Конголық гитара әуезі: Жан Боско Мвенданың өмірі мен шығармашылығы
Jean Bosco Mwenda
Конголық гитарашы Жан Боско Мвенда (Mwenda wa Bayeke) туралы ақпарат. Африкадағы саусақпен ойналатын гитара өнерінің негізін қалаушы, кениялық музыканттарға әсер еткен тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жан Боско Мвенда, сондай-ақ Мвенда ва Байеке (1930 – 1990 жылдың қыркүйегі), конголық саусақпен ойналатын акустикалық гитара музыкасының негізін қалаушы болды. Ол басқа африкалық елдерде де, әсіресе Шығыс Африкада танымал еді. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында ол қысқа мерзімге Найробиде, Кенияда тұрды, онда ол үнемі радиода сөйлейтін және кениялық гитаристтердің бір буынына зор әсер еткен тұлғаға айналды.
Jean Bosco Mwenda, also known as Mwenda wa Bayeke (1930 – September 1990), was a pioneer of Congolese fingerstyle acoustic guitar music. He was also popular in other African countries, particularly in East Africa, and in the late 1950s and early 1960s was briefly based in Nairobi, Kenya, where he had a regular radio show and became a profound influence on a generation of Kenyan guitarists.
Өмірбаян
Жан Боско Мвенда 1930 жылы Бункеяда (қазіргі Луалаба провинциясының бір бөлігі) сол кездегі Бельгия Конгосында дүниеге келді, бірақ өмірінің көп бөлігін Лубумбашиде өткізді. Мұнда ол музыка ойнаудан басқа банкте және жергілікті кен компаниясында жұмыс істеді, басқа топтарды басқарды және Замбия шекарасындағы қонақүйге ие болды. 1990 жылдың қыркүйегінде Замбияда болған жол апатынан қаза тапты. Мвенда Мвенда ва Байеке есімін қабылдады, ол Байеке Санга ақсүйек руынан тегін шығарғанын мәлімдеді. Оның музыкасы түрлі көздерден, соның ішінде луба/санга халқының дәстүрлі музыкасынан нәр алды. Әкесінің католик шіркеуіндегі лауазымының арқасында ол отарлық дәуірде батыс білімін алған конголықтардың санатында болды. Мвенда алғашқыда Ликаси әкімшілігінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, бірақ көп ұзамай гитарист ретінде үлкен жетістікке жетіп, 1952 жылы алғашқы жазбаларын шығарды. Досы және кейде әріптесі Лоста Абеломен және туысы Эдуард Масенгомен бірге Боско конголық акустикалық гитара стилін қалыптастырды. Оның Хью Трейси жазған «Masanga» әні күрделі және алуан түрлі гитаралық бөлігінің арқасында ерекше ықпалды болды. Оның музыкалық әсеріне Замбия мен Шығыс Конгоның дәстүрлі музыкасы, Кубаның «Трио Матаморос» сияқты топтары және ковбой фильмдері кірді. Герхард Кубиктің 1982 жылғы видеожазбасы ықпалды африкалық гитаристтердің жинағында сақталған. 1982 жылғы CD-де Герхард Кубиктің мәтіні (сондай-ақ ағылшын тілінде, суахили тіліндегі әндердің мәтіндерімен бірге) Берлиндегі Музей фюр Велкеркундеде қолжетімді. Жазбаларға Босконың 1982 жылдың 30 маусымында Берлиндегі Музей фюр Велкеркундеде өткізген толық концерті кіреді. 1988 жылы Кейптаун қаласындағы Mountain Records лейблі Мвенданың музыкасының студиялық альбомын жазып алып, 1994 жылы шығарды. Альбомның атауы – Mwenda wa Bayeke – африкалық гитараның көшбасшысы.
Jean Bosco Mwenda was born in 1930 at Bunkeya (now part of Lualaba Province) in what was then the Belgian Congo, but lived most of his life in Lubumbashi, where in addition to playing music he had a job in a bank and with the local mining company, managed other bands, and owned a hotel on the Zambian border. He died in September 1990 in a car accident in Zambia. Mwenda used the name Mwenda wa Bayeke, claiming descent from the Sanga noble clan of Bayeke. His music draws on various sources including the traditional music of his Luba/Sanga people. He was one of the few Congolese to obtain a Western education during the colonial era due to his father's position in the Catholic Church. Mwenda worked at first as a clerk for the Likasi administration but soon achieved huge success as a guitarist, issuing his first recordings in 1952. Along with his friend and sometime partner Losta Abelo, and his cousin Edouard Masengo, Bosco defined the Congolese acoustic guitar style. His song "Masanga", recorded by Hugh Tracey, became particularly influential, because of its complex and varied guitar part. His own influences included traditional music of Zambia and the Eastern Congo, Cuban groups such as the Trio Matamoros, and cowboy movies. A 1982 video field recording by Gerhard Kubik exists in a compilation of influential African guitarists artists entitled Native African Guitar. A 1982 CD with booklet (text by Gerhard Kubik, also in English, including the Kiswahili song texts), is available from the Museum für Völkerkunde, Berlin. The recordings include the complete concert Bosco gave at June 30, 1982, at the Museum für Völkerkunde, Berlin. In 1988 Cape Town based record label Mountain Records recorded a studio album of Mwenda's music and issued it in 1994. The album is entitled Mwenda wa Bayeke African guitar legend.