатқа ауысып отырады және көбінесе Жаңа Зеландиядан немесе Азия-Тынық мұхиты аймағының басқа да елдерінен топтар қатысады. Әр штаттың өз чемпионаты болады. Ұлттық және штаттық жарыстардың форматы көбінесе бірдей: әр сыныпқа арналған сынақ туындысы, гимн, өз таңдауы, сахналық марш (марш немесе концерттік марш сахнада орындалады, бірақ шеру жасалмайды) және жеңіл ойын-сауық концерттік бағдарлама. Кішкентай аймақтық жарыстар көбінесе ірі туындыларды өздерінің таңдаулы концерттік бағдарламаларымен ауыстырады. Елдің ең танымал жезді аспаптар тобының өкілдері дирижер және композитор Перси Код, сондай-ақ Ұлыбританияда танымал болған Дэвид Кинг және Франк Райт болды. Австралияның алғашқы жезді аспаптар композиторларының қатарында Томас Булч, Алекс Литгоу және Чарльз Трасселл бар. Кейінгі жылдары белгілі композиторларға Брентон Бродсток («Желдердің өзгеруі», «Ратерфордтың вариациялары», «Барлық күнәларымды алып кеш», және т.б.), Барри Готт («Мумбо Джамбо», «Gospel Train», «Glasshouse Sketches») және Джо Кук («Taskforce», «Keighley Moor») кірді.
Бельгия
Бельгияда 30-ға жуық мыс оркестр бар. Ең танымал – 1993, 2006 және 2007 жылдары Еуропаның мыс оркестрлер чемпионатында жеңіс одны алған Willebroek мыс оркестрі. Мыс оркестр қозғалысы Бельгияда 30 жылдай бұрын ғана енгізілгендіктен, орташа деңгей әлі де көтерілуде. Ұлттық мыс оркестр чемпионаты жыл сайын Хейст-Оп-Ден-Бергтегі CC Zwanenberg-те өткізіледі. Жеңімпаз Еуропа чемпионатында Бельгияны өкілдік етеді. Қатысушылар Чемпионат секциясынан үшінші секцияға дейін төрт санатқа бөлінеді. Қазіргі уақытта Чемпионат секциясында жеті оркестр бақталастыққа түседі. Олар: Willebroek мыс оркестрі, Metropole мыс оркестрі, Festival мыс оркестрі, Kortrijk мыс оркестрі, Heist мыс оркестрі және De Noord Limburgse мыс оркестрі.
Басқа бельгиялық оркестрлерге: Mercator мыс оркестрі, Kempenzonen Tielen мыс оркестрі, Leieland мыс оркестрі, Zele мыс оркестрі, De Kempengalm мыс оркестрі, Thudinie мыс оркестрі және тағы да көптеген оркестрлер кіреді. Бельгиядағы кейбір мыс оркестрлер көбінесе ойын-сауық музыкасына бағытталған, британдық мыс оркестр құрамына сәйкес келмейді және сондықтан жарысқа қатыспайды.
Германия
Германияда жезді аспаптар оркестрі Швейцария немесе Нидерланды сияқты басқа еуропалық елдердегідей кеңінен таралған емес. Нағыз британдық құралымда ойнайтын шамамен 40-қа жуық топ бар. Бұл, ең алдымен, әсіресе Оңтүстік Германиядағы желді аспаптар тобының және шіркеулермен байланысты "Posaunenchöre" (тромбон хорлары) деп аталатын, сопранодан басқа аспаптарды қамтитын жезді аспаптар тобының танымал болуына байланысты. 2007 және 2008 жылдары Вюрцбургте, 2010 жылы Дуйсбургте, 2012 жылы Косфельдте және 2014 жылы Бад-Киссингенде өткен Германияның желді музыка фестивалі аясында ұлттық жезді аспаптар "жарыстары" ұйымдастырылды.
Ирландия
Ирландиядағы қола аспаптар оркестрлерінің тарихы негізінен 1801-1922 жылдар аралығындағы британдық әскер оркестрлерінің ықпалына байланысты. Бірақ, әскери оркестрлермен қатар, сол кезде жергілікті қауымдастықтар құраған топтар да болған. Бүгінде концерттік оркестрлер көбірек таралған, мүмкін, қола аспаптар оркестрлерінің британдық үстемдікпен байланысы болғандықтан, бірақ қола аспаптар оркестрлері әлі де танымал, әсіресе шығыс жағалауда. Дунгарван, Арклоу және Дрогеда – қола аспаптар оркестрлері бар қалалардың мысалдары. Дублинде бірнеше қола аспаптар оркестрі бар. Ең ескісі – 1826 жылы құрылған Бланчардстаун қола аспаптар оркестрі (Бланчардстаун), 1936 жылы құрылған Сент-Жорж қола аспаптар оркестрі (Дублин қаласының орталығында) және Стетфаст қола аспаптар оркестрі (Блэкрок). Қола аспаптар оркестрлері арасындағы жарыстар жыл сайын, аймақтық және ұлттық деңгейде өтеді.
Brass competitions take place annually, both regionally and nationally.
Нидерланды
1870-1900 жылдары Құтқару Армиясы миссионерлік қызметін Нидерландыда, бастапқыда негізгі порты Амстердамда, содан кейін 1900 жыл шамасында Фрисландияның Харлинген қаласында, сол кездегі маңызды солтүстік теңіз портында таратуға кірісті. Фрисландиядағы қола духовой оркестрлер арасындағы жарыстар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталды. Фризиялық дирижер Сирд де Боер британдық қола духовой оркестр стандартының қалыптасуына үлкен үлес қосты, ал бүгінде фризиандықтар Нидерландыдағы қола духовой оркестрлер стандартын сақтап келеді. Фрисландиядағы қола духовой оркестрлерге "De Wâldsang" Buitenpost, "Pro Rege" Heerenveen, "De Bazuin" Oenkerk және "De Spijkerpakkenband" Opsterland жатады. Елдегі тағы бір танымал оркестрлер – Brassband Rijnmond (Роттердам) және Brass Band Schoonhoven.
"De Wâldsang" Buitenpost, "Pro Rege" Heerenveen, "De Bazuin" Oenkerk and "De Spijkerpakkenband" Opsterland. Other well known brass bands across the country are Brassband Rijnmond (Rotterdam) and Brass Band Schoonhoven.
Норвегия
Норвегиялық оркестрлер федерациясы – Норвегиядағы ең ірі ерікті музыка ұйымы. 1712 мүше топ және 70 318 музыкант (2004 жылдың 1 қыркүйегіндегі ресми деректер) мүшелік арқылы өздерінің хоббилері үшін жақсы жағдайлармен қамтамасыз етіледі. Дәстүрге толы байланыстар желісі оларға Норвегияның мәдени өмірінде берік және ықпалды позицияны сыйлайды. Көптеген бастауыш мектептерде өз оркестрлері бар. Мұрагер ханзада Хакон Норвегиялық оркестрлер федерациясының демеушісі. Федерация жыл сайын Мұрагер ханзадамен кездесіп, есеп береді және болашаққа қатысты кеңес алады. Патша ересектер оркестрлерінің чемпионаты үшін патшалық кубок табыс етті.
Канада
Британдық дәстүрдегі, кейде жұмыс берушілер демеушілік ететін қола оркестрлер Канадада 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында болған. Канаданың географиялық ерекшеліктері (мысалы, қауымдастықтар арасындағы үлкен қашықтықтар, тұрақты жарыстар мен музыканттардың көші-қонына кедерес келтіру) осындай оркестрлердің көпшілігінің тарауына себеп болған көптеген қиындықтардың басты факторы болды. Бүгінде, Құтқару Армиясының оркестрлерін есептемегенде, Канадада британдық үлгідегі қола оркестрлердің саны аз. Көбінесе олар Ошава азаматтық оркестрі, Китченердегі Кинг-стрит қола оркестрі және 2023 жылы 160 жылдығын тойлаған Уитби қола оркестрі сияқты демалыс, әуесқой, "қоғамдық" оркестрлер ретінде жұмыс істейді. Онтарионың Оквил қаласындағы Интрада қола оркестрі мен Торонтоның Уэстон күміс оркестрі сияқты жартылай кәсіби топтар да бар. Канададағы ең табысты қола оркестрлерінің бірі – Ханнафорд-стрит күміс оркестрі. Канадада, әсіресе Оңтүстік Онтариода қола оркестрлерінің білім беру саласында дамуына үміт бар. 1999 жылы кәсіби Ханнафорд-стрит күміс оркестрі халықаралық деңгейде танылған Ханнафорд-стрит жастар оркестрін құрды. 2005 жылы бастауыш деңгейдегі музыканттарға арналған тағы бір жастар оркестрі – Ханнафорд кіші оркестрі құрылды. 2006 жылдың қыркүйегінен бастап Ханнафорд ұйымы үшінші, орта деңгейдегі оркестрді – Ханнафорд қоғамдық жастар оркестрін құруды жоспарлап отыр. Бұл үш ансамбль 11 жастан бастап, ересек жасқа дейінгі жастарды қамтиды.
Латын Америкасы
Латын Америкасының көптеген аймақтарында да мыс қорытпасынан жасалған аспаптар ұзақ жылдар бойы танымал болды. Мексикалық банда музыкасының бастауы британдық қола оркестрі дәстүрімен байланысты және оның алғашқы кезеңдерінде одан әсер алды. 19 ғасырда Мексикада композитор Хувентино Росас сияқты өте ірі оркестрлер құрылды, және Мексиканың кейбір өңірлерінде мыс қорытпасынан жасалған аспаптар концерттері бүгінгі күнге дейін танымал ойын-сауық түрі болып табылады.
Америка Құрама Штаттары
Британдық дәстүрдегі қола оркестрлері Солтүстік Америка қола оркестрлер қауымдастығының (NABBA) күш-жігері арқасында, жыл сайын қола оркестрлер конвенциясын және үлгілік стильдегі байқауды ұйымдастыру арқылы танымал бола бастады. АҚШ-тың ашық қола оркестр чемпионаты қараша айының басында өтеді және елдегі жетекші ойын-сауық жарысы болып табылады. «Ұлы американдық қола фестивалі», «Огайо қола өнер фестивалі», «Геттисбург қола оркестр фестивалі», «Дублин қола фестивалі» және «Орталық Атлантика қола фестивалі» сияқты қола оркестр фестивальдері жыл бойы өткізіледі. Қола оркестрлері 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында АҚШ-та кеңінен танымал болды. Көшпенді музыканттар тобы жиі гастрольдік сапарлар жасады, ал көптеген қалаларда демалыс күндері музыка концерттерін өткізетін өз оркестрлері болды. Мысалы, 1879 жылы құрылған Огайо штатының мемлекеттік университетінің марш-оркестрі қазірге дейін тек қола және соқпалы аспаптармен өнер көрсетеді. Әртүрлі қоғамдық бірлестіктерден бастап ірі зауыттарға дейін көптеген ұйымдар өз оркестрлерін құрды. ХХ ғасырдың соңында Солтүстік Америка қола оркестрлер қауымдастығының жетекшілігімен қола оркестр қозғалысы қайта жанданды. АҚШ-та «Батл Крик қола оркестрі», «Ривер Сити қола оркестрі» және «Орхид Сити қола оркестрі» (Вест Палм Бич, Флорида штаты) сияқты бірнеше кәсіби қола оркестрі бар; сондай-ақ «Орталық Огайо қола оркестрі», «Дублин күміс оркестрі», «Мотор Сити қола оркестрі», «Атлантик қола оркестрі», «Небраска қола оркестрі», «Империал қоласы», «Потомак қоласы», «Чесапик күміс корнет қола оркестрі» (Делавэр штаты), «Бес көл күміс оркестрі», «Аллегени қола оркестрі», «Орталық Флорида қола оркестрі», «Шелдон театры қола оркестрі» (Ред Уинг, Миннесота штаты), «Вобегон көлі қола оркестрі» (Анока, Миннесота штаты), «Твин Сити қола оркестрі» (Блумингтон, Миннесота штаты), «Фонтейн Сити қола оркестрі», «Треугольник қола оркестрі», «Смоки Маунтин қола оркестрі», «Ривер қоласы» және «Мишн Пик қола оркестрі» (Фремонт, Калифорния штаты), сондай-ақ «Роквилл қола оркестрі» (Мэриленд штатындағы ең көне жарысқа қатысатын американдық оркестрі, 1976 жылы құрылған) сияқты қоғамдық қола оркестрлері де бар. Бірнеше университеттік қола оркестрі, соның ішінде «Джеймс Мэдисон университеті қола оркестрі», «Мэнсфилд университеті қола оркестрі», «Слиппери Рок университеті қола ансамблі», «Пеннвест Кларион университеті қола ансамблі» және «Джорджия университеті британдық қола оркестрі», сондай-ақ «Треугольник жастар қола оркестрі» және «Фонтейн Сити жастар қола оркестрі» сияқты жастар қола оркестрлері де бар.
Сыртқы ленталар
Қола оркестрдің артықшылығы – оның жылдам жылжуға бейімділігі және кез келген уақытта, кез келген жерде, тіпті қозғалып бара жатып та ойнай алуы. Жүру кезінде және ашық ауадағы шаралар бір ғасырдан астам уақыттан бері қола оркестрдің айрықша ерекшелігі болып табылады. Ұлыбританияның көптеген қола оркестрлері жергілікті қауымдастықпен тығыз байланыста, жыл бойы ашық ауада қоғамдық міндеттерді атқарады. Музыкалық орын (bandstand) Виктория дәуірінде кең таралды, көбінесе британдық қола оркестрімен немесе әскери оркестрмен байланысты болды. Бұл қарапайым құрылыс, ол әсемдік пен назар орталығын құруға ғана емес, сонымен қатар дыбысты жақсартуға және өзгермелі британдық ауа райынан қорғануға да мүмкіндік береді.
Еуропа
Willebroek қола тобы, Бельгиядан шыққан қола тобы. Buizingen қола тобы, Бельгиядан шыққан қола тобы. Eikanger Bjørsvik Musikklag, норвегиялық қола тобы. Manger Musikklag, норвегиялық қола тобы (2011 жылғы Еуропа чемпионы).
Орта аймақ
ГУС тобы, Кеттеринг қаласынан шыққан чемпиондық деңгейдегі музыкалық ұжым.
Орта батыс
Шығыс Айова қола тобы, 1985 жылы құрылған, дәстүрлі, британдық үлгідегі қола тобы. Bend in the River қола тобы, Индиана штатының Эвансвилл қаласындағы британдық үлгідегі қола тобы.