Қоғамдық діндерде болжау құралдары

Кіріспе

Ыбырайым діндерінің ерте дәуірлерінде болжау үшін қолданылған заттар. Еврей Киелі кітабында Урим (ʾŪrīm, "жарықтар") және Тюммим (Tummīm, "толықтық" немесе "ақиқат") – Хошеннің құрамдас бөліктері, Бас діни қызметкердің киетін кеуде қалқаны, эфодқа, яғни белдік немесе киімнің бір түріне бекітілген. Бұл жұп Ескі өсиетте жиі кездеседі, Мысырдан шығу кітабының 28:30-шы аятында Құдайдың Һаронға киелі жерде киетін кеуде қалқанын қалай безендіру керектігі туралы нұсқауында; 1 Самуил кітабының 14:41-ші аятында патша Саулдың әскердің оразасын бұзғандарды анықтау үшін қолдануында; және Езра кітабының 2-ші тарауында Израиль діни қызметкерлерінің ұрпақтары екенін мәлімдегендердің шын мәнінде сол топқа жататынын анықтау үшін қолданылған. Ғалымдар Жарық пен Толықтықты кейде клерромантиямен (құда түсіру арқылы болжаумен) байланыстырады, бірақ физикалық құда түсіру болмаған болуы мүмкін, ал Жарық пен Толықтықтың қатысушылары сұраққа жауап беру үшін немесе Құдайдың еркін білу үшін белгі күткен. Көптеген ғалымдар қазір Урим (אוּרִים) сөзінің еврейше אּרּרִים (Аррим) "лағнаттар" сөзінен шыққандығын санайды, сондықтан Урим мен Тюммимнің мағынасы "лағнатталған немесе кінәсіз" дегенді білдіреді, бұл айыпталушының үкімін білдіреді; басқаша айтқанда, Урим мен Тюммим "кінәлі ме, кінәсіз бе?" деген сұраққа жауап беру үшін қолданылған. Мұндай ғалымдар Урим мен Тюммим тұжырымының бастапқыда Тағдыр тақташаларынан алынғандығын күдіктенеді. "Құдайдан сұрады" деп аударылатын сөз тіркесін қолданады, бұл еврей тілінің грамматикалық формасы сұраудың заттарды қолдану арқылы жасалғанын көрсетеді; ғалымдар осы аяттар мен нұсқалардан клерромантияның қатысқандығы және Урим мен Түммимнің құда түсірілген заттардың аттары екендігі анық екенін айтады. Мысырдан шығу кітабында еврей бас діни қызметкерінің киімі туралы сипаттамада Урим мен Түммим қасиетті кеуде қалқанына салынып, бас діни қызметкер эфодтың үстінде киетіні айтылады. Киелі кітап мәтінінде басқа жерде эфодтың қолданылуы туралы айтылғанда, ғалымдар оның эфодпен бірге Урим мен Түммимнің қолданылуын білдіреді деп болжайды, өйткені бұл олармен тығыз байланысты болып көрінеді; Бас діни қызметкер Келісім сандығына қарап тұрады, ал сұрау қоюшы діни қызметкердің арқасына қарап, оның артында тұрады. Сұрау қоюшы сұрақ қойғаннан кейін, Киелі Рух бірден діни қызметкерді билейді және ол пайғамбарлық көріністе әріптердің шығып тұрғанын көреді. Талмуд раввиндері Урим мен Түммимнің қасиетті кеуде қалқанына жазылған сөздер екендігін айтқан. Талмуд раввиндерінің көпшілігі және Иосиф Флавий Уримнің "жарықтар" дегенді білдіретініне сеніп, Урим мен Түммимге қатысты рәсімдерде кеуде қалқанындағы белгілі бір асыл тастардан жарқын сәулелер шашылып, сұрақтарға жауап бергені туралы дәлелдеген; әр асыл тас әртүрлі әріптерді білдіреді, сондықтан жарық беру реті жауапты білдіреді (еврей алфавитінде 22 әріп болса да, кеуде қалқанында 12 ғана асыл тас болған); алайда, екі Талмуд раввині асыл тастардың өзі қалғандарынан ерекшеленетіндей қозғалғанын немесе тіпті сөздер құру үшін топтарға біріккенін айтқан.

Objects used for divination in the early Abrahamic religions

In the Hebrew Bible, the Urim ( ʾŪrīm, "lights") and the Thummim ( Tummīm, "perfection" or "truth") are elements of the hoshen, the breastplate worn by the High Priest attached to the ephod, a type of apron or garment. The pair are used frequently in the old testament, in Exodus 28:30 through God's instruction to Aaron on how to adorn his breastplate worn in the holy place; in 1 Samuel 14:41 by King Saul to determine who was at fault for breaking the army's fast; and Ezra 2 to determine whether those who claimed to be the descendants of the priests of Israel were truly of that class. The Lights and Perfection are sometimes connected by scholars with cleromancy (with divination by casting lots), although it is equally likely no casting was physically done, and the participants of Lights and Perfection waited for a sign to answer a question or reveal the will of God. Many scholars now believe that Urim (אוּרִים) simply derives from the Hebrew אּרּרִים (Arrim) "curses" and thus that Urim and Thummim essentially means "cursed or faultless", in reference to the deity's judgment of an accused person; in other words, Urim and Thummim were used to answer the question "innocent or guilty". such scholars suspect that the concept of Urim and Thummim was originally derived from the Tablets of Destiny. uses a phrase which is usually translated as "inquired of God", which is significant as the grammatical form of the Hebrew implies that the inquiry was performed by objects being manipulated; scholars view it as evident from these verses and versions that cleromancy was involved, and that Urim and Thummim were the names of the objects being cast. The description of the clothing of the Hebrew high priest in the Book of Exodus portrays the Urim and Thummim as being put into the sacred breastplate, worn by the high priest over the Ephod. Where the biblical text elsewhere describes an Ephod being used, scholars presume that it is referring to use of the Urim and Thummim in conjunction with the Ephod, as this seems to be intimately connected with it; explains that the High Priest would stand facing the Ark of the Covenant with the inquirer behind him, facing the Priest's back. After the inquirer asked his question, the Holy Spirit would immediately overcome the Priest and he would see the letters protruding in a prophetic vision. The Talmudic rabbis argued that Urim and Thummim were words written on the sacred breastplate. Most of the Talmudic rabbis, and Josephus, following the belief that Urim meant "lights", argued that the rituals involving Urim and Thummim involved questions being answered by great rays of light shining out of certain jewels on the breastplate; each jewel was taken to represent different letters, and the sequence of lighting thus would spell out an answer (though there were 22 letters in the Hebrew alphabet, and only 12 jewels on the breastplate); two Talmudic rabbis, however, argued that the jewels themselves moved in a way that made them stand out from the rest, or even moved themselves into groups to form words.

Пайдалану тарихы

Бірінші рет Урим мен Туммимге Киелі кітапта сілтеме жасалған – бұл Шығу кітабындағы бас жұбының киімдерінің сипаттамасы; мәтіндік зерттеушілерге сәйкес, оларды хронологиялық тұрғыдан ең ерте атаған үзінді – Ошия кітабында, онда Ефодқа сілтеме жасау арқылы Урим мен Туммим израильдік діннің кең таралған түріндегі маңызды элементтері болғандығы айтылады. Алайда, бұл раввиндік көздер Урим мен Туммимді неге қажет ету керектігін күмәндандырды немесе, кем дегенде, пайғамбардың да болған кезде оны дәлелдеуге тырысты. Классикалық раввиндік жазушылар Урим мен Туммиммен тек армия генералдары, сарайдағы ең жоғары лауазымды тұлғалар және патшалар сияқты өте белгілі тұлғалардың кеңес алуына рұқсат етілгенін айтты, ал сұралатын жалғыз сұрақтар – бүкіл халықтың игілігі үшін қойылған сұрақтар болды. Аханның күнәсін ашу үшін Ешуа киелі жәдігерлерді қолданды. Ол сол кезде Адулам үңгірінде болған Давидке қосылды (1 Сам. 22:20–23, 23:6). Ол Давидпен бірге болып, оның басшылығындағы топтың діни қызметкері болды (1 Сам. 30:7). Давид Яһуда тағына отырғанда Әбиятар бас діни қызметкер болып тағайындалды (1 Тәж. 15:11; 1 Патшалар 2:26) және «патшаның кеңесшісі» (1 Тәж. 27:33–34) болды. Сол кезде Елазар әулетінен Садық бас діни қызметкер болып тағайындалды. Еврей энциклопедиясына сәйкес, Әбиятар діни қызметтен шеттетілді, себебі оны Киелі Рух тастап кетті, онсыз Урим мен Туммимге жүгіну мүмкін емес еді. Жозеф Урим мен Туммимнің маккабейлер дәуіріне дейін қолданылып келгенін айтса да, Талмудта бұл қасиеттер Иерусалимді бабылдықтар қиратқаннан кейін тоқтатылғаны айтылады. Езра кітабының Нехемия кітабымен бірдей кезеңдегі бөлігінде Бабыл тұтқындығынан кейін діни қызметкерлердің ұрпақтары екенін дәлелдей алмаған адамдар тұтқындық басталғанға дейін Урим мен Туммимді иеленген діни қызметкерлер табыларша күтуге мәжбүр болды; бұл Талмудтағы Урим мен Туммим жоғалғаны туралы мәлімдемелерді растайды. Екінші ғибадатханада Урим мен Туммим іс жүзінде болған, бірақ діни қызметкерлер енді Киелі Рухқа ие болмағандықтан, олар практикалық мағынада жұмыс істемеді. Раввин Абрахам бен Давид бұған келіспейді және сол кезде Урим мен Туммим мүлдем болмады деп санайды. Көзілдірді Киелі кітаптағы «Урим мен Туммим» терминімен ең ерте байланыстыру 1833 жылы болды және Смит бұл терминді кейінгі сипаттамаларында қабылдады. Урим мен Туммим алтын табақтармен, кеуде қалқанымен (кейбір сипаттамаларда күміс садақтар бекітілген) және Лабанның қылышымен бірге табылған. Смиттың анасы Люси Мак Смит бұл Урим мен Туммимді «үш бұрышты екі жылтыраған алмазға» теңеген. Смит және басқалар сонымен қатар Смиттың Мормон кітабын жазуымен байланысты жеке көру тастарын да Урим мен Туммим деп атады, бірақ оның әйелі Эмма Смит кейінгі жазбаларында көру тастарын және Урим мен Туммимді ажыратты. Көптеген соңғы күндердің қасиеттілері Смиттың Урим мен Туммимі Киелі кітаптағы Урим мен Туммимімен бірдей болды деп санайды. Смит «Урим мен Туммим» терминін Құдайдың мекені, болашақтағы Жер және Аян кітабында айтылған ақ тас сипаттау үшін де қолданды.

The first reference to Urim and Thummim in the Bible is the description in the Book of Exodus concerning the high priest's vestments; the chronologically earliest passage mentioning them, according to textual scholars, is in the Book of Hosea, where it is implied, by reference to the Ephod, that the Urim and Thummim were fundamental elements in the popular form of the Israelite religion, however, these rabbinical sources questioned, or at least tried to justify, why Urim and Thummim would be required when a prophet was also present. The classical rabbinical writers argued that the Urim and Thummim were only permitted to be consulted by very prominent figures such as army generals, the most senior of court figures, and kings, and the only questions which could be raised were those which were asked for the benefit of the people as a whole. To uncover the sin of Achan the sacred Lots were used by Joshua. Abiathar joined David, who was then in the cave of Adullam (1 Sam. 22:20–23, 23:6). He remained with David, and became priest of the party of which he was the leader (1 Sam. 30:7). When David ascended the throne of Judah, Abiathar was appointed High Priest (1 Chr. 15:11; 1 Kings 2:26) and the "king's counselor" (1 Chr. 27:33–34). Meanwhile, Zadok, of the house of Eleazar, had been made High Priest. According to the Jewish Encyclopedia Abiathar was deposed from office when he was deserted by the Holy Spirit without which the Urim and Thummin could not be consulted. Although Josephus argues that the Urim and Thummim continued to function until the era of the Maccabees, Talmudic sources are unanimous in agreeing that the Urim and Thummim stopped functioning much earlier, when Jerusalem was sacked by the Babylonians. In a passage from the part of the Book of Ezra which overlaps with the Book of Nehemiah, it is mentioned that individuals who were unable to prove, after the Babylonian captivity had ended, that they were descended from the priesthood before the captivity began, were required to wait until priests in possession of Urim and Thummim were discovered; this would appear to confirm the statements in the Talmud that the Urim and Thummim had by then been lost. states that in the Second Temple the Urim and Thummim actually existed but no longer functioned in the practical sense since the priests no longer possessed the Holy Spirit. Rabbi Abraham ben David disagrees and maintains that during that era, the Urim and Thummim were completely absent. The earliest association of the spectacles with the biblical term "Urim and Thummim" occurred in 1833 and Smith appears to have adopted the term in subsequent descriptions. The Urim and Thummim were said to have been found with the golden plates, a breastplate (to which the silver bows were attached in some descriptions), and the Sword of Laban. Smith's mother, Lucy Mack Smith, described these Urim and Thummim as being like "two smooth three cornered diamonds." Smith and others also referred to individual seer stones also associated with Smith's dictation of the Book of Mormon as Urim and Thummim, although his wife, Emma Smith, in her later accounts distinguished between the seer stones and the Urim and Thummim. Many Latter Day Saints believe that Smith's Urim and Thummim were functionally identical to the biblical Urim and Thummim. Smith extended the use of the term "Urim and Thummim" to describe the dwelling place of God, the earth in a future state, and the white stone mentioned in the Book of Revelation.