Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батрун (ٱл-Батрун; христиан және), ежелгі Ботрис (Βότρυς) – Ливанның солтүстігіндегі жағалау қаласы және әлемдегі үздіксіз қоныстанған ең көне қалалардың бірі. Батрун ауданының орталығы.
Batroun (ٱلْبَتْرُون ; Christian and ), ancient Botrys (Βότρυς), is a coastal city in northern Lebanon and one of the oldest continuously inhabited cities in the world. It is the capital city of Batroun District.
Этимология
Батрун батыс арамей тілінде кездеседі және көне араб мәтіндерінде bṯrwn (بثرون) түрінде дәлелденген, арамей сөзі үшін күтілетін жұмсарумен. Эли Мардинидің пікірінше, Левант араб тіліндегі кейбір үскірлердің бірігуіне байланысты арамей терминдеріндегі "th" әрпі "t" әрпіне ауысқан.
Batroun appears in Western Aramaic, and is attested in as bṯrwn (بثرون) in premodern Arabic texts, with the expected lenition of t for an Aramaic term. Elie Mardini suggests the shift of the th to t in Aramaic terms in the Levant is due to the merger of certain fricatives in Levantine Arabic.
Тарих
Бәтрун б.з.б. 14 ғасырға жататын Амарна хаттарында (EA 078, EA 079, EA 081, EA 087, EA 088, EA 090, EA 093, EA 095, EA 124, EA 129) айтылған «Бәтруна» болуы мүмкін. Батрунды ежелгі географтар Страбон, Плиний, Птолемей, Византиялық Стефан және Иерокл есімдерімен атаған. Теофан Исповедник бұл қаланы «Бострис» деп атады. Финикиялықтар Батрунды классикалық дәуірде Теопрoсoпoн деп, ал Византия империясы кезінде Литoпрoсoпoн мүйісі деп аталатын жердің оңтүстік жағында құрған. Батрунды Тир патшасы І Итoбаал (оның қызы Езавель Ахавқа үйленген) құрған делінеді. Қала Рим үкімшілігінде Феникия провинциясының құрамында болды, кейіннен аймақ христиандығына өткеннен кейін Антиохия патриархының қарауында болды. 551 жылы Батрун жер сілкінісінен қирады, соның салдарынан тасқынға ұшырады және Литoпрoсoпoн мүйісі жарылды. Тарихшылар Батрунның ірі табиғи порты осы жер сілкінісі кезінде пайда болды деп санайды. Батруннан шыққан үш грек православ епискобы белгілі: 451 жылы Порфирий, шамамен 512 жылы Илияс және 553 жылы Стефан (Лекьен, II, 827). Грек тіліндегі епископаттар тізіміне (Notitia episcopatuum) сәйкес, грек православ шіркеуі Батрунда он ғасырдан бері бар, сол кезде қала Петрунион деп аталған. Аймақты мұсылмандар басып алғаннан кейін, атауы араб тіліне ауысып, Батрун болып өзгерді. 1104 жылы Батрунды крестшілер бақылап алды, 1289 жылы мамлюк сұлтанаты оны жаулап алғанға дейін Триполи графтығының бөлігі ретінде Ботрун иелігі деп танылды. Батрунның археологиялық ескерткіштерінің бірі – Мсейла бекінісі, ол таулармен қоршалған жазықтағы биік тіктеу беткейлі, оқшауланған үлкен тасқа салынған. Османдық үкімшілігі кезінде Батрун Ливанның мутессарифтігіндегі қазаның орталығы және Антиохия маронит католик патриархатының қарауындағы маронит дін өкілдігінің орталығы болды. 1999 жылдан бері ол маронит епархиясының орталығы болып табылады.
Batroun is likely the "Batruna" mentioned in the Amarna letters (EA 078, EA 079, EA 081, EA 087, EA 088, EA 090, EA 093, EA 095, EA 124, EA 129), dating to the 14th century B. C. Batroun was mentioned by the ancient geographers Strabo, Pliny, Ptolemy, Stephanus of Byzantium, and Hierocles. Theophanes the Confessor called the city "Bostrys." The Phoenicians founded Batroun on the southern side of the promontory called in classical antiquity Theoprosopon and during the Byzantine Empire, Cape Lithoprosopon. Batroun is said to have been founded by Ithobaal I (Ethbaal), king of Tyre (whose daughter Jezabel married Ahab). The city was under Roman rule to Phoenice Province, and later after the region was Christianized became a suffragan of the Patriarch of Antioch. In 551, Batroun was destroyed by an earthquake, which also caused mudslides and made the Cape Lithoprosopon crack. Historians believe that Batroun's large natural harbor was formed during the earthquake. Three Greek Orthodox bishops are known to have come from Batroun: Porphyrius in 451, Elias about 512 and Stephen in 553 (Lequien, II, 827). According to a Greek Notitia episcopatuum, the Greek Orthodox See has existed in Batroun since the tenth century when the city was then called Petrounion. After the Muslim conquests of the region, the name was Arabicized to Batroun. Batroun was controlled by the Crusaders in 1104, to be known as the Lordship of Botrun as part of the County of Tripoli, until it was conquered by the Mamluk Sultanate in 1289. One of Batroun's archaeological sites is Mseilha Fort, which is constructed on an isolated massive rock with steep sides protruding in the middle of a plain surrounded by mountains. Under Ottoman rule, Batroun was the centre of a kaza in the mutessariflik of Lebanon and the seat of a Maronite diocese, suffragan to the Maronite Catholic Patriarchate of Antioch. Since 1999, it has been the seat of the Maronite eparchy.
Экономика және қала құрылысы
Тарихи тұрғыдан алғанда, Батрун қаласы теңіз бен Бейрут пен Триполині байланыстыратын ұлттық жолдың қиылысында орналасқан. Соңғы кезде жергілікті экономикалық құрылымның тарихи функцияларының ойын-сауық қызметтеріне негізделген экономикаға (түнгі клубтар, барлар, мейрамханалар, дүкендер және т.б.) күрт ауысуы қаланың дамуының бірегей және жалғыз драйверіне айналды. Экономикалық метаморфоза қала орталығындағы жылжымайтын мүлік нарығының құнының өсуіне байланысты тұрғын үйлердің жаңа қала маңындағы елді мекендерге (жақын төбелер: Жаңа Батрун, Батрун төбелері, Басбина және т.б.) қоныс аударуына әкелді. Бұл жерде ойын-сауық және бизнеске арналған қала орталығы мен тұрғын үйлерге арналған маңырауын құрудың тепе-теңдігі анық көрінеді, мұнда қарқынды қалалық кеңею табиғи жерлердің (қайың ормандары мен жеміс бақтары) жойылуына және жер бағасының күрт өсуіне әкеп соқты.
Historically, the city of Batroun was settled at the interface between the sea and the national road that connected Beirut to Tripoli. Lately, the radical shift of the historical functions of the local economic tissue into a leisure service based economy (nightclubs, bars, restaurants, stores, etc.) has become the unique and only lever of the development of the city. The economic metamorphosis has resulted in the resettlement of housing towards emerging city suburbs (nearby hills: New Batroun, Batroun Hills, Basbina, etc.) consequently to the overvaluation of the real estate market in the city centre. It clearly reveals here the constitution of a business city centre (dedicated to leisure and business) balanced by the constitution of residential suburbs, where accelerated urban sprawl has led to the destruction of natural lands (pinewood and orange groves) and to the fatal rise in land prices.
Туризм
Батрун – Солтүстік Ливанның маңызды туристік орталықтарының бірі. Қала тарихи маронит және грек православ шіркеулерімен мақтанады. Батрун ірі жағажай курорты болып табылады, онда пабтар мен түнгі клубтар да бар. Батрунның төңірегін цитрус ағаштары қоршап тұр, ал қала (ХХ ғасырдың басынан бері) басты көшесіндегі кафелер мен мейрамханаларда сатылатын таза лимонадымен әйгілі. Батрун жағалауында велосипед тебу, әсіресе жаздың аяғында, танымал ойын-сауық көңілі көтеруге арналған іс-шара. 2009 жылы Батрун халықаралық фестивалі құрылды. Ол жетекші жергілікті және халықаралық артистерді қабылдай бастады. Фестиваль әдетте әр жылдың шілде және/немесе тамыз айларында ежелгі порто ауданында өтеді.
Batroun is a major tourist destination in North Lebanon. The town boasts historic Maronite and Greek Orthodox churches. The town is also a major beach resort with a vibrant nightlife that includes pubs and nightclubs. Citrus groves surround Batroun, and the town has been famous (from the early twentieth century) for its fresh lemonade sold at the cafés and restaurants on its main street. Biking along the Batroun coastline is also a major activity namely in late summer days. In 2009, the Batroun International Festival was born. It began hosting leading local and international artists. The festival takes place usually in July and/or August of each year in the old harbor area.
Демография
Батрун халқының көп бөлігі марониттер, мелькиттер және грек православ христиандарынан тұрады. Батрун – Рим католик шіркеуінің (латын обряды) титулярлық тақ орны.
The people of Batroun are mainly Maronite, Melkite, and Greek Orthodox Christians. Batroun is a Roman Catholic (Latin rite) Titular See.
Саясат
Батырун қаласындағы муниципалдық және парламенттік сайлауларға, әсіресе жергілікті және ұлттық билік үшін күрес аясында қызығушылық күшейіп келеді. Қазіргі Батырун қаласының әкімі – Марселино Эль Харек.
Elections, municipal and parliamentary, in Batroun have seen increasing interest, namely in the context of local and national struggle for power. The current serving Mayor of Batroun is Marcelino El Harek.