Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс өнертапқышы Карл Фрайхерр фон Драйс (толық аты: Карл Фридрих Кристиан Людвиг Фрайхерр Драйс фон Сауэрбронн; 29 сәуір 1785 - 10 желтоқсан 1851) – бидермейер дәуіріндегі неміс ақсұлуы және маңызды өнертапқыш. Ол Карлсруэ қаласында туып, сол жерде қайтыс болды. Ол "велосипедтің әкесі" ретінде танылады.
German inventor
Karl Freiherr von Drais (full name: Karl Friedrich Christian Ludwig Freiherr Drais von Sauerbronn; 29 April 1785 – 10 December 1851) was a noble German forest official and significant inventor in the Biedermeier period. He was born and died in Karlsruhe. He is seen as "the father of the bicycle".
Велосипед
Дрейс – өнімді өнертапқыш, ол Laufmaschine («жүгіретін машинаны») ойлап тапты, кейіннен оны велоципед, draisine (ағылшын тілінде) немесе draisienne (француз тілінде) деп атады, сондай-ақ хобби ат немесе денди ат деген лақап есімдермен белгілі болды. Бұл оның ең танымал және кеңінен танылған өнертабысы еді. Ол велосипед пен мотоциклге негізгі екі дөңгелекті принципті енгізді және механикаландырылған жеке көліктің бастамасы болды. Бұл педальдары жоқ велосипедтің ең алғашқы түрі болды. Оның 1817 жылғы 12 маусымда Мангеймнен «Швецингер Релехаусқа» (қазіргі Мангейм ауданындағы «Райнауда» орналасқан коучтер мейрамханасы) алғашқы сапары Баденнің ең жақсы жолымен жасалды. Карл велосипедімен жүрді; қашықтық шамамен бір сағаттан сәл артық уақыт алды, бірақ оны атсыз көліктің іргелі қадамы деп қарастыруға болады. Дегенмен, велоципедті сатуға шығарғаннан кейін, жолдар көліктердің көптігінен ойылып, машинада ұзақ уақыт тепе-теңдікті сақтау қиын екені анықталды, сондықтан велоципедшілер тротуарларға (жаяу жолдарға) шығып, тым жылдам қозғалып, жаяу жүргіншілерге қауіп тудырды. Осының салдарынан Германия, Ұлыбритания, АҚШ және тіпті Калькутта билігі оны пайдалануға тыйым салды, бұл оның бірнеше он жылдыққа сұранысын тоқтатты.
Drais was a prolific inventor, who invented the Laufmaschine ("running machine"), also later called the velocipede, draisine (English) or draisienne (French), also nicknamed the hobby horse or dandy horse. This was his most popular and widely recognized invention. It incorporated the two wheeler principle that is basic to the bicycle and motorcycle and was the beginning of mechanized personal transport. This was the earliest form of a bicycle, without pedals. His first reported ride from Mannheim to the "Schwetzinger Relaishaus" (a coaching inn, located in "Rheinau", today a district of Mannheim) took place on 12 June 1817 using Baden's best road. Karl rode his bike; it was a distance of about The round trip took him a little more than an hour but may be seen as the big bang for horseless transport. However, after marketing the velocipede, it became apparent that roads were so rutted by carriages that it was hard to balance on the machine for long, so velocipede riders took to the pavements (sidewalks) and moved far too quickly, endangering pedestrians. Consequently, authorities in Germany, Great Britain, the United States, and even Calcutta banned its use, which ended its vogue for decades.
Басқа өнертабыстар
Дрейс сонымен қатар пернетақтасы бар ең алғашқы теру машинасын ойлап тапты (1821). Кейін ол 16 символді стенография машинасы (1827), фортепиано музыкасын қағазға түсіретін құрылғы (1812), алғашқы ет тартқыш (1840 жылдары) және ең алғашқы шөп сақтағышы бар, отынды үнемдейтін пеш жасады. Ол сондай-ақ төрт дөңгелекті, адам күшімен жүретін екі көлікті ойлап тапты (1813/1814), олардың екіншісін Наполеон жеңіліс танытқаннан кейін Еуропаны бөлісу үшін Венада өткен конгреске ұсынды. 1842 жылы ол аяқпен иіскететін, адам күшімен жүретін теміржол көлігін жасады, оның "драйзин" деген атауы бүгінге дейін қолданылып келеді. Ұлы князь Карл Драйсті механика профессоры етіп тағайындады. Бұл тек құрметті атақ болды, ол ешқандай университет немесе басқа оқу орнымен байланысты емес. Дрейс мемлекеттік қызметтен зейнетке шығып, механика ғылымының профессоры болып тағайындалғандығы үшін зейнетақы алды.
Drais also invented the earliest typewriter with a keyboard (1821). He later developed an early stenograph machine which used 16 characters (1827), a device to record piano music on paper (1812), the first meat grinder (1840s), and a wood saving cooker including the earliest hay chest. He also invented two four wheeled human powered vehicles (1813/1814), the second of which he presented in Vienna to the congress carving up Europe after Napoleon's defeat. In 1842, he developed a foot driven human powered railway vehicle whose name "draisine" is used even today for railway handcars. Grand Duke Karl also appointed Drais professor of mechanics. This was merely an honorary title, not related to any university or other institution. Drais retired from the civil service and was awarded a pension for his appointment to professor of mechanical science.
Өлім
Дрейстің құлдырауына себеп 1848 жылы ол ақсүйек атағынан бас тартып, Француз революциясына құрмет көрсету мақсатымен "Азамат Карл Дрейс" есімін қабылдауы болды.
Drais's undoing had been the fact that he had publicly renounced his noble title in 1848, and adopted the name "Citizen Karl Drais" as a tribute to the French Revolution.
Құрметтеулер
2010 жылдың 29 сәуірінде Google Карл Драйстың 225 жылдығын doodle арқылы тойлады.
On 29 April 2010, Google celebrated 225th Birthday of Karl Drais with a doodle.