Кіріспе

Маджанга (французша: Маджунга) — Мадагаскардың солтүстік-батыс жағалауындағы қала және әкімшілік аудан. Махажанга қаласы (Махажанга I) — Боени аймағының орталығы. 2020 жылы ауданның (қаламен сәйкес) халқы 258 068 адамды құрады.

Қала

Махажанга – Мадагаскардағы Тоамасинадан кейінгі екінші маңызды теңіз порты. Теңіз терминалы контейнерлік және шағын (150 тонна жалпы салмақты) жүк тасымалдайтын кемелерді қабылдайды. Порттың су айдынының шектеулі тереңдігіне байланысты, тек кішкентай кемелер ғана терминалға тоқтай алады. Көлемі үлкен кемелер терминалдан тысқары тұрып, жүкті баржаларға тиеп, олар арқылы терминалға жеткізеді және керісінше. 2006 жылғы желтоқсан айындағы қатаң дауылдар қорғау қабырғасын зақымдап, судың ішке ағып, терминал төсегінің астынан топырақ шайылып кетті. Нәтижесінде, төселген плиткалар құлап, терминалдағы жұмыстың тиімділігі төмендеді және қойма аумағы азайды. Ең ірі және құнды экспорттық тауар – мұздатылған шағын креветка. Комор аралдары мен Майоттаға аймақтық рейстерді жүзеге асыратын халықаралық әуежай бар. Махажанга Бетсибока өзенінің жағасында орналасқан, ол Бомбетока шығанағына құяды. Қаланың халық құрамында мұсылмандар көптеп кездеседі. 1977 жылы этникалық қақтығыстар орын алып, онда тұратын коморлық азшылық эвакуацияланды. Махажанга – Рим-католик дінбасылығының (Марияның қасиетті жүрегі соборы) орталығы болып табылады.

Баобаб

Жағалауға жақын орналасқан африкалық баобаб ағашы Мадагаскардағы ең ірі нұсқасы болып табылады, оның айналымы – және қаланың символы. Оның жасы белгісіз, бірақ көбінесе 700–800 жылға жуық деп есептеледі. Бұрын ол маңызды кеңестер өткізілетін орын ретінде, ал 19 ғасырда – атылу орындалған жер ретінде қолданылған. Мадагаскарлық ата-бабаларды құрметтеу үшін, осы ағашқа келген әрбір адам оны жеті рет айналып өтуі керек делінеді.

Тарих

Джейн Хупердің айтуынша, "он ғасырдан бері Мадагаскардың солтүстігіндегі порттар, ислам дінін ұстанған халыққа мекен болған, Шығыс Африкадан, Таяу Шығыстан және тіпті Қашық Шығыстан келген саудагерлер мен көшпенділерді қызықтырды. Араб географы Ибн Маджид XV ғасырдың соңында Мадагаскардың солтүстігінде кем дегенде он екі портты анықтады. XVIII ғасырдың басында Андриамдисоариво, өзінің сегіз жүз сарбазының қолдауымен солтүстікте жаңа Сакалава әулетін құрды, оған Воламена, яғни "қызыл ақша" немесе "алтын" деп ат қойды. Оның ұрпақтары Воламенаның балалары – Зафиболамена деп аталды. Ол 1710 жыл шамасында солтүстік Безаво қаласында қайтыс болды, және оның есімі дәстүрлерде қуатты жаңа мемлекеттің негізін қалаушы ретінде қалыптасты. Оның мемлекетінде бұрыннан да гүлденген сауда орталығы болған Мазалагем-Нова немесе Массалиге порты, сондай-ақ Бойна және Махаджанга (Маджунга) жаңа порттары бар еді. Бір ағылшын капитаны 1764 жылы Махаджанга қаласын көріп, оны дамыған, көпұлтты порт деп сипаттады. Ол қаланың "үнділік үлгіде" салынғанын, көптеген тас ғимараттар мен мешіттер бар екенін жазды. "Жергілікті" мұсылмандармен және "Сурат, Йохана, Мосембек және Комор аралдарынан" келгендермен қоныстанған Махаджанга, әрине, гүлденген және көпұлтты порт болды. Қала ішінде Сакалава билеушілері мұсылмандарға дінін еркін ұстануға мүмкіндік берді. Қарсылығында, Сакалава сауданы бақылау шараларын енгізді. Патша саудамен айналысуға патша атынан рұқсат етілген "кассирді" тағайындады, ол патшадан келген тағы бір кассирмен бірлесіп жұмыс істеді. Сакалава патшалары мен патшайымдары тіпті еуропалық саудагерлерге жергілікті мұсылман саудагерлерімен де, Сакалава өкілдерімен де сауда жасауға рұқсат берді және Оңтүстік-Батыс Үнді мұхиты аймағындағы осы желілерге көбірек тартылғандай көрінді. Ағылшын және голланд деректеріне сәйкес, XVIII ғасырдың ортасында Сакалава патшайымы Шығыс Африкалық (немесе Коморлық) еркекке үйленді. Сакалава патшалары мен патшайымдары исламдық сенімдер мен рәсімдерді өздерінің құдайлық патшалық дәстүрлеріне енгізді, ал кейбіреулері XIX ғасырдың басында ислам дініне көшті."

Үнділер қауымы

1780 жылдары француз саяхатшысы Дюменнің мәлімдемесіне сәйкес, Үндістан субконтинентінен келген шамамен 200 мұсылман саудагер Бетсибока өзенінің сағасында Махажанга қаласында қоныстанды. Осылайша, "Махажанга" сөзінің этимологиясы үнді тіліне қатысты болуы мүмкін. Олардың құқықтық мәртебесі туралы дау туды; олар көбінесе өздерін малагаси азаматтары деп жариялап, құл ұстауға немесе тас үй салуға тыйым салатын заңдардан қашуға тырысты, себебі мұндай әрекеттер британдық азаматтарға рұхсат етілмеген. Олар Африка құрлығына тауар тасымалдау үшін қолданған дхау кемелері француз туымен жүзді. Алғашқы келгендердің көпшілігі мұсылман ходжалары, исмаилиттері және дауди бохралары болды, кейіннен индустар да қоныстанды. 1911 жылғы халық санауы бойынша елде 4480 үнділік тұрғаны анықталды, бұл жалпы шетелдік халықтың 21% құрайды және француздардан кейін екінші ірі шетелдік топ. 1970 жылдары жекеменшік кәсіпорындарды мемлекеттік меншікке беру салдарынан көптеген үнділіктер елде қалмауға мәжбүр болды. Қалғандарының көпшілігі білімсіз болғанымен, олар елде қалып, біртіндеп өз бизнесін құрды. 2000 жылға қарай олар ел экономикасының 50-60% -ын бақылайды деп есептелді, осы себепті тәртіпсіздік кезеңдерінде наразылық акцияларының нысаны болды. 2006 жылдың желтоқсан айында Махажанга қаласын циклон шалып, портовый инфрақұрылым мен жағалауға жақын ғимараттарға елеулі зиян келтірді.

Әскери тарих

Қалада британдықтар 1966 жылдың мамыр айынан бастап Бейра патрулін қолдау үшін Шеклтон ұшақтарын орналастырған әуежай бар.

Өңір

Махажанга – Боени облысының орталығы.

Климат

Махаджангада тропикалық саванна климаты (Köppen Aw) бар, ол екі анық маусымға бөлінеді: қарашадан сәуірдің ортасына дейін ылғалды, жаңбырлы маусым, және қалған алты жарым ай бойы күннөлді, аз ылғалды және құрғақ маусым. Жаңбырлы маусымда циклондар пайда болып, аса ауыр жаңбырлар мен кең ауқымды эрозияға себеп болуы мүмкін.