Кіріспе

Лордтар палатасындағы Лорд спикерінің орны – Ұлыбритания Парламентінің Жоғарғы палатасы Лордтар палатасындағы Лорд спикерінің отыратын орны. 2006 жылға дейін бұл орын Лорд-канцлерге тиесілі болған.

Тарих

14 ғасырда король Эдуард III (1327–1377) өзінің лорд-канцлері кеңесте отырғанда, орта ғасырдағы Англия экономикасы үшін жүн саудасының маңыздылығын және орталық рөлін көрсету үшін, қазір "Жүн қап" деп аталатын жүн балдағында отыруы керек екенін айтты. Шындығында, 1346 жылы Креси шайқасының негізгі себебі, Англияның Еуропамен маңызды жүн саудасы жолдарын қорғау болды. 1938 жылы "Жүн қаптың" іші жылқы шашымен толтырылғаны анықталды. Ол қайта жасалғанда, Британ Доминионының барлық аймандарынан жиналған жүнмен толтырылды, бұл бірліктің символы болды. Орта ғасырлардан 2006 жылға дейін Лордтар палатасының төрағасы лорд-канцлер болды және "Жүн қап" әдетте лорд-канцлер лауазымымен байланысты айтылды. Сол жылдың шілдесінде 2005 жылғы Конституциялық реформа заңына сәйкес, Лорд-спикер лауазымы лорд-канцлер лауазымынан бөлінді, ал бұрынғысы енді "Жүн қапта" отырады. 1949 жылға дейін Канада Сенатында да судьяларға арналған жүн қап болды. Квебек провинциясының депутаты Жан Франсуа Пулионың талабы бойынша, Канада Жоғарғы сотының судьялары "тіршіліксіздердей" жайылып отыратын жастыққа наразылық білдіргеннен кейін, жүн қап ақырында жойылды және оның орнына дәстүрлі орындықтар қойылды. Алғашқы жүн қап әлі де сақтаулы.

Салтанатты рөлі

Жүн қапшығы – үлкен, жүнмен толтырылған, қызыл матамен жабылған жастық; оның арқасы да, қолы да жоқ, бірақ Жүн қапшығының ортасында арқалық орналасқан. Лордтардың жезтабы Жүн қапшығының артқы бөлігіне қойылады. Егер спикердің орынбасары спикердің қатысуынсыз төрағалық етсе, онда ол Жүн қапшығын пайдаланады. Дегенмен, «Толық комитет» отырысында Жүн қапшығы бос қалады, ал төрағалық етуші, Төраға немесе Төрағаның орынбасары палата үстелінің алдындағы орынды иеленеді. Жүн қапшығының алдында Төрешілердің жүн қапшығы деп аталатын одан да үлкен жастық бар. Парламенттің мемлекеттік ашылуы кезінде Төрешілердің жүн қапшығын Лорд-бас судья, Роллдар шебері, Корольдік сот және Отбасылық сот бөлімдерінің президенттері, Жоғары соттың канцлері, Апелляциялық сот судьялары және Жоғары сот судьялары иеленеді, олардың барлығы сотқа қатысуға шақырылады. Ұлыбритания Жоғарғы Сотының судьялары, олар да мемлекеттік ашылуға шақырылады, жақын жерде отырады (олардың бұрынғылары Заң Лордтары бұрын уақытша лордтар ретінде орындықтарда отырған).

Халықтық мәдениетте айтылғандар

Гилберт пен Салливанның «Иоланта» комедиялық операсының оқиғасы шамалы бөлігі Вестминстер сарайының аумағында, Лордтар палатасының жиналатын орнында өтеді. Лордтар ерлер хоры ретінде көрінеді, ал шартты түрдегі лорд-канцлер – басты кейіпкерлердің бірі. Бүкіл палата, сондай-ақ лорд-канцлер Филисқа, канцлерлік қамқорлықтағы қызға, қызығушылық танытады. Лорд-канцлер оған деген сезіміне қарамастан, заң бойынша өз қамқорлығындағы қызға үйленуге құқығы жоқ екеніне қайғырады. Ол өзінің жағдайын былай сипаттайды: «Ах, мырзалар, мұндай тікендермен толтырылған жүн қапқа отыру шынымен де қиын!» А. П. Герберттің «Жалпы құқық» кітабында, жаңа тағайындалған канцлер ханым жүн қаптың ыңғайсыз екенін сезіп, оны орындыққа алмастыруды бұйырады. Бірақ оны алып тастағаннан кейін ғана заңгерлердің бірі, ол апелляциялық сот отырысын кезінде жүн қапта отырмауы керек екенін еске салады.