Кіріспе

Атипиялық пневмония, сонымен қатар "жүріп жүретін пневмония" деп те аталады, бұл аурумен ең көп байланысты патогендердің бірінен туындамаған пневмонияның кез келген түрі. Оның клиникалық көрінісі "типикалық" пневмониядан өзгеше. Оны түрлі микроорганизмдер қоздыруы мүмкін. Егер ол басқа аурумен байланысты болмаса, онда оны бастапқы атипиялық пневмония (БАП) деп атайды. Бұл термин 1930 жылдары енгізілген және ол Streptococcus pneumoniae қоздырған бактериялық пневмониядан ажыратылды, сол кезде пневмонияның ең жақсы зерттелген және кең таралған түрі осы еді. Бұл ерекшелік тарихи тұрғыдан маңызды саналды, себебі ол "типикалық" тыныс алу белгілерімен және лобарлық пневмониямен көрінетін науқастарды, "атипикалық" жалпы белгілермен (мысалы, қызба, бас ауруы, тершеңдік және бұлшық ауыруы) және бронхопневмониямен көрінетін науқастардан ажыратты.

Эпидемиология

Микоплазма жастарда қарттарға қарағанда жиірек кездеседі. Қарт адамдар көбінесе Legionella бактериясынан зарап алады. "Атипиялық пневмония" атипиялық себебіне байланысты, оны Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae және Moraxella catarrhalis бактерияларынан өзгеше атипиялық микроорганизмдер тудырады. Бұл атипиялық микроорганизмдерге ерекше бактериялар, вирустар, саңырауқұлақтар және қарапайымдылар жатады. Сонымен қатар, бұл пневмонияның түрі көрінісінде де атипиялық: аз мөлшерде қақырық, шоғырланудың болмауы, ақ қан клеткаларының шамалы ғана артуы және альвеолалық экссудаттың жоқтығы. Әдебиетте атипиялық пневмония термині қолданылады, кейде вирустық пневмониямен (төменде қараңыз) салыстырылады, ал кейде, дұрыс болмаса да, бактериялық пневмониямен шатастырылады. Атипиялық пневмонияға себеп болатын көптеген микроорганизмдер бактериялардың ерекше түрлері болып табылады (Микоплазма – жасуша қабырғасы жоқ бактериялар, ал Хламидия – жасуша ішінде тіршілік ететін бактериялар). Әр түрлі агенттер тудырған аурулар әртүрлі дамиды және әртүрлі емге жауап береді, сондықтан нақты себепші патогенді анықтау маңызды.