Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Тынық мұхитына тән порпоизалар түрі.
Species of porpoise endemic to the North Pacific
Далл порпоизасы (Phocoenoides dalli) – Солтүстік Тынық мұхитына тән порпоизалар түрі. Ол порпоизалардың ең ірісі және Phocoenoides туысының жалғыз өкілі. Бұл түр американдық табиғатты зерттеуші У. Х. Даллдың құрметіне аталған.
Dall's porpoise (Phocoenoides dalli) is a species of porpoise endemic to the North Pacific. It is the largest of porpoises and the only member of the genus Phocoenoides. The species is named after American naturalist W. H. Dall.
Таксономия
Далл шошқасы – фокоэноидтер туысының жалғыз өкілі. Далли және Truei түрлері алғаш рет 1911 жылы жеке түрлер ретінде сипатталған, бірақ кейінгі зерттеулерде қолда бар мәліметтер тек бір түрдің бар екенін көрсетті. Қазіргі таңда бұл екі түсті пішін (морф) ерекше подвидтер ретінде танылады: Далл шошқасы (Phocoenoides dalli dalli) және True шошқасы (Phocoenoides dalli truei). Олар – ең ірі шошқа түрлері, ұзындығы 2,3 метрге дейін жетеді және салмағы 130-220 килограмм аралығында болады. Өсу жылдамдығы алғашқыда бірдей, бірақ шамамен 2 жастан бастап еркектер ұрғашылардан жылдамдап өсе бастайды. Мөлшері популяциялар арасында әртүрлі, бірақ орташа есеп бойынша ұрғашылар 210 см-ге дейін, ал еркектер шамамен 220 см-ге дейін жетеді, бірақ Охот теңізінің оңтүстігінде еркектердің ұзындығы 239 см-ге жете алады.
Dall’s porpoise is the only member of the genus Phocoenoides. The dalli and truei types were initially described as separate species in 1911, but later studies determined that the available evidence only supported the existence of one species. Currently, these two color morphs are recognized as distinct subspecies, Dall's porpoise (Phocoenoides dalli dalli) and True's porpoise (Phocoenoides dalli truei). They are the largest porpoise species, growing up to 7.5 ft (2.3 m) in length and weighing between 370 and 490 lbs (130 and 220 kg). Growth rates are similar at first, but at about 2 years old males begin to grow faster than females. Sizes vary between populations, but on average females reach a maximum size of 210 cm and males grow to about 220 cm, except in the southern Okhotsk Sea where males can grow as long as 239 cm.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Даллас дельфині Солтүстік Тынық мұхитында ғана кездеседі: шығысында Калифорниядан Беринг теңізі мен Охотск теңізіне дейін, ал батысында Жапон теңізіне дейін. Су температурасы қалыпты емес суық болған кезде, олар Мексиканың төменгі Калифорниясындағы Скаммонс лагунасында да көрілген. Асқазанның ішіндегілерді талдау нәтижесінде криль мен шағатайдың ізі де табылды, бірақ бұл жағдай сирек кездеседі және олардың тамақтану рационының маңызды бөлігі емес. Дегенмен, олардың 94 метрге дейін тереңге суға түскені тіркелген.
Dall’s porpoises are limited to the North Pacific: in the east from California to the Bering Sea and Okhotsk Sea, and in the west down to the Sea of Japan. They have been sighted as far south as Scammon’s Lagoon in Baja California when water temperature was unseasonably cold. Stomach content analyses have also found cases of crustacean consumption, including krill and shrimp, but this is abnormal and likely not an important part of their diet. but have been recorded diving to depths of up to 94 m.
Әлеуметтік
Далл дельфиндері 2–10 жеке тұлғадан тұратын шағын, өзгермелі топтарда өмір сүреді. Жұптасу маусымында еркек өнімді ананы таңдап, оны қорғайды, осылай аталығын қамтамасыз етеді. Далл дельфиндері көшпенді кашалоттардың жемі болып табылады. Дегенмен, олар тұрақты кашалоттармен бірге кездесіп, олардың балаларымен ойнаған сияқты мінез-құлықтарды көрсетеді және олармен бірге жүзеді. 1984 жылдың мамыр айынан қазан айына дейін бір танымал Далл дельфині AB тобындағы тұрақты кашалоттармен бірге саяхаттағаны байқалды.
Dall's porpoises live in small, fluid groups of 2–10 individuals, During the mating season, a male will select a fertile female and guard her to ensure paternity. Dall’s porpoises are prey to transient killer whales. They have, however, been observed in association with resident killer whales, engaging in apparent play behaviors with their calves, and swimming with them. One recognizable Dall’s porpoise was observed travelling with the AB pod of resident orca from May through October 1984.
Қозғалыс
Далл сүлгілері өте белсенді жүзушілер. Су бетінде жылдам жүзу "құйрық" деп аталатын ерекше шашырату тудырады. Олар көбінесе қайықтарға жақындап, балықтың алдынан жүзуге шығады, сондай-ақ ірі киттердің басында пайда болатын толқындармен де жүреді. Аляскадағы популяциясы 83 400-ге жуық деп есептеледі. Жағалау Британ Колумбиясында шамамен 5000 дара бас бар. Солтүстік Тынық мұхитының батысындағы популяциялар түршелерге және көші-қон жолдарына қарай бөлінеді. Жағалау түрінің саны шамамен 162 000-ға жетеді. Жапония мен Оңтүстік Охот теңізі арасында көшіп-қонып жүретін далл түрінің саны 173 000-ға жуық екені анықталды. Жазда Охот теңізіне көшіп келетін далл түрінің саны 111 000-ға жуық деп есептеледі. Мораторий күшіне енгенге дейін, бір жылдың ішінде (1989–1990 жылдары) 8000 Далл сүлгісі кездейсоқ ауланғаны болжанып отыр. 1981 жылдан 1987 жылға дейін АҚШ суларында және Беринг теңізінде Жапонияның лосось балық аулауында бірнеше жүзден бірнеше мыңға дейін кездейсоқ ауланғаны есептеледі. Дрейфтік торлармен және тралмен балық аулау кейбір аймақтарда олардың таралған жерлерінде әлі де жалғасуда.
Dall’s porpoises are highly active swimmers. Rapid swimming at the surface creates a characteristic spray called a "rooster tail". They are commonly seen approaching boats to bowride, and they will also ride on the waves formed at the heads of larger swimming whales. Alaska’s population is estimated to be 83,400. Abundance in coastal British Columbia is nearly 5,000 individuals. Populations in the western North Pacific are divided by both subspecies and migratory patterns. Abundance of the offshore dalli type is about 162,000. It is estimated that there are about 173,000 dalli type that travel between Japan and the southern Okhotsk Sea. The dalli type that migrates to the Okhotsk Sea in the summer is estimated at 111,000. Before the moratorium went into effect, 8,000 Dall’s porpoises are estimated to have been bycaught in one year alone (1989–1990). Smaller numbers, from several hundred to a few thousand, are estimated to have been bycaught in Japanese salmon fisheries in US waters and in the Bering Sea from 1981 to 1987. Driftnet and trawl fisheries still operate in some areas throughout their range,
Аң аулау
Жапонияда әлі күнге дейін Далл дельфині еті үшін ауланады. 1980 жылдары ірі киттерді аулауға мораторий салынғаннан кейін, әр жыл сайын ауланатын дельфиндердің саны артты. 1990 жылы, мәселеге халықаралық назар аударғаннан кейін, Жапон үкіметі аулау көлемін азайтты. Қазіргі күні жылына 17 000-нан астам квота белгіленген (Охотск теңізінің оңтүстігіндегі Жапония популяциясындағы 9 000-нан астам Далл дельфині; Охотск теңізінің орталық бөлігіне көшіп келетін truei түрінен 8 700 дельфин). Далл дельфинін аулау, аймақтық популяцияларға үлкен квоталардың тұрақтылығына күмән келтіретін ғылыми комитеттер тарапынан сынға ұшырады. Бұл мақсатты популяциялардың бағасы ескірген, ал жыл сайынғы аулау деңгейі ескерілгенде, аймақтық деңгейде саны азаюы мүмкін және бұзаулардың өліміне себеп болуы ықтимал.
The Dall's porpoise is still harvested for meat in Japan. The number of individuals taken each year increased following the 1980s moratorium on whaling of larger cetacean species. In 1990, after international attention was drawn to the issue, the Japanese government introduced a reduction on take. A quota of over 17,000 a year is in effect today (9,000 dalli type in the Japan southern Okhotsk Sea population; 8,700 from the truei type population that migrates into the central Okhotsk Sea) The hunt of Dall’s porpoises has been criticized by scientific committees which question the sustainability of large quotas on regional populations. Assessments are outdated for these targeted populations, and given the level of annual reported take, there may be regional declines in abundance. and result in calf death.
Қорғау мәртебесі
Даллас поршайы IUCN Қызыл тізімінде «Тәуекел астында емес» деп тіркелген. Сонымен қатар, көшіп-қоныс жасайтын жабайы жануарларды сақтау туралы конвенция (CMS) бойынша, және барлық теңіз сүтқоректілері сияқты, Америка Құрама Штаттарында Теңіз сүтқоректілерін қорғау туралы заңмен (MMPA) қорғалады.
Dall’s porpoise is listed as Least Concern on the IUCN Red List. of the Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals (CMS), and, like all other marine mammal species, is protected in the United States under the Marine Mammal Protection Act (MMPA).