Кіріспе

1861 ж. АҚШ Конгресінің қаулысы

Криттенден-Джонсон қаулысы (Crittenden Resolution және War Aims Resolution деп те аталады) Америка Құрама Штаттары Конгресінде Азаматтық соғыстың басында құл иеленуші штаттарға бағытталған татуластыру мақсатындағы хабарлама ретінде ұсынылды. Ол Солтүстіктің соғыс күш-жігерінің олардың құлдыққа қатысты құқықтарына араласуға емес, тек Одақты қайта құруға бағытталғандығын қамтамасыз етуді көздеді. 1861 жылдың шілде айында Буль-Ран шайқасының алғашқы кездесуіндегі күйреуден кейін қаулыс көпшілік дауыспен қабылданды. Алайда, сол жылдың желтоқсан айында конгресс қаулысты қайта бекітуге тырысқанда қабылданбады. Бұл қаулыс кейде "Криттенден келісімімен" шатастырылады, ол құл иеленуші штаттар Одақтан бөліне бастағаннан кейін Конституцияға түзетулер енгізуге бағытталған бірнеше сәтсіз ұсыныстарды қамтиды, мақсаты Конфедерациялық штаттардың Одақтан кетуіне жол бермеу болды. Екі шара да кейде Корвин түзетуімен шатастырылады, ол 36-шы Конгресс қабылдаған Конституцияға түзету ұсынысы, ол құлдықты және басқа штаттардың құқықтарын конституциялық түрде қорғауға бағытталған; ол Конгресстен өтті, бірақ штаттар ратификацияламады.

Тарихи негіздер

Критиден-Джонсон резолюциясы 1861 жылғы 25 шілдеде 37-ші АҚШ Конгресінде дерлік бірауыздан қабылданды. Заң жобасы «Соғыс мақсаттары туралы резолюция» ретінде ұсынылған, бірақ ол оның демеушілері – Кентукки штатының өкілі Джон Дж. Криттенден және Теннесси штатының сенаторы Эндрю Джонсон есімдерімен көбірек танымал болды, екеуі де құл иелері болатын. Америка Азамат соғысы 1861 жылғы 12 сәуірде басталды, ал келесі айларда оңтүстік штаттары бірінен соң бірі Одақтан бөлініп шықты. Конгрестің екі палатасы да Булл-Ран шайқасының біріншісі соғыстың тез аяқталмайтынын көрсеткеннен кейін осы резолюцияны қабылдады. Ол шілдеде дерлік бірауыздан қабылданды, бірақ сол жылдың желтоқсан айында Конгресс Криттенден-Джонсон резолюциясын қайта бекітуге тырысты. Бұл – ұрысқан және көтерілісшіл штаттардағы құлдыққа қол сұнбау туралы алғашқы уәдесін сақтауға жасалған әрекет болды. Алайда, бұл сессияда Таддеус Стивенс ұсынған партиялық дауыспен қабылданбады. Президент Авраам Линкольн Миссури, Кентукки және Мэриленд құл штаттарының маңызды солтүстік аймақтағы Одақтан шығып, Америка Конфедерациялық Штаттарына қосылуы мүмкін деп алаңдады. Егер Мэриленд жоғалса, Вашингтон, округ Колумбия, толығымен Конфедерация аумағымен қоршалған болар еді. Миссури мен Кентукки штаттары да маңызды Одақ аумағымен шектесетін, Одаққа адалдығы күмәнді құл штаттары еді; Линкольн Кентуккиде дүниеге келген және туған штатын жоғалту саяси сәтсіздік ретінде қарастырылар еді. Сонымен қатар, Огайо өзені Кентуккидің солтүстік шекарасын белгілейді және Огайо, Иллинойс және Индиананың экономикалық өмірі үшін маңызды стратегиялық артерия болып табылады, олардың әрқайсысы осы өзен арқылы тауарларын Миссисипи өзеніне сату немесе одан әрі жөнелту үшін Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына жіберетін. Делавэр штатында (Одақта қалған басқа құл мемлекеті) құлдардың саны өте аз болғандықтан, оның адалдығына күмән тудырмайды.

Мағынасы мен мағынасы

Соғыс мақсаттары туралы қаулы ретінде ұсынылған заң жобасы Азамат соғысы кезінде Одақтың күш-жігері үшін шектеулі консервативтік мақсаттарды белгіледі. Заң жобасында құлдық туралы тізілмегенімен, қаулыда Одақ үкіметі құлдық институтына қарсы ешқандай шара қолданбауы көзделеді. Оның төмендегі екінші тармағында соғыс "бұл штаттардың құқықтары мен орнаған институттарын құлату немесе оларға араласу" үшін емес, "Конституцияның жоғарылығын қорғау және сақтау, сондай-ақ Одақты сақтау" үшін жүргізілгені айтылды. Қаулы құл ұстаған шекаралық штаттардағы Одаққа адал жандардың сенімін сақтауға, сондай-ақ Одақты құтқару үшін, құлдарды азат ету үшін емес, күресетін солтүстік штаттарының халқын сенімді етуге бағытталған. Бұл соғыс, бөлініп кеткен штаттар Одаққа қайтып келгенде, құлдық сақталып қалған күйінде аяқталады дегенді білдірді. Пенсильвания штатының конгрессмені, аболиционист Таддеус Стивенс заң жобасы ұсынылған кезде, соғыс кезінде Конгресс пен Президенттің "жауды бағындыруға қажетті кез келген қадамды жасауға құқығы бар" деп қарсылық білдірді, бірақ ол бұл шараға дауыс беруден бас тартты. 1861 жылдың желтоқсанына қарай пікір өзгерді және Конгресс қаулыны қайта бекітуге тырысқанда Стивенс қаулыны қабылдамау үшін партиялық дауыс беруге қол жеткізді. Бұл тармақ 121–2 дауыспен Палатадан өтті. Генри К. Бернетт (Кентукки) және Джон У. Рид (Миссури) есімді екі конгрессмен оған қарсы дауыс берді. Екеуі де Америка Құрама Штаттарына қарсы қару көтергені үшін 37-ші Конгрестің келесі сессиясында қуылды. Екінші тармақ былай деді: "Осы ұлттық төтенше жағдайда Конгресс, тек құмарлық немесе ашу сезімдерін жойып, бүкіл елге деген міндетін еске түсіреді; бұл соғыс олардың тарапынан ешқандай зорлық-зомбылық рухымен, жаулап алу немесе бағындыру мақсатымен, немесе осы штаттардың құқықтары мен орнаған институттарына араласу немесе оларға қол сұғу мақсатымен емес, Конституцияның жоғарылығын қорғау және сақтау, сондай-ақ барлық штаттардың қадір-қасиеті, теңдігі және құқықтарымен Одақты сақтау үшін жүргізілуде; және осы мақсаттар орындалғаннан кейін соғыс тоқтатылуы керек". Пауэллді қуу туралы ұсыныс енгізілді, бірақ Иллинойс штатының сенаторы Трамбулл берген қорғанысқа байланысты жеңіліске ұшырады.