Кіріспе
Жакомо Мейербердің француз операсы "Гугеноттар" (Le Huguenots) – Жакомо Мейербердің операсы, гран-операның ең танымал және әсем үлгілерінің бірі. Эужен Скриб пен Эмиль Дешамп жазған либретто бойынша бес актіден тұрады және 1836 жылғы 29 ақпанда Парижде тұңғыш рет қойылды.
Les Huguenots (le ˈyg(ə)no) is an opera by Giacomo Meyerbeer and is one of the most popular and spectacular examples of grand opera. In five acts, to a libretto by Eugène Scribe and Émile Deschamps, it premiered in Paris on 29 February 1836.
Құрастыру тарихы
"Угеноттар" операсы шамамен бес жыл дайындалды. Мейербер "Роберт дьяволдың" сенсациялық сәттілігінен кейін осы операға жан-жақты дайындалды, сәнді сахналау, терең драмалық сюжет, әсерлі оркестрлеу және солистерге виртуоздық партиялар ұсыну қажеттігін түсінді. Бұл Гранд-опера жанрының қажетті элементтері еді. Мейербер және оның "Роберт дьявол" операсының либретто авторы Эжен Скриб француз дін соғыстары туралы эпикалық туындыда бірлесіп жұмыс істеуге келісті. Драманың негізі Проспер Меримедің 1829 жылғы "Шарль IX патшалығының тарихы" ромалы болды. Әулеті жақсы жағдайда болғандықтан, Мейербер уақытын аямай, өзінің талаптарын қоюға және мінсіздікке ұмтылуға мүмкіндік алды. Мейербердің Опера директоры Луи Дезире Веронмен "Угеноттар" операсы бойынша жасасқан егжей-тегжейлі келісім-шарты (оны адвокат Адольф Кремье дайындаған) осының куәсі. Мейербер операны жазып жатқанда, Парижде (1832) ұқсас тақырыптағы тағы бір опера – Фердинанд Герольдтың "Le pré aux clercs" операсы қойылды. Мейербердің туындысы сияқты, Герольдтың операсы да сол кезде өте танымал болды, бірақ қазір сирек орындалады. Мейербер Скрибтің мәтініне қарағанда, кезеңнің тарихи егжей-тегжейін және кейіпкерлердің психологиялық тереңдігін арттыруды қалағандықтан, Скрибтен екінші либретто автор Эмиль Дешампты шақыруға рұқсат алды, осы элементтерді қосу үшін олармен бірлесіп жұмыс істеді. Гектор Берлиоз осы партитураны "музыкалық энциклопедия" деп атады. "Угеноттар" операсы Опера театрында 1000-нан астам рет қойылған алғашқы опера болды (1000-шы қойылым 16 мамыр 1906 жылы өтті) және премьерадан кейін бір ғасырдан астам уақыт бойы, 1936 жылға дейін үнемі қойыла берді. (Париж операсы 2018 жылдың қыркүйегінде "Угеноттар" операсының жаңа қойылымын ашты, бұл 1936 жылдан бері операның алғаш рет орындалуы). Оның әлемдегі барлық ірі опера театрларындағы көптеген қойылымдары оны 19-ғасырдың ең сәтті операсы деп санауға негіз береді. Басқа алғашқы қойылымдар: Лондон (Covent Garden Theatre), 20 маусым 1842 жыл және Жаңа Орлеан (Théâtre d'Orléans), 29 сәуір 1839 жыл. Тақырыбының сезімталдығына байланысты, кейде оны "Гюльфтар мен гибеллиндер" (Венада 1848 жылға дейін), Римдегі "Ренато ди Кронвальд" немесе Мюнхендегі "Англикандар мен пуритандар" сияқты басқа атаулармен қойды, көрермендер арасында діни шиеленісті қоздырмау үшін. 1858 жылы Ковент-Гарден театрының қазіргі ғимаратын ашу үшін "Угеноттар" операсы таңдалды. 1890 жылдары Метрополитен операсында қойылғанда, оны көбінесе "жеті жұлдыздың түні" деп атады, өйткені актерлік құрамына Лилиан Нордика, Нелли Мельба, София Скальчи, Жан де Реске, Эдуард де Реске, Виктор Маурел және Поль Плансон кірді. Опера 19-шы ғасырда Метте "Gli Ugonotti" деген атпен итальян тілінде орындалды.
Кеңестер одағының бейімделуі
Кеңес Одағында операға тарихи Декабристер оқиғасын баяндайтын жаңа либретто жазылды.
Қазіргі жаңғырулар
Мейербирдің басқа опералары сияқты, «Гугеноттар» операсы да ХХ ғасырдың басында танымалылығын жоғалтты және өте сирек қайта қойылғандарын есептемегенде, бүкіл әлем бойынша опералық репертуардан шығып қалды. Деме Джоан Сазерленд пен Ричард Бонинге 20-шы ғасырдың екінші жартысында операның қайта жаңғыруына зор үлес қосты. Сазерленд операны 2 қазан 1990 жылы Сидней опера үйіндегі соңғы қойылымы үшін таңдады, ал Бонинге Опера Австралия оркестріне дирижерлік етті. ХХ ғасырда операны қоюдың азаюына себептер ретінде шығарманың көлемі мен оны сахнаға қоюдың қымбаттығы, сондай-ақ Мейербирдің күрделі музыкасын орындауға қабілетті виртуоз әншілердің жетіспеуі жиі айтылды. Алайда, 2004 жылы Мец сияқты салыстырмалы түрде шағын қалалардағы операның жақындағы сәтті қойылымдары осы қалыптасқан пікірге күдік тудырады. Содан бері Франция, Бельгия, Германия және Швейцариядағы ірі опера театрларында «Гугеноттар» операсының жаңа, өте табысты қойылымдары өтті. Қазір Еуропада «Гугеноттар» операсының қойылымдары сирек емес.
Қысқаша мазмұны
Бұл оқиға 1572 жылы болған тарихи Сент-Бартоломей күні қырғынымен аяқталады. Мыңдаған француз гугеноттары (протестанттар) католиктер тарапынан Францияны протестанттық ықпалдан құтылу мақсатымен қырғынға ұшырады. Бұл қырғын тарихи оқиға болғанымен, оқиғаның қалған бөлігі, негізінен католик Валентин мен протестант Рауль арасындағы махаббатқа қатысты, Скриптің толыққанды туындысы болып табылады. Операға арналған Майербердің бастапқыда жоспарлаған кеңейтілген увертюрасын Мартин Лютердің "Ein feste Burg" хоралды қосатын қысқа оркестрлік прелюдия алмастырады.
1-ші акті
Сахна Турендегі Невер графының шатосын бейнелейді. Артқы жағында үлкен ашық терезелер бақтар мен көгалды шаршыны көрсетеді, онда бірнеше ақсүйектер доп ойнап жатыр; оң жақта ішкі бөлмелерге апаратын есік; сол жақта пердемен жабылған терезе, ол дұға бөлмесіне алып барады деп есептеледі; сахнаның алғы жағында басқа ақсүйектер текше тастап, доп пен кесе ойнап жатыр. Невер, Таванн, Коссе, Ретц, Торе, Меру және басқа да католик ақсүйектері оларға қарап, әңгімелеседі. Католик Невер графы өз әріптестерін тойға шақырып отыр. Олардың мезбенісі кешкі асқа барар алдында, протестанттар мен католиктерді татуластыру үшін король жіберген жас гугенот Раульдің келуін күту керектігін айтады. Рауль кіреді, ол айналасына және ақсүйектердің арасында болуға қатты әсер етеді. Раульге көптеген тағамдар мен шарап әкелінеді, ал ақсүйектер Раульді ішіп-жеуге ынталандырады (Л’оржи: "Столдың қуанышы"). Невер графы жақында келісімге келгенін және енді өзінің сүйіктілерінен бас тартуға тиіс екенін жариялайды. Алайда ол қонақтарын өздері ғашық болғандарды сипаттауға шақырады және соңғы келген Рауль де Нангистен сұрайды. Рауль көшеде бір қызға шабуыл жасалып жатқанын айтады. Ол оның атын немесе тегін білмесе де, бірден ғашық болды (Роман: "Ақ құндыздан да ақ"). (Мейербер бұл арияны батыл және ерекше оркестрлеумен соло виола д'амормен сүйемелдейді). Раульдің протестант қызметшісі Марсель кіреді және қарт өзінің қожайынының осындай жаман компанияда ойын-сауыққа, ішімдікке және махаббат әңгімелеріне ләззаттанатынын көріп, қорқынышқа бітпеді. Марсель шын жүректен протестанттық дұғаны шырқайды ("Ein feste Burg" әуенімен), ал католик ақсүйектері өздерінің сүйіктілеріне тост көтереді. Католиктердің бірі қартты бұрынғы шайқастан таниды және ескі дауды ұмыту үшін онымен бірге ішуге шақырады. Марсель бас тартады, содан кейін католиктердің өтініші бойынша ол Ла-Рошель қамалынан гугенот соғыс әнін орындайды, католиктерді жоюға шақырады (Chanson huguenote: "Пиф, паф, пиф, паф"). Католиктер бұған тек күледі. Невер графының шамышысы оның қожайынына бір құпия әйелдің онымен сөйлескісі келетінін хабарлайды. Граф бейтаныспен кездесуге шығады. Католик ақсүйектері бейтаныс әйелдің кім екенін білуге тырысады және оны көруге асығады. Олар Раульді да солай етуге шақырады. Ол құтқарып, ғашық болған жас әйелді таниды, жас гугенот, ол Невер графының мақтан тұтатын сүйіктісінің бірі деп ойлайды, оны енді ешқашан көрмеуге ант етеді. Шын мәнінде ол Невердің болашақ әйелі Валентина (Сен-Бристің қызы), патшайымның келісімін бұзу үшін жіберген. Урбайн парақшасы Раульге құпия хабармен кіреді, оны белгілі бір әйелмен жасырын кездесуге, көзін байлап баруға шақырады (Каватина: "Зейінді және дана әйел"). Католиктер хаттың мөрін Наварра королевасына тиесілі деп таниды және Раульдің денсаулығына тост көтереді, оны алып кетеді.
The Catholic Count of Nevers is entertaining his fellow noblemen. Their host informs them that before they can go to dinner, they must await the arrival of Raoul, a young Huguenot sent to them from the King in an effort to reconcile Protestant and Catholic. Raoul enters, very impressed with the surroundings and to be in the company of the noblemen. Lavish dishes of food and copious supplies of wine are brought in and the nobles encourage Raoul to drink ( L’orgie: "Bonheur de la table"). The Count of Nevers announces that he has just become engaged and that he must now give up his mistresses. However, he invites his guests to describe the ones they are in love with and asks the latest arrival, Raoul de Nangis. Raoul then tells how he rescued a girl from an attack on her in the street. Although he does not know her name or her origins, he immediately fell in love (Romance: "Plus blanche que la blanche hermine"). (With a daring and unusual stroke of orchestration, Meyerbeer accompanies this aria with a solo viola d'amore). Raoul's Protestant servant Marcel enters and the old man is shocked to see his master in such wicked company enjoying games, drinking and tales of love. Marcel sings a hearty Protestant prayer (to the tune of 'Ein feste Burg') while the Catholic lords toast their mistresses. One of the Catholics recognises the old man from a battle they fought and asks him to have a drink with him to bury any grudge. Marcel refuses, and then, at the Catholics' request,he sings a Huguenot battle song from the siege of La Rochelle, calling for the extermination of Catholics (Chanson huguenote: "Piff, paff, piff, paff"). The Catholics are merely amused by this. A valet of the Count of Nevers informs his master that a mysterious woman wishes to speak to him. The count goes out to meet the stranger. Catholic lords wonder about the identity of the unknown woman and try to see her. They invite Raoul to do the same. Recognizing the young woman he saved and fell in love with, the young Huguenot, believing she is one of the mistresses of the Count of Nevers he has been boasting about, swears never to see her again. In fact she is Nevers' intended bride, Valentine (daughter of St. Bris), instructed by the Queen to break off her engagement. The page Urbain enters with a secret message for Raoul, daring him to come blindfolded to a secret rendezvous with an unnamed woman ( Cavatina: "Une dame noble et sage"). The Catholics recognize the seal on the letter as belonging to the Queen of Navarre and drink to Raoul's health as he is led away.
2-ші акті
Ченонсо сарайы мен бақтары. Өзен сахнаның ортасына қарай иреліп өтеді, көк жасыл ағаштардың арасында уақыт-уақыт жоғалып қалады. Оң жақта, сарайдан бақтарға түсетін кең баспалдақ. Королева Маргарита өзінің ғашық паж Урбен ұстап тұрған айнаға қарап, виртуоздық пастораль (O beau pays de la Touraine) әндейді. Францияны шарлайтын діни келіспеушіліктен қашып, әдемі ауылда қалуға үміттенеді (Cabaletta: A ce mot seul s’anime et renaît la nature). Валентин кіріп, Неверс келісімді бұзуға келіскенін хабарлайды, бұл Маргаританы қуантады, өйткені Валентин Рауль де Нангиске ғашық екенін білгендіктен, Валентиннің әкесі, католик Сент-Брис, қызына жас протестантқа үйленуге рұқсат беруге көндіре алатынына сенімді. Маргаританың қызметші әйелдері суға түсуге дайындалып кіреді. Бұл балетке алып келеді, оның барысында паж Урбен суда аз киінген әйелдерге жасырын қарауға тырысады. Урбен Раульдің көзі байланып, сарайға келген жолын күлімсіреп сипаттайды (Рондо: "Non, non, non, vous n’avez jamais, je gage"). Рауль кіреді, ал королева әйелдеріне оны өзімен жалғыз қалдыруды бұйырады. Көзі ашылған Рауль айналасындағы сұлулыққа және оның алдында тұрған жас әйелдің әсемдігіне таңғалады, ал ол өзінің жоспарлағандай Валентинге бермей, осы сүйкімді жігітті өзіне қалдыруды ойлайды (Дуэт: "Beauté divine enchanteresse"). Соттың ақсүйектері, соның ішінде Неверс пен Сент-Брис кіреді, королева барлығына достық пен бейбітшілікке ант беруді бұйырады, барлығы да, Марсельден басқа, оның қожайынының католиктермен араласуына қарсы екенін білдіреді (Oath: Par l’honneur, par le nom que portaient). Королева Валентинаны Раульге, оның сүйіп, үйленетін қызы ретінде ұсынады, бұл протестанттар мен католиктер арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға септігін тигізеді. Соңғы күрделі сахнада, Валентинаны Неверстің жақын адамы деп санайтын Рауль королеваның бұйрығын орындаудан бас тартады. Ақсүйектер кек алуға ант етеді, Валентин осы қорлаудан қатты ренжіп, королева Раульдің некеден бас тарту себебін түсінбейді, ал Марсель Раульді католиктермен араласқаны үшін сөксінеді.
3-ші акт
Париж, "Пре-о-Клерк" Сенаның сол жағалауында, күн бату кезінде. Сол жақта католик студенттері қыздармен бірге отыратын таверна; оң жақта тағы бір таверна, онда гугенот сарбаздары ішіп, ойын-сауық көріп жатыр. Фонда, сол жақта шіркеудің кіреберісі көрінеді. Ортасында алаңды көлденең кесіп тұрған үлкен ағаш. Сахнаның алғы жағында Ла Башош пен гризеттерден келген дін қызметкерлері орындықтарда отырып, әңгімелеседі. Басқалары серуендеп жүр. Жұмысшылар, саудагерлер, музыканттар, монахтар және қала тұрғындары. Тамыз айының кешкі сағат алтысы. Азаматтар әдемі жексенбі кешінде серуендеуден ләззат алады (Entracte et chœur: C’est le jour de dimanche). Гугенот сарбаздары протестант адмиралы Колиньиді мақтап, қанқұмар соғыс әнін шырқайды (Couplets militaires: "Prenant son sabre de bataille"). Католик қыздарының шеруі Валентин мен Неверс үйленетін шіркеуге бет алып, Мәриямды мақтап ән шырқайды (Litanies :" Vierge Marie, soyez bénie !"). Марсель Раульдің Сент-Бриске жазған хатын алып кіріп, шеруді тоқтатады, Сент-Бристің қайда екенін білуге тырысады. Католиктер Марсельдің осы әрекетіне ашуланып, гугенот сарбаздары оны қорғайды. Бір топ цығандар билеп, жақсылықты болжай келіп, жағдайды реттейді (Ronde bohémienne: "Venez ! – Vous qui voulez savoir d’avance" және цыған биі). Валентин Неверске үйленді, бірақ шіркеуде дұға ету үшін қалып қояды. Марсель Раульдің шақыруын жеткізеді. Сент-Брис Раульді өлтіруге шешім қабылдайды, бірақ Валентин оның сөзін естіп алады. Қала жаршысы комендант сағатын жариялайды (Вагнердің "Майстерзінгерлер" операсындағы ұқсас көрініс) және көпшілік тарап кетеді. Валентина Марсельге әкесі мен басқалардың Раульді өлтіру жоспары туралы айтады (Duet:Dans la nuit où seul je veille). Валентина Раульдің өзіне жасаған қорлықтарына қарамастан, оны әлі де жақсы көретінін түсінеді және шіркеуге қайта оралады. Рауль, Сент-Брис және олардың куәгерлері жекпе-жекке дайындалып келеді, әрқайсысы жеңіске сенімді (Septet: "En mon bon droit j’ai confiance"). Марсель оң жақтағы тавернадағы гугенот сарбаздарынан, ал Сент-Брис сол жақтағы тавернадағы католик студенттерінен көмек сұрайды, нәтижесінде төңкеріс жағдайы туады. Тек патшайымның ат үстінде келуі ғана хаосты тоқтатады. Рауль Валентинаның өмірін сақтап қалғанын және оған деген күдігінің негізсіз болғанын түсінеді. Бірақ енді ол өзінің жауына үйленген, және сол сәтте өзенде жарықтандырылған баржа пайда болады, онда той қонақтары жаңа үйленген жұпқа серенада орындайды (Wedding chorus:"Au banquet où le ciel leur apprête"). Неверс оны керемет шерумен алып кетеді, ал католиктер мен протестанттар бір-біріне деген жеккөрушіліктерін қатты білдіреді (Chorus of fighters:"Non, plus de paix ni trêve").
4-ші акт
Невердің париждік үйіндегі бөлме. Қабырғаларды отбасылық суреттер безендіреді. Артқы жағында үлкен есік пен үлкен готикалық крест орналасқан. Сол жақта Валентинаның бөлмесіне апаратын есік бар. Оң жақта үлкен мұржа, ал мұржаның жанында - кілеммен жабылған бөлмеге кіретін есік. Оң жақта және көз алдында көшеге қарап тұрған терезе. Валентина, Раульге шын сүйген кезде Неверге үйленгеніне қайғырады (Ария: "Parmi les pleurs mon rêve se ranime"). Рауль онымен соңғы рет кездесуді тілейді. Жақындап келе жатқан адамдардың шуы Раульді перде артына жасырынуға мәжбүр етеді, онда ол католик ақсүйектерінің гугеноттарды өлтіруге ант ететінін естиді. Олармен бірге үш монах болады, олар қырғын үшін қолданылатын қылыштар мен пышақтарды баталайды, мұндайша еретиктерді өлтіру – Құдайдың еркі деп жариялайды. Тек Неверс ғана осы антқа қосылмайды (Конжурация: "Des troubles renaissants"). Бұл сахна операдағы ең қозғалысты сахналардың бірі саналады және оның ең драмалық музыкасымен сүйемелдейді. Ақсүйектер кеткеннен кейін Рауль қайта пайда болады және достарын ескерту мен Валентинамен бірге болудың арасында қысылады (Дуэт: "Ой, қайда асығасыңдар?"). Валентина оның протестант достарына көмекке барып қауіптен сақтауға тырысады және оған деген махаббатын білдіреді, бұл Раульді шаттандырады. Бірақ олар Сен-Жермен-л'Оксерруа шіркеуінің қоңырауының соғысын естиді, бұл қырғынның басталу белгісі, ал Валентина Рауль дінбауырларына қосылу үшін терезеден секіріп шыққанда есінен айрылады.
Либретто
"Гугеноттар" операсында Скриб пен Мейербер алғаш рет діни фанатизм мен секталықтардың қанды азаматтық соғысқа әкеп соқтыратын жағдайын бейнеледі. Джордж Сэнд бастапқыда операны тамашалаудан бас тартты, себебі ол католиктер мен протестанттардың еврейдің жазған музыкасымен бір-бірінің тамырларын кесетінін көргісі келмеді. Бірақ, кейін ол операны көргенде, қатты әсерленіп, Мейерберге: "Музыкант болсаңыз да, сіз бізден де жақсы ақынсыз!" деп хат жазды және операны "махаббаттың жақсы хабары" деп атады. Кейбір жазушылар Рауль мен Валентиннің арасындағы оқиғаны, Раульдің оны Неверстің сүйіктісі деп жаңылысқандығына байланысты "китч мелодрамасы" деп сынады, бұл түсініксіздік үш акт бойы созылады, бірақ оны ертерек түсіндіруге болар еді. Басқа сыншылар кейіпкерлердің психологиялық реализмін жоғары бағалады, мысалы, Эрнест Ньюман: "Мейербер өзінің көрермендеріне олар шынайы өмірмен байланысқа түскендей сезім берді және тақтадағы кейіпкерлердің олар кез келген күні кездесетін адамдар екенін түсіндірді". Лист былай деп жазды: "Марсельдің рөлі, халықтық мақтаныш пен діни құрбандықтың ең таза нысаны, бізге ең толық және жанды кейіпкер болып көрінеді. Оның әуендерінің айқын салтанаттылығы, осы халықтың адамгершілік ұлылығын, қарапайымдылығын және ойлауының асыл табиғатын көрсетеді, операның басынан соңына дейін таң қалдырады". Мейербер 4-ші акттегі пышақтарды баталау сахнасында Екатерина де Медичи рөліне ән салу мүмкіндігін қарастырған, бірақ мемлекеттік цензура патшалық тұлғаны осындай жағымсыз жарықта көрсетуге рұқсат бермеді. Операдағы ең жаңашыл элементтердің бірі – Лютердің "Ein feste Burg" хоралын опера бойында дамып, өзгеретін лейтмотив ретінде пайдалану. Бұл тақырып бастапқыда пайда болады және Летеллье бойынша, діннен шабыттанған сезімдерді бейнелейтін түрлі өзгерістерге ұшырайды: естелік, махаббат, жұбаныш, өрлеу, сондай-ақ төзімсіздік және фанатизм. Марсельдің бірінші актідегі әнінде ол сенімнің, нық сенімнің және жоғары мақсатқа ұмтылудың көрінісін білдіреді. Екінші актінің финалында ол қауіпке қарсы протестанттардың нық қадамдарын және күшін бекіту үшін cantus firmus ретінде қолданылады. Үшінші актіде ол тұзақтан және сатқындықтан құтылу үшін шақыру болып табылады. Соңғы актіде ол католик жазалаушыларына қарсы соңғы қарсылыққа айналған, қазадан құтылуға тырысатын протестанттардың тыныш дұғасына айналады. Сондай-ақ, Валентин, Рауль және Марсель де бірге әндейді, олар өлімге бет қарай көктегі бақытты көріп тұрады. Көптеген хорлар да жаңашыл болды, мысалы, 3-ші актінің басындағы Pré aux Clercs сахнасында протестант әскерлері "rataplan" хорын орындайды, католик қыздары құдайға мақтау айтады, ал үшінші хор заңгерлерден тұрады. Бұлардың барлығы жеке-жеке орындалады, содан кейін біріктіріледі, содан кейін католик студенттерінің әйелдері мен протестант әскерлері бір-біріне айып тағып, сөздерін айтады. Берлиоз таңғалып: "Пре-окс-Клерк сахнасындағы текстураның байлығы [III акт] [ ] ерекше болды, бірақ құлақ оны соншалықты оңай ұстана алды, сондықтан композитордың күрделі ойларының әр тармағы үнемі көрініс табады – бұл драмалық контрапункттың кереметі" деді және бұл акттағы музыка "жарық көзді соқыр қылады" деді. Лист пен Берлиоз операның оркестрлеуін жоғары бағалады. Лист былай деп жазды: "Оркестрлік эффекттер соншалықты шеберлікпен біріктіріліп, әртүрлі болып келеді, біз ешқашан гугеноттардың қойылымын тамашаламай, шебердің музыкалық поэмасының бай матасын мыңдаған түстермен бояуға тырысқан өнеріне таңғалып, таңғала алмаймыз". Мейербер операда жаңа және ерекше оркестрлік эффекттерді пайдаланды. Марсельдің сөздері көбінесе екі виолончель мен контрабаспен сүйемелделеді. Композитор 19 ғасырда толыққанды қолданылмай қалған архаикалық аспапты, viola d'amore-ны Раульдің "Plus blanche que la blanche hermine" ариясы үшін қайта жаңғыртты және басты кларинетті операда алғаш рет Марсель Валентин мен Раульді өлтіру алдында "үйленетін" соңғы актідегі сахнада қолданды, бұл әлемнен тыс, аза тұту атмосферасын жасайды.
Ықпал
Майербирдің "Роберт ле дьявол" операсынан бес жыл өткен соң және Фроментал Халевидің "Ла Джуив" операсынан бір жыл өткен соң, "Гугеноттар" операсы "Гранд Опера" жанрын бекітті, оған Париж операсы келесі буын үшін мамайданды және ол әлемдегі опера театрларының табысты билет сатуына айналды. Гектор Берлиоздың замандас баяндамасы мақтауға толы, "бастапқы скрипкалар тобында [ ] Майербирдің басшылығымен [ ] басталысынан соңына дейін оркестрдің орындалуы әсемдігімен және ұқыптылығымен тамаша деп таптым [ ] .