Кіріспе

Л. Франк Баумның "Оздың жоғалған ханшайымы" кітабы – Л. Франк Баумның Оз туралы он бірінші канондық кітабы. 1917 жылдың 5 маусымында жарық көрген бұл кітап Оз елінің билеушісі, ханшайым Озманың жоғалуымен басталады және Дороти мен Сиқыршының оны табуға жасаған әрекеттерін қамтиды. Кітапқа кіріспеде оның шабыты жас қыздың Баумға жазған хатынан туындағаны айтылады: "Егер Озма жарақаттанса немесе жоғалып кетсе, бәрі қатты өкінер еді". Рут Пламли Томпсон 1937 жылы шыққан "Оздағы қолға ұстайтын Мэнди" кітабында осы романның сюжетін пайдаланған. Frogman және Cayke-тің ыдыс жуатын табағы Джефф Фридманның 1994 жылғы "Оздың сиқырлы ыдыс жуатын табағы" романында қайта пайда болады.

Сюжет

Дороти күніне оянды, Смарагд қаласындағы достарына көңіл бөлді және Озманың әлі оянбағанын байқады. Дороти Озманың бөлмесіне кірді, бірақ оның онда жоқ екенін көрді. Глинда Квадлинг еліндегі сарайында оянды және өзінің Ұлы Жазба кітабы мен сиқырлы құрал-саймандарының жоғалғанын анықтады. Ол Смарагд қаласына хабаршы жіберіп, ұрлық туралы жаңалықты жеткізді. Жаңалықты естіген Сиқыршы Глиндаға көмектесу үшін өзінің сиқырлы құралдарын ұсынды, бірақ олар да жоғалып кеткен еді. Глинда, Дороти және Сиқыршы Озманы және жоғалған сиқырды табу үшін іздеу топтарын ұйымдастырды. Оларды Бутон Брайт, Трот және Бетси Боббин сүйреп апарып жүрді. Дороти мен Сиқыршының тобы Смарагд қаласынан батысқа қарай Винки елін іздестіре бастады. Сол кезде, Винки елінің оңтүстік-батыс бұрышында, Иптерге тиесілі жазықта, печенье пісіруші Кейкидің сиқырлы алтын табағы ұрланған екен. Өзін-өзі кеңесші деп жариялаған, адам бойындағы бақа, Бақа Адам, Кейкидің әңгімесін естіп, оған табақты табуға көмектесуді ұсынды. Дороти, Сиқыршы және олардың тобы бұрын белгісіз болған Ти және Герку қауымдастықтарына кірді. Ти мен Герку арасындағы Ұлы жеміс бағында Бутон Брайт бақтағы жалғыз персик ағашынан жеп, персик шұңқырының алтыннан жасалғанын білді. Герку қаласында Дороти мен Сиқыршының тобын Геркудың әлсіз, бірақ көңілді патшасы қарсы алды, ол халқын алыптарды құл ретінде ұстауға жеткілікті күшті ететін "зозозо" деп аталатын таза энергия қосындысын ойлап тапқан. Патша оларға Угу етікші соңғы кездегі барлық сиқырлы ұрлықтардың және Оздың билеушісі болуы мүмкін деген ақпарат берді. Олар Геркудан қамалға қарай беттеп, Кейкемен және оның серіктерімен кездесті. Бірлескен топ Угудың қамалына келгенде, олар Угудың сиқырлы қорғанысын жеңіп, ұрымен бетпе-бет кездесті. Дороти сиқырлы белбеуін қолданып, Угуды көгершінге айналдырды, бірақ ол сиқырды өзгертіп, оның адам мөлшерін және агрессивті мінезін сақтап қалды. Дороти мен оның серіктерінен өтіп бара жатқан көгершін Угу, Кейкидің алмазбен әшекейленген табасын пайдаланып, Квадлинг еліне қашып кетті. Сиқырлы құралдар табылғаннан кейін, іздеу тобы Озманы табуға назар аударды. Кішкентай қызғылт аю Озманың Бутон Брайттың күртесінің қалтасында алып жүргенін, алтын персик шұңқырына қамалғандығын көрсетті. Сиқыршы оны пышақпен ашты, сосын Озма бостандыққа шықты. Оны Угу ұрлап алып, оның және Сиқыршының сиқырлы құралдарын ұрлаған. Смарагд қаласының халқы мен Озманың достары оның оралуын тойлады.