1346 жылғы Невилл Кросс шайқасы

Кіріспе

1346 жылғы Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының шайқасы

Невиллдің кресті шайқасы 1346 жылдың 17 қазанында Англияның Дарем қаласынан батысқа қарай 800 метр жерде, Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысы кезінде болды. Король Давид II басқарған 12 000 шотланд әскері лорд Невилл Ральф басқарған шамамен 6 000–7 000 сарбазды ағылшын әскерінен ауыр үлкен шығынмен жеңілді. Шайқасқа шотландтардың соңғы тірегі болған төбеде тұрған англосаксондық тас кресі ат берілді. Жеңіске жеткен соң Невилл сол күнді еске алу үшін жаңа крес орнатуға төледі. Бұл шайқас жүз жылдық соғыс кезінде Англияның Францияға басып кіруінің салдарынан туды. Франция королі Филипп VI шотландтарды Ескі одақ шарты бойынша міндеттемелерін орындап, Англияға шабуыл жасауға шақырды. Давид II осы шақыруға жауап берді және солтүстік Англияның көп бөлігін тонап-талқандағаннан кейін, ағылшын қорғаушыларынан күтпеген шабуылға ұшырады. Нәтижесінде шотландтар талқандалып, олардың королі тұтқынға алынды, ал көшбасшыларының көпшілігі қаза тапты немесе тұтқынға түсті. Стратегиялық тұрғыдан алғанда, бұл Францияға қарсы соғыс үшін ағылшын ресурстарын босатып, ағылшын шекаралық округтері қалған шотланд қауіпіне өз күштерімен қарсы тұруға мүмкіндік берді. Шотландия королі үшін төленген құны ақырында қырық жылға шекараға бейбітшілік әкелген бітімге әкелді.

Өмірбаян

1346 жылы Англия 1332 жылдан бері Шотландияның тәуелсіздігі үшін екінші соғысқа, ал 1337 жылдан бері Франциямен жүз жылдық соғысқа қатысып жатты. 1343 жылдың қаңтарында француз және ағылшын тараптары Шотландияны да қамтитын және 1346 жылдың 29 қыркүйегіне дейін күшінде болуы тиіс Малестройт бітім шартына қол қойды. Бітімге қарамастан, жаушылық барлық майданда жалғасты, бірақ көбінесе бұрынғыдан азайтылған қарқынмен; Шотландия королі Дэвид II 1345 жылдың қазан айында Англияның солтүстігіне алты күндік шабуыл жасады. Англияның Эдуард III 1346 жылы Солтүстік Францияға жорық жасауды жоспарлады, ал Франция королі Филипп VI Дэвид II-ге солтүстік майдан ашуға шақыру жолдады. Филипп VI шотландтардың Эдуард III басқаратын және Оңтүстік Англияда жинала бастаған ағылшын әскерлерінен күшін, жабдығын және назарын аударғанын қалады. Франция мен Шотландия арасындағы Ескі Одақ 1326 жылы жаңартылды және Англияға егер біреуі шабуыл жасаса, екіншісі ағылшын территориясына шабуыл жасайтындығы туралы қауіп арқылы шабуыл жасаудан бас тартуға бағытталған. Маусым айында Филипп VI Дэвид II-ден алдын ала шабуыл жасауды сұрады: «Мен сені өтінемін, сені жалбарынамын, егер мен осындай жағдайда сен үшін істегім келсе, солай істе және мүмкіндігіңше жылдам істе». Эдуард III 15 000 әскермен шілде айында Нормандияға қонды. Филипп VI Дэвид II-ге қайтадан шақыру жолдады. Ағылшындар Гаскония, Бретань және Фландрияға әскерлер жібергендіктен, Филипп VI Солтүстік Англияны Дэвид II-ге «қорғаусыз кеңістік» деп сипаттады. Дэвид II ағылшын әскерлерінің бай солтүстік ағылшын қалаларын қорғау үшін аз ғана қалдырылатындығына сенімді болды, бірақ шотландтар Солтүстік Англияға енген кезде жергілікті қорғаушылар оларды күшпен кері қайтарды. Дэвид II шотланд әскерін толық жұмылдыру үшін 29 қыркүйекке дейін күшінде болатын бітімге келісті. Бітім мерзімі аяқталған кезде француз әскері Кресиде жеңіліске ұшырады, ал ағылшындар Кале қаласын қоршап алды. Француздар оңтүстік-батыс Францияда да қиындыққа тап болды, онда олардың майданы құлдырады, ал 4 қазан күні ағылшын Гаскония шекарасынан 125 миль (201 км) қашықтықта орналасқан Поатье қаласы, ірі қала және провинциялық астанасы түсті.

By 1346 England had been embroiled in the Second War of Scottish Independence since 1332 and the Hundred Years' War with France since 1337. In January 1343 the French and English had entered into the Truce of Malestroit, which included Scotland and was intended to last until 29 September 1346. In defiance of the truce, hostilities continued on all fronts, although mostly at a lower level; King David II of Scotland led a six day raid into northern England in October 1345. Edward III of England planned an invasion of northern France in 1346 and King Philip VI of France sent an appeal to David II to open a northern front. Philip VI wanted the Scots to divert English troops, supplies and attention away from the army under Edward III which was gathering in southern England. The Auld Alliance between France and Scotland had been renewed in 1326 and was intended to deter England from attacking either country by the threat that in this case the other would invade English territory. In June Philip VI asked David II to attack pre emptively: "I beg you, I implore you Do for me what I would willingly do for you in such a crisis and do it as quickly as you are able." Edward III landed in Normandy with an army of 15,000 in July. Philip VI renewed his pleas to David II. As the English had also committed troops to Gascony, Brittany and Flanders, Philip VI described northern England to David II as "a defenceless void". David II felt certain that few English troops would be left to defend the rich northern English cities, but when the Scots probed into northern England they were sharply rebuffed by the local defenders. David II agreed to a truce, to last until 29 September, in order to fully mobilise the Scottish army, which was assembling at Perth. By the time the truce expired, the French had been decisively beaten at Crécy and the English were besieging Calais. The French were also in difficulty in south west France, where their front had collapsed, with the major city and provincial capital of Poitiers, 125 mile (201 km) from the border of English Gascony, falling on 4 October.

Кіріспе

7 қазанда шотландтар шамамен 12 000 сарбазбен Англияға басып кірді. Көптегендері Франциядан жеткізілген заманауи қару-жарақ пен қару-сайманымен жабдықталған еді. Француз рыцарларының шағын тобы шотландтармен бірге жорық жасады. Бұл экспедицияны замандас шотланд және ағылшын жылнамашылары, сондай-ақ қазіргі тарихшылар көп жылдар бойы ең күшті және жақсы жабдықталған шотланд экспедициясы деп сипаттады. Шекаралық бекініс Лидделл Пил үш күндік қоршаудан кейін басып алынды, ал гарнизон талқандалып, жойылды. Карлайл үлкен өтемақы алу шартымен айналып өтілді, ал шотланд әскері шығысқа қарай жылжып, жолындағы елді мекендерді қиратты. Олар Хексем аббаттығын үш күн бойы тонады, содан кейін Дурхамға бет бұрды. 16 қазанда олар Дурхам қаласының сыртына жетіп, Боурпеир аббаттығында орналасты, онда монахтар шотландтарға 18 қазанда төленетін 1000 фунт стерлингтік қорғау ақысын ұсынды. Англияның канцлері екі жыл бұрын парламентте шотландтардың «біздің қарсыласымыз [Франция] қалағанда бітімді бұзуға әзір екендерін ашық айтады және Англияға жорыққа шығады» дегенін мәлімдеген еді. Шотландтар басып кіргеннен кейін, солтүстік Йоркширдегі Ричмондта Уильям де ла Зуштің жетекшілігімен жедел түрде әскер жиналды, ол Йорк архиепископы және Шекара сақшысы болған. Бұл үлкен әскер емес еді: Камберленд, Нортумберленд және Ланкаширдің солтүстік ағылшын графтықтарынан 3000–4000 сарбаз; Ланкашир 1200 садақшы және аз сандағы жеңіл қаруланған шекаралық атты әскер, hobelars деп белгілі болды, жіберді. Тағы 3000 йоркширлік ағылшын күштерін нығайту үшін жолға шықты. Бұл мүмкін болды, өйткені Эдуард III Францияға жорық жасау үшін әскер жинағанда, Хамбер өзенінің солтүстігіндегі графтықтарды босатып алған. 14 қазанда шотландтар Хексем аббаттығын тонап жатқанда, архиепископ йоркширлік әскерлерді күтпеуге шешім қабылдады және солтүстік-батысқа қарай Барнард қасабасына, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай Дурхамға қарай жорық жасады. Оған жол бойы йоркширлік контингент қосылды, ал Лорд Ральф Невилл 6000–7000 сарбаздық біріктірілген күштің басшылығын өз қолына алды.

On 7 October the Scots invaded England with approximately 12,000 men. Many had modern weapons and armour supplied by France. A small number of French knights marched alongside the Scots. It was described by both Scottish and English chroniclers of the time, and by modern historians, as the strongest and best equipped Scottish expedition for many years. The border fort of Liddell Peel was stormed and captured after a siege of three days and the garrison massacred. Carlisle was bypassed in exchange for a large indemnity and the Scottish army moved east, ravaging the countryside as they went. They sacked Hexham Abbey, taking three days to do so, then advanced to Durham. They arrived outside Durham on 16 October and camped at Beaurepaire Priory, where the monks offered the Scots £1,000 (£ as of ) in protection money to be paid on 18 October. The invasion had been expected by the English for some time; two years earlier the Chancellor of England had told parliament the Scots were "saying quite openly that they will break the truce as soon as our adversary [France] desires and will march into England". Once the Scots invaded, an army was quickly mobilised at Richmond in north Yorkshire under the supervision of William de la Zouche, the Archbishop of York, who was Lord Warden of the Marches. It was not a large army: 3,000–4,000 men from the northern English counties of Cumberland, Northumberland and Lancashire; it is known that Lancashire contributed 1,200 longbowmen and a small number of lightly armed border cavalry, known as hobelars. Another 3,000 Yorkshiremen were en route to reinforce the English forces. This was possible because Edward III, when raising his army to invade France, had exempted the counties north of the River Humber. On 14 October, while the Scots were sacking Hexham Abbey, the Archbishop decided not to wait for the Yorkshire troops and marched north west towards Barnard Castle, and then rapidly north east to Durham. He was joined en route by the Yorkshire contingent, and Lord Ralph Neville took command of the combined force of 6,000–7,000 men.

Шайқас

Шотландтар Борепарда ағылшын әскерін тек 17 қазанның таңында, олар 10 шақырым қашықтықта болған кезде ғана байқады. Уильям Дугластың 500-ге жуық әскері таңертеңгі тұман кезінде Дерхемнің оңтүстігіндегі Меррингтон маңындағы шабуыл кезінде оларға кез болып, тапты. Ағылшын армиясының екі артқы дивизиясы оларды 300-ге жуық шотландтық қаза болғанмен, кері шегіндірді. Дуглас Дәуіт II-нің лагеріне асығыс жетіп, қалған әскерге ескерту жасады. Сол күні таңертең Дурамнан екі бенедиктин монахы келді, бейбітшілікке келісім жасауға тырысты, бірақ Дәуіт II оларды тыңшы деп санап, басын кесуге бұйырды; монахтар шатасудың арасында қашып кетті. Дәуіт II шотланд әскерін Борепардан шығысқа қарай, Даремнің батысына 800 метрден аз жердегі биікке бастап, Дарем соборына көрінетіндей жерге орналастырды, онда ол шайқасқа дайындалды. Екі тарап та үш қатарға бөлініп, жайғасты. Шотландия жағынан Дәуіт II екінші қатарды басқарды, ал бірінші қатарды Морей графы Джон Рэндольфке тапсырды. Патрик Данбар, Март графы, үшінші қатарға басшылық етті. Заманауи дереккөздер келіспесе де, шотландтар дәстүрлі шильтрондарда орналасқан сияқты, әр қатар тікбұрышты құрылымды құрайды. Алдыңғы қатардағылар балтамен қаруланған, ал артқы қатардағылар ұзын найзаларды ұстаған, олардың ұштары алдыңғы қатардан асып тұрды. Жоғарғы әскердің сарбаздары мен басқа да қарулы адамдар аттан түсіп, қатарларды нығайтты, әдетте алдыңғы қатарда. Садақшылардың тобы майданның алдына қарай шабуылдап, әр жағын хобеларлар және басқа да садақшылармен қорғады. Тұман көтерілген кезде шотландтардың бұзылған жерде орналасқандығы және арықтар мен қабырғалар олардың қозғалысын қиындатқандығы анық болды. Олар Дуплин Мур мен Халидон төбесіндегі жеңілістерін еске түсіріп, ағылшындардың шабуылын күтіп, қорғанысқа көшті. Ағылшындар да өз күштерін бөлісті: лорд Генри Перси бірінші қатарды, Невилл екіншісін, ал Йорк архиепископы үшіншісін басқарды. Невилл жалпы басшылықты ұстады. Ағылшындар толыққанды аттан түсіп, әр қатарда ортада қарулы адамдар және әр жағында ұзын садақшылар болды. Ағылшындар да басымды ұстаныста екенін біліп, қорғанысқа көшті, уақыт олардың жағында екенін түсінді, олардың рухы жоғары болды. Соның салдарынан түске дейін тоқтау орнады, ағылшындар шотландтық қатарларын шатастыру үшін ұзын садақшыларды жібергенге дейін. Ағылшынның сол жағында шотландтық жеңіл атты әскері мен садақшылары садақ оқтарынан кейін шегінді, ал ағылшындар Морей қатарының қанатына оқ жаудыра алды. Ментейт графы ағылшын садақшыларын жою үшін атты шабуыл жасауға тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталып, тұтқынға алынды. Садақшылар шотландтарды шабуылға итермелеуге сәттілік танытты. Морей қатары шабуылға бастады, бірақ бұзылған жер және кедергілер олардың жылдамдығын баяулатты және қатарларын сақтауды қиындатты. Ұзын садақшылар өздерінің қарулы адамдарының артына қайта шегіне алды. Ұйымдаспаған шайқас қолға-қол соғысқа жеткенде оны оңай жеңуге болады. Олардың алғашқы шабуылдары қайтарылғаннан кейін және ағылшын садақшыларының шабуылына ұшырағаннан кейін, шотландтардың үшінші және ең үлкен қатары, Март графы мен Роберт Стюарт басқаратын, бұзылып, қашып кетті, көпшілігі құтыла алды. Ағылшындар Дәуіт II басқаратын қалған шотландтардан аулақ болып, жебелерді төкті. Содан кейін ағылшын қарулы әскерлері шабуылға шығып, "қатыгез" деп сипатталған шайқастан кейін шотландтар сәтсіз шегінуге тырысты және жеңілді. Ағылшын қарулы әскерлері шотландтық жаяу әскерлерінен басым түсті, ал ағылшын садақшыларының өнері әртүрлі болды. Олардың көпшілігі алғаш рет майданға аттанған, тіпті алғашқы шайқасына қатысқан. Көптеген садақшылар тобы айқын түрде артқа шегінді, ал Ланкаширдің ұзын садақшылары шайқастан кейін әрқайсысына 10 фунт стерлинг (£) бонус алды. Дәуіт II ауыр жараланған, ол даладан қашып кеткеннен кейін тұтқынға алынды, ал шотланд әскерінің қалған бөлігін ағылшындар түн бойы қуды. Шотландияның 50-ден астам барондары қаза тапты немесе тұтқынға алынды; Шотландия өзінің барлық әскери басшылығын жоғалтты. Шотландтықтардың қаза болғандары: констебль, лорд Дэвид де ла Хей; маршал, Роберт де Кит; камерагер, Джон де Роксбург; канцлер, лорд Томас Чартерис; екі граф, Джон Рэндольф, Морей графы және Морис де Моравия, Стратхерн графы; және Роберт Брюстің заңсыз ұлы Ниалл Брюс Каррик. Белгісіз сандағы шотландтар тұтқынға алынды. Тек шотландтардың құны төлене алатындайлар ғана сақталды деп есептеледі, ал қалғандары сол жерде өлтірілді. Тұтқынға алынған шотланд ақсүйектерінің ішінде "Лиддесдейл рыцары" Уильям Дуглас, олардың ең шебер партизандық соғыс шебері және төрт граф кірді. Шотланд шежірешілері Эндрю Уинтун мен Уолтер Бауэр екеуі де шайқаста мың шотландтың қаза болғанын жазды, ал Ланеркост шежіресі "ағылшындардың азы ғана қаза болғанын" айтты. Заманауи тарихшылар Гивен Уилсон мен Бериак шамамен 3000 шотландтың қаза болғанын және жүзден азы тұтқынға алынғанын бағалады.

The Scots at Beaurepaire discovered the English army only on the morning of 17 October, when they were 6 mile (10 km) away. Around 500 men under William Douglas stumbled upon them in the morning mist during a raid near Merrington, south of Durham. The two rear divisions of the English army drove them off, with around 300 Scottish casualties. Douglas raced back to David II's camp, alerting the rest of the army, which stood to arms. The same morning two Benedictine monks arrived from Durham in an attempt to broker a peace but David II, thinking they were spies, ordered their beheading; the monks escaped in the confusion. David II led the Scottish army east from Beaurepaire to high ground less than half a mile (800 m) to the west of Durham and within sight of Durham Cathedral, where he prepared for battle. Both the Scots and the English arranged themselves in three formations, or battles. On the Scottish side, David II took control of the second battle, and placed John Randolph, Earl of Moray, in charge of the first battle. Patrick Dunbar, Earl of March, took command of the third battle. The contemporary sources are not consistent, but it seems the Scots formed up in their traditional schiltrons, each battle forming a rectilinear formation. The front ranks were armed with axes and long spears carried by the rear ranks protruded past them. The knights and other men at arms dismounted and stiffened the formations, usually at the very front. A screen of archers skirmished to the front, and each flank of the army was shielded by hobelars and further archers. As the mist lifted, it became clear the Scots were poorly positioned, on broken ground and with their movement made difficult by ditches and walls. They remembered their defeats at Dupplin Moor and Halidon Hill and so took a defensive stance, waiting for the English to attack. The English similarly divided their forces with Lord Henry Percy, commanding their first battle; Neville their second; and the Archbishop of York their third. Neville remained in overall command. The English were entirely dismounted, with each battle having men at arms in the centre and longbowmen on each flank. The English also took a defensive stance, knowing they had the superior position and that time was on their side; their morale was high. The resulting stalemate lasted until the afternoon, when the English sent longbowmen forward to harass the Scottish lines. On the English left, the Scottish light horse and archers withdrew under the arrow fire and the English were able to shoot into the flank of Moray's battle. The Earl of Menteith attempted to clear away the English archers with a cavalry charge, but this failed and he was taken prisoner. The archers succeeded in provoking the Scots into attacking. Moray's battle led the assault, but the broken terrain and obstacles slowed their advance and made it difficult for them to maintain formation. The longbowmen were able to fall back behind their men at arms. By the time the disorganised battle came to hand to hand combat it was easily dealt with. Seeing their first attack repulsed, and also being harassed by the English archers, the third and largest Scottish battle, on the Scottish left under the Earl of March and Robert Stewart, broke and fled, with most escaping. The English stood off from the remaining Scots under David II and poured in arrows. The English men at arms then attacked and after fighting described as "ferocious", the Scots attempted unsuccessfully to retreat and were routed. The English men at arms outfought superior numbers of the Scottish foot, while the performance of the English archers was mixed. Most of them were participating in their first pitched battle, or even their first combat. Many groups of bowmen conspicuously hung back, while the Lancashire longbowmen received a post battle bonus of £10 each (£ in terms). David II, badly wounded, was captured after he fled the field, while the rest of the Scottish army was pursued by the English long into the night. More than 50 Scottish barons were killed or captured; Scotland lost almost all its military leadership. The Scottish dead included: the Constable, Lord David de la Hay; the Marischal, Robert de Keith; the Chamberlain, John de Roxburgh; the Chancellor, Lord Thomas Charteris; two earls, John Randolph, Earl of Moray and Maurice de Moravia, Earl of Strathearn; and Niall Bruce of Carrick, an illegitimate son of Robert the Bruce. An unknown number of Scots were taken prisoner. It is believed that only Scots thought able to pay a ransom were spared, others being slain out of hand. Scottish nobles who were captured included William Douglas, the "Knight of Liddesdale", their most skilled guerilla fighter, and four earls. Scottish chroniclers Andrew of Wyntoun and Walter Bower both wrote that a thousand Scots were killed in the battle, while the Chronicle of Lanercost said "few English were killed". Modern historians Given Wilson and Bériac have estimated that some 3,000 Scotsmen perished and fewer than a hundred were taken prisoner.

Салдары

Сол кездегі деректерде айтылғандай, шайқастан кейін Давид II Брауни өзеніндегі көпірдің астында жасырынғанда, оның судағы көрінісін ағылшын сарбаздарының бір тобы көрген. Содан кейін Давид II-ді әскерге жетекшілік еткен Джон де Купланд тұтқынға алды, ал патша оған екі тісін сындырып алды. Бұл шайқаста Давид II-нің бетіне екі рет жебе атылған. Хирургтар жебелерді алып тастауға тырысты, бірақ біреуінің ұшы бетінде қалды, нәтижесінде ол ондаған жыл бойы бас ауруына шалдықты. Эдуард III Давид II-ді өзіне тапсыруды бұйырды, Купландты рыцарлық дәрежеге көтеріп, өмір бойына 500 фунт стерлинг (жылдық фунт стерлингпен) жалақы берді. Ұрысқа қатыспай қашқанына қарамастан, Роберт Стюарт Давид II атынан әрекет ету үшін Лорд-қорғаншы болып тағайындалды. Шотландиялық тұтқындардың барлығы Лондонға жіберілді, бұл оларды ұстап алғандардың, құтқару үшін заңды құқығы бар екенін еске салғандықтан, олардың наразылығын тудырды. Шотландиялық тұтқындардың көп бөлігі жеке төлеммен босатылды, ал оларды ұстағандар кейіннен оларды ұстағанын жоққа шығаруға тырысты, бұл Эдуард III-ті ашуландырды. Эдуард III өзіне жеткізілгендердің ешқайсысын төлемге беруден немесе дәстүрге сәйкес, шартты түрде босатудан бас тартты; ол шотландтықтардың соғыс жүргізу қабілетін олардың басшыларынан айырып, мүмкіндігінше ұзақ уақытқа басып тастауды қалады. Кейбір жағдайларда, ол оларды тұтқынға алғандарға олардың құтқару құқығын сатып алу үшін үлкен сома төледі. Джон Грэм, Ментейт графы, бұрын Эдуард III-ке адал болуға ант берген еді, ол оны опасыздыққа кінәлі деп санады. Патшаның тікелей бұйрығымен, ол сотталды, айыпталды, содан кейін дарға асылып, басы кесіліп, төрт бөлікке бөлінді. 1347 жылдың басында екі ағылшын әскері Шотландияға кең көлемде шабуыл жасады. Олар аз қарсылыққа тап болды және Шотландияның оңтүстігінің көп бөлігін қиратты. Шотландия мен ағылшын шекаралық шабуылдары, көбінесе ауылды қиратумен бірге, кейде кең ауқымда екі тараптан да жалғасты. Бұл шайқас Эдуард III-нің артқы жағына стратегиялық қауіптің жойылды, ал 1349 жылға қарай ағылшын шекаралық округтері қалған шотландтық қауіптен өздерінің күштерімен қорғана алды. Шотландияның Қара тоғасы, Шынайы Кресттің бөлігі ретінде құрметтелген және бұрын Шотландияның бұрынғы патшайымы, қасиетті Маргаретқа тиесілі болған, Давид II-ден алынып, Дурхам соборындағы Китберт киелі жеріне сыйға тартылды. Эдуард III үш рет баласыз Давид II-ді 40 000 фунт стерлингке (шамамен миллион фунт стерлингке) босатуға ұсынды, егер ол шотланд тағына Эдуард III-нің ұлдарының біреуін мұрагер ретінде қабылдаса. Үш ұсыныстан да бас тартылды. 11 жылдан кейін Давид II 100 000 маркаға (шамамен миллион фунт стерлингке) құтқарылды. Құтқару ақысы он жыл ішінде, әр жылғы 24 маусымда (Иоанн Креститель күні) төленуі керек еді, сол кезде ағылшын-шотландтық бітім кез келген шотланд азаматының Эдуард III-ке немесе оның кез келген адамына қарсы қару ұстауына тыйым салды, ал ағылшындар Шотландияға шабуыл жасауды тоқтатуға тиіс еді. Бұл бітім төрт онжылдыққа созылды және Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының аяқталуын білдірді, бірақ ара-тұра ұрыстар жалғасты. Бұл шайқас аты ағылшын-саксон шекаралық белгісінен, крест түріндегі белгіден алынған, ол шайқас болған жотада орналасқан. Лорд Невилл сол күнді еске алу үшін крестті қайта орнатуға төледі, ол 1589 жылы жойылды. Шабуыл болған жерді Historic England тіркелген шайқас алаңы ретінде тіркеді.

Accounts of the time state that after the battle David II was hiding under a bridge over the River Browney when his reflection was seen in the water by a group of English soldiers. David II was then taken prisoner by John de Coupland, who was leading the detachment and had two teeth knocked out by the King. During the battle David II had been twice shot in the face with arrows. Surgeons attempted to remove the arrows but the tip of one remained lodged in his face, rendering him prone to headaches for decades. Edward III ordered David II to be handed over to him, rewarding Coupland with a knighthood and an annuity of £500 for life (£ per year in terms). Despite having fled without fighting, Robert Stewart was appointed Lord Guardian to act on David II's behalf in his absence. All the Scottish captives were ordered to London, to the disgust of their captors who had a legal right to ransom them. A significant number of Scottish prisoners were privately ransomed, their captors subsequently attempting to deny they had been taken, which outraged Edward III. Edward III refused to ransom any of those who were passed on to him, or release them on parole as was traditional; he wished to cripple the Scottish capacity to make war for as long as possible, by depriving them of their leaders. In at least some cases, he paid considerable sums to their captors to buy out their ransom rights. John Graham, Earl of Menteith, had previously sworn fealty to Edward III, who considered him guilty of treason. On the King's direct orders, he was tried, condemned and then drawn, hanged, beheaded and quartered. In early 1347, two English forces made large scale raids deep into Scotland. They met little opposition and devastated much of southern Scotland. Border raids, often accompanied by devastation of the countryside, and sometimes on a large scale, continued to be launched by both the Scots and the English. The battle removed the strategic threat to Edward III's rear, and by 1349 the English border counties were able to guard against the remaining Scottish threat from their own resources. The Black Rood of Scotland, venerated as a piece of the True Cross, and previously belonging to the former queen of Scotland, Saint Margaret of Scotland, was taken from David II and donated to the shrine of Saint Cuthbert in Durham Cathedral. On three separate occasions, Edward III offered to release the childless David II for £40,000 (approximately £ million in terms) if the latter would accept one of Edward III's sons as his heir to the Scottish throne. All three offers were refused. Eleven years after the battle, David II was released in exchange for a ransom of 100,000 marks (approximately £ million in terms). The ransom was to be paid over ten years, on 24 June (St. John the Baptist's Day) each year, during which an Anglo Scottish truce prohibited any Scottish citizen from bearing arms against Edward III or any of his men and the English were supposed to stop attacking Scotland. This truce lasted for four decades and marked the end of the Second War of Scottish Independence although intermittent fighting continued. The battle takes its name from an Anglo Saxon boundary marker in the form of a cross which was located on the ridge where the battle was fought; and from Lord Ralph Neville, the leader of the victorious English. Lord Neville paid to have a replacement cross erected to commemorate the day; this was destroyed in 1589. The site of the battle has been listed as a registered battlefield by Historic England.

Әдебиетте

Шекспирдің "Генрих V" пьесасында король Давид II-нің тағдыры еске түсіріледі. 1-ші актінің 3-ші көрінісінде Генрих Кентерберий архиепискобымен шотландтардың жорығын талқылайды. Соңғы жолдар Шекспирдің көрермендеріне белгілі болуы тиіс бұрынғы "Эдуард III билігі" пьесасына сілтеме жасайды. Аталған пьесаның соңында драматург Джон де Купланд тұтқынға алынған Давид II-ні Каледегі Эдуард III-ке жеткізеді, онда ол француз корольін тұтқынға алған Қара ханзадамен кездеседі.