Кіріспе

Қасіреттің фольклорлық рухы

Славян мифологиясында носница (ношно, , , ничниця, Lang ru), көбінесе көпше түрінде айтылады, адамдарды, әсіресе балаларды түнде мазалайтын қасірет рухы немесе демон. Шығыс славян тілдерінде ноцницаның басқа да атаулары бар: криксы, плакси, плачки, плаксивици, криксы вараксы, криксы плакси, түнгі қасқыр, түнгі бойжеткен. Ноцница адамның кеудесіне отырып, "өмірлік энергияны" сорып алады. Осы себепті, көптеген адамдар ноцницаны вампирдің бір түрі деп санайды. Ноцница қайта-қайта келіп мазалауы мүмкін. Кейбір халық аңыздарында түнгі қасқырлар адам арқасына жатып, қолын кеудесіне қойып ұйықтағанда (мұны "өлгендермен бірге ұйықтау" деп еске алады) келеді екен. Кейбір фольклорлық аңыздарға сүйенсек, түнгі қасқырлар көлеңкеден жасалған. Оның қорқынышты дауысы болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол туған орманның шыбын-шіркей мен топырақ иісімен де ерекшеленеді. Ноцница гипнагогиялық ұйқы кезінде көрінетін құбылыспен байланысты.

Танымал мәдениетте

Қасиетті кейіпкерлер нокница деп санайтын жаратылыс 2017 жылғы "Сулап жатыр" қорқыныш фильмінде бейнеленген. Джон Пассарелланың "Түнгі қорқыныш" атты мистикалық романында нокница кездеседі. Нил Гейманның "Коралин" кітабында Нокница Коралиннің балама әлеміндегі анасы кейпінде суреттеледі. Бірақ Коралинде өзін қорғайтын тесігі бар тас бар. Таяу Шығыс аймағында бұл мифологиялық жаратылыстың түнде үйлерге кіріп, балалардың ұйықтағанын қадағалайтыны, егер олар жаман мінез көрсетсе, оларға зиян келтіретіні жиі айтылады. "Iron Druid Chronicles" кітабының "Стакед" бөлімінде Granuaile MacTiernan, славян дауылы құдайы Perun және Orisha Shango-ға нокницалардың тобы шабуыл жасайды.