Кіріспе

1977 жылы Майкл Ричидің спорттық комедиялық фильмі «Жартылай қатаң» – Майкл Ричидің режиссерлік жұмысы, Бёрт Рейнольдс, Крис Кристоферсон, Джилл Клейбург, Роберт Престон, Лотте Ленья және Берт Конви бас рөлдерде ойнаған 1977 жылғы американдық спорттық комедиялық фильм. Оқиға американдық кәсіби футбол әлемінде өтеді. Сюжетте Рейнольдс, Кристоферсон және Клейбург сомдаған кейіпкерлер арасындағы махаббат үшбұрышы бейнеленген. «Жартылай қатаң» фильмінде Вернер Эрхардтың «Erhard Seminars Training» (est) оқу семинарының пародиасы да бар, ол фильмде «B.E.A.T.» деп аталатын ұйым ретінде көрсетілген. Фильм 1972 жылы Дэн Дженкинстің осы аттас романы негізінде түсірілген. Жазушы Уолтер Бернштейн мен режиссер Ричи оны экранға бейімдеп, өзін-өзі жетілдіру қозғалысын және жаңа діндерді сатиралайтын жаңа сюжеттік желі қосты. «Жартылай қатаң» футболшы достар Билли Клайд Пакетт пен Марвин «Шейк» Тиллердің тарихын баяндайды, олардың үшінші бөлмедесі Барбара Джейн Букман. Шейк «B.E.A.T.» деп аталатын өзін-өзі тану курсын бітіргеннен кейін өзіне сенімді болғанда Барбара Джейнге деген романтикалық сезімдер пайда болады, сол сәтте Билли Клайд оны өзіне тартып алу үшін хитролыққа барады. Фильмге қатысты әртүрлі пікірлер айтылды. Кейбір сыншылар est оқу семинары, Эрхард және Ролфинг сияқты басқа да жаңа дәуір қозғалыстарының пародиасын жоғары бағалады. Ал басқалары сценарий мен режиссураны сынап, режиссер Ричидің бұрынғы фильмдерінің кейбіреулерінде жеке стильдің болғанын атап өтті. Тағы бір сыншылар фильмнің футболға қатысты «Жартылай қатаң» романынан жаңа дәуір қозғалысына бұрылуына наразылық білдірді.

Сюжет

Кең қанатты шабуылшы Марвин "Шейк" Тиллер және жүгірші Билли Клайд Паккет – Майамидегі кәсіби командада ойнайтын футбол досы. Команданың иесі "Биг Эд" Букман. Букманның қызы Барбара Джейн екеуімен де бірге тұрады, ал фильм Барбара Джейн мен оның екі досы арасындағы нәзік махаббат үшбұрышының қалыптасуын көрсетеді. Бастапқыда олар жақсы достар, бірақ ол Фридрих Бисмарктан өзін-өзі жетілдіру тренингін алғаннан кейін өзіне сенімді Шейкке ғашық бола бастайды. Тренингке қатысушылар ең жасырылған сезімдерін ашуға шақырылғанда, ол ең күшті, ең табиғи сезімдерін көрсетеді. Шейк Барбара Джейннің B.E.A.T. тренингінен кейін Билли Клайдты көріп таңғалады. Билли Клайд Шейкке оны одан кейін тиімдірек мазақтап алу үшін тренингке барғанын айтады, бірақ ол шын мәнінде "түсінгенін" мойындайды. Біраз уақыт бойы ол Бисмарктің ойлау жолына келгендей болып, күнделікті әңгімелерде B.E.A.T. терминологиясын және клишелерді жиі қолданады. Шейк Барбара Джейннің "түсінбегенінен" алаңдайды, ал Билли Клайд Шейкті бұл маңызды емес деп сендіруге тырысады, бірақ Шейк күмәнданады. Той кезінде, Биг Эд Барбара Джейнді алтарга бастап бара жатқанда, дін қызметкері Бисмаркқа бұрылып, бизнестегі капиталдық табыстан салықты қалай төлемеуге болатыны туралы кеңес береді. Кейін Дженкинс өзінің "Бажа Оклахома" кітабының фильмге бейімделуі "Сэми Тоугқа қарағанда әлдеқайда адал" екенін айтты.

Дайындық

Б. Рейнольдс фильм түсіріліміне дайындалу үшін Крис Кристоферсонмен бірге жаттығуды бастады. Фильмге жұмыс кіріспес бұрын, актер Берт Конви өзінің В.Э.А.Т. семинарының жетекшісі Фридрих Бисмарк рөліне дайындалуы үшін Вернер Эрхардтың est тренингтерінің біріне қатысты. Фильмге шынайылық сыйғасы үшін Джон Матусзак, Пол Хорнунг, Джо Капп және Эд "Тым биік" Джонс сияқты кәсіби футболшылар шақырылды.