Кіріспе
Неміс және итальян әскерлерін Солтүстік Африкаға жіберу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Сонненблюм» операциясы (Unternehmen Sonnenblume, «Операция Күнбағыс») – 1941 жылдың ақпанында, Екінші дүниежүзілік соғыс барысында, Солтүстік Африкаға неміс және итальян әскерлерін жіберу. Италияның 10-армиясы (10ª Armata) «Компас» операциясы кезінде (1940 жылдың 9 желтоқсанынан 1941 жылдың 9 ақпанына дейін) британдық, Достастықтың, Империяның және одақтас Батыс Шөл майданының шабуылынан жойылған еді. Жаңа «Африка корпусының» (DAK) алғашқы бөлімшелері, генерал-лейтенант Эрвин Роммельдің басшылығымен, Неапольден Африкаға аттанды және 1941 жылдың 11 ақпанында келді. (Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде «Африка корпусы» термині Солтүстік Африкадағы неміс күштеріне қатысты қолданылатын жалпы атау болды.) 14 ақпанда 5-ші жеңіл «Африка» дивизиясының (кейін 21-ші танк дивизиясы деп аталды), 3-ші барлау батальоны және 39-шы танкқа қарсы бөлімшесінің алдыңғы қатардағы бөлімдері Ливияның Триполи портына жетіп, бірден Сирттен шығысқа қарайғы майданға жіберілді. Роммель 12 ақпанда Ливияға келді, агрессивті тактиканы қолдана отырып, Триполи мен Триполитанияны қорғауға бұйрық алды. 25 наурызда Ливияның генерал-губернаторы қызметінде Италия маршалы Родольфо Грацианидің орнына генерал Итало Гарибольди тағайындалды. Италия Корольдік Армиясының (Regio Esercito) Бас қолбасшысы, генерал-армия Марио Роатта, Грацианиге Ливиядағы итальяндық моторизацияланған бөлімдерді жаңа итальян-неміс басшылығына қарастыруды бұйырды. Бірінші неміс әскерлері 15 ақпанда Сиртке жетті, 18 ақпанда Нофилияға жетті, ал 24 ақпанда неміс шабуыл тобы Эль-Агеила маңында британдық патрульді тосқауылға алды. 24 наурызда Оккупациялық күштер Эль-Агеила қаласын басып алды, ал 31 наурызда Мерса Брегаға шабуыл жасады. 3-ші бронетанкті бригада қарсы шабуылға түсе алмады және келесі күні Бенгазиге қарай шегінуді бастады. 3-ші бронетанкті бригада қозғалғанда, оның тозығы жеткен танктері, болжам бойынша, бұзыла бастады. Бригада Киренаиканың оңтүстігіндегі шөл даласындағы Оккупациялық күштердің қанаттық қимылдарын тоқтатуға күш жеткізбеді, бұл Бенгазидегі австралиялық жаяу әскерге Виа Балбияға қарай шегінуден басқа амал қалдырмады. Роммель британдықтардың шегінуін тоқтату үшін күштерін шағын колонналарға бөліп, Оккупациялық күштердің жанар май мен су тапшылығына байланысты мүмкіндігінше тосқауыл қойды. Мехилиде британдықтардың елеулі күші тұтқындалды, бұл британдықтардың Тобрукқа және Ливия-Мысыр шекарасына қарай шегінуіне әкелді. Оккупациялық күштер Тобрукты алғашқы шабуылда басып ала алмады, содан кейін Роммель Оккупациялық күштерін Тобрук пен шекара арасында бөлуге мәжбүр болды. «Сонненблюм» операциясының сәтті аяқталуына себеп, Орта Шығыс бас қолбасшысы генерал Арчибальд Уэвелл, Соғыс басқармасы және Уинстон Черчилль немістердің шабуылға қабілеттілігін дұрыс бағаламауы себеп болды. Роммель өзінің батылдығымен жағдайды өзгертті, бұл күтпеген нәрсе болды, тіпті неміс «Энигма» шифрлеу машинасынан алынған сигналдарды дешифрлеу және MI14 (Британ әскери барлау қызметі) арқылы алынған көптеген барлау мәліметтеріне қарамастан. Көптеген тәжірибелі британдық бөлімшелер «Ластер» операциясы кезінде Грекияға, ал басқалары қайта жабдықталу үшін Мысырға жіберілді. Уэвеллдің Киренаика басқармасына (CYRCOM) тағайындаған кейбір командирлері үміттерді ақтамады, ал Уэвелл кейін өз көзімен көру үшін келгенде дұрыс емес екені анықталған карталарға сүйенді. 1949 жылы Уэвелл былай деп жазды: «Италиялықтардың тәжірибесінен кейін мен Роммельге ешқандай дайындық жасамадым. Мен одан да сақтық танытуым керек еді».
Operation Sonnenblume (Unternehmen Sonnenblume, "Operation Sunflower") was the name given to the dispatch of German and Italian troops to North Africa in February 1941, during the Second World War. The Italian 10th Army (10ª Armata) had been destroyed by the British, Commonwealth, Empire and Allied Western Desert Force attacks during Operation Compass (9 December 1940 – 9 February 1941). The first units of the new [[Afrika Korps (DAK), commanded by Generalleutnant Erwin Rommel, departed Naples for Africa and arrived on 11 February 1941. (In the English speaking world, the term Afrika Korps became a generic term for German forces in North Africa.) On 14 February, advanced units of the 5th Light Afrika Division (later renamed the 21st Panzer Division), Aufklärungsbataillon 3 (Reconnaissance Battalion 3) and Panzerjägerabteilung 39 (Anti tank Detachment 39) arrived at the Libyan port of Tripoli and were sent immediately to the front line east of Sirte. Rommel arrived in Libya on 12 February, with orders to defend Tripoli and Tripolitania, albeit using aggressive tactics. General Italo Gariboldi replaced Maresciallo d'Italia (Marshal of Italy) Rodolfo Graziani as the Governor General of Libya on 25 March and Generale d'Armata Mario Roatta, Commander in Chief of the Royal Italian Army (Regio Esercito), ordered Graziani to place Italian motorised units in Libya under the new Italian–German command. The first German troops reached Sirte on 15 February, advanced to Nofilia on 18 February and a German raiding party ambushed a British patrol near El Agheila on 24 February. On 24 March, the Axis captured El Agheila and on 31 March attacked Mersa Brega. The understrength 3rd Armoured Brigade failed to counter attack and began to retreat towards Benghazi the next day. When the 3rd Armoured Brigade moved, its worn out tanks began to break down, as had been predicted. The brigade failed to prevent Axis flanking moves in the desert south of the Cyrenaican bulge, which left Australian infantry in Benghazi no option but to retreat up the Via Balbia. Rommel split his forces into small columns to harry the British retreat as far the Axis fuel and water shortage permitted. A considerable British force was captured at Mechili, which led to the British retreat continuing to Tobruk and then on to the Libyan–Egyptian frontier. Axis forces failed to capture Tobruk in the first rush and Rommel then had to divide the Axis forces between Tobruk and the frontier. Sonnenblume succeeded because the ability of the Germans to mount an offensive was underestimated by General Archibald Wavell, the Commander in Chief Middle East, the War Office and Winston Churchill. Rommel transformed the situation by his audacity, which was unexpected, despite copious intelligence reports from the decryption of signals from the German Enigma coding machine and MI14 (British Military Intelligence). Many experienced British units had been transferred to Greece in Operation Lustre and others to Egypt to refit. Some commanders appointed by Wavell to Cyrenaica Command (CYRCOM) failed to live up to expectations and Wavell relied on maps that were found to be inaccurate, when he later arrived to see for himself. In 1949, Wavell wrote, "I had certainly not budgeted for Rommel after my experience of the Italians. I should have been more prudent ".
Италияның Мысырға басып кіруі
Операция Е – 1940 жылы Суэц каналын басып алу мақсатымен Египетке жасалған итальяндық шабуыл, ол Батыс шөлдік науқанын (1940–1943) бастады. Италиялықтарға қарсы британдықтар, Ұлттар Достастығы және еркін француз күштері шықты. Көптеген кешігулерден кейін, шабуылдың масштабы 10-армияның (маршал Родольфо Грациани) Египетке Сиди Барраниге дейін ілгерілеуімен және аймақтағы британдық күштерге шабуыл жасаумен шектелді. 10-армия Египетке шамамен ілгеріледі, бірақ тек 7-ші бронетанктік дивизиясының алғы шептегі күштерімен байланысқа түсті және Мерса Матрух маңындағы негізгі күшпен қақтығыспады. 16 қыркүйекте 10-армия тоқтады және Сиди Баррани портының маңында қорғаныс позициясын бекітті, инженерлердің Litoranea Balbo (Via Balbia) жолын Via della Vittoria арқылы ұзартуын күтті. Грациани бұл жолды Мерса Матрухқа, тағы да шығысқа қарай, 7-ші бронетанктік дивизияның және 4-ші үнді дивизиясының қалған бөлігі орналасқан жерге, жабдықтау жинау үшін пайдалануды жоспарлады.
Компас операциясы
Британдық Батыс шөлейт күші (WDF, генерал-лейтенант сэр Ричард О'Коннор) 1940 жылдың желтоқсанынан 1941 жылдың ақпанына дейін Египеттің батысында және Ливияның шығыс провинциясы – Киренаикадағы 10-шы армияға шабуыл жасады. WDF шамамен 30 000 сарбазбен Мысырдағы Мерса Матрухтан 10-шы армияға қарсы бес күндік шабуылға шықты. Италиялық күштер Сиди-Баррани маңындағы және одан батысқа қарай, Киренаика шекарасынан тыс бекінілген нысандарда шамамен 150 000 әскерге ие болды. 10-шы армия жылдам жеңіліске ұшырады, Сиди-Баррани мен Солум қайта басып алынды, ал британдықтар операцияны жалғастырып, Бардия, Тобрук және Дернаны жаулап алу үшін Киренаика арқылы шабуылдады. Британдықтар 10-шы армияны Виа Балбия бойымен Джебель Ахдар (Жасыл тау) айналасында Триполитанияның батыс провинциясына қарай қуды. Комб күштері, арнайы құрылған жылдам қимыл тобы, Джебельдің оңтүстігіндегі шөл арқылы өтіп, Беда-Фомм шайқасында 10-шы армияның соңғы ұйымдастырылған бөлімдерін тоқтатып тұрды. WDF кейін 10-шы армияның қалдықтарын Сидра шығанағындағы Эль-Агейлаға дейін қуды. Британдықтар 138 000 итальяндық және ливиялық әскерлерді тұтқынға алды, жүздеген танк, 1000-нан астам қару мен әскери ұшақтарды жаулады, ал өздері 1900 адамға жуық қаза тапқан немесе жараланғандарды шығарды. Жеткізудегі қиындықтар мен тозығы жеткен техникаларға байланысты британдықтар Эль-Агейладан әрі ілгерілеуге мүмкіндік таппады. 1941 жылдың ақпан айында британдық соғыс кабинеті Киренаиканы ең төменгі күшпен ұстап тұруға және қалған күштерін Грекияға жіберуге шешім қабылдады. WDF-тың ең тәжірибелі, жақсы даярланған және жабдықталған бөлімдері 1941 жылдың наурыз және сәуір айларында «Ластер» операциясы аясында Грекия кампаниясына бағытталды. Киренаикада 6-шы Австралия дивизиясы толық құрамына жетті, бірақ 7-ші бронетанкті дивизияның көліктері тозығы жеткен еді. Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясының екі бригадасы қолда бар болды, ал Египеттегі 6-шы жаяу әскер дивизиясы артиллериясынан мүлдем құрылған жоқ және Додеканез аралдарындағы операцияларға дайындық жүргізіп жатты. 7-ші Австралия дивизиясы (генерал-майор Джон Лаварак) мен 9-шы Австралия дивизиясы нашар жабдықталған және әлі де оқуда болды, поляк бригада тобы жабдықтан кемшілік көріп отырды, ал 2-ші бронетанкті дивизиядан 7-ші бронетанкті дивизияға бөлінген екі бронетанкті полк те «Компас» операциясының соңғы кезеңдерінде тозығы жеткен еді. Дивизияның қалған бөлігінде екі крейсерлік танк полкі болды, олардың танктарынің жүріс бөлігі тозығы жеткен, және екі жеңіл танк полкі болды; дивизия командирі күрт ауырып қайтыс болды және оның орнына генерал-майор Майкл Гамбиер Пэрри тағайындалды.
Гиарабубты қоршау
Гиарабубтың (қазіргі Джагхбуб) қоршауы 10-армияның жеңілісінен кейін басталды. Аль-Джахбуб оазисіндегі итальяндық бекінісі 6-австралиялық дивизияның бөлімдерімен қоршалды. 6-австралиялық дивизиялық кавалерия полкі 1940 жылдың желтоқсанында қоршау салды, осыдан итальяндық гарнизон жабдықтау үшін Регия Аэронаутикаға (Италия Корольдік әуе күштері) тәуелді болды. Әуе көлігі жеткіліксіз болды және аштық көптеген жергілікті жалдама әскерлерді дезертирлеуге мәжбүр етті. 2/9-шы австралиялық батальон және 4-ші Корольдік ат артиллериясының батареясымен күшейтілгеннен кейін, австралиялықтар 1941 жылдың 17 наурызында шабуылға өтіп, 21 наурызда итальяндық гарнизонды капитуляцияға мәжбүр етті.
Жер бедері
Соғыс негізінен Батыс Шөлде өтті, ол шамамен кең болды, Мысырдағы Мерса Матрухтан Ливия жағалауындағы Газалаға дейін, жалғыз асфальтталған Виа Балбия жолымен. Құм теңізі құрлықтың ең оңтүстік шегін Гиарабуб пен Сивада белгіледі; британ тілінде Батыс Шөлі шығыс Киренаиканы да білдіретін болды. Жағалаудан оңтүстікке қарай, құм теңізіне дейін, солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 152,40 метр биіктіктегі тасты шөлдің жазық даласы жатыр. Аймақты аз ғана бедуин тайпалары мекендеген. Триг-эль-Абд және Триг-Капуццо сияқты бедуин жолдары құдықтарды және қиындықсыз өтетін жерлерді байланыстырды; навигация күн, жұлдыз, компас және тәжірибе арқылы ортаны жақсы сезіну қабілетімен, "дала сезімі" арқылы жүргізілді. 1940 жылдың қыркүйегінде итальяндық әскерлер Мысырға басып кірген кезде, Малетти тобы Сиди Омардан шығып, жоғалып кетті, оларды барлау ұшақтары іздеуге мәжбүр болды. Көктем мен жаз айларында күндер қасіретті түрде ыстық, ал түндер өте суық болады. Сирокко (сонымен қатар Гибле немесе Гибли деп те аталады) – ыстық шөл желі, ол көрінуді бірнеше метрге дейін азайтатын және көзді, өкпені, техниканы, тамақты және жабдықты ұсақ құммен жабатын бұлттарды әкеледі. Автомобильдер мен ұшақтарға арнайы май сүзгілері қажет. Мұндай шөлейтті жерде әскери операцияларға қажетті жабдықтарды сырттан тасымалдау қажет болды. Неміс қозғалтқыштары, әсіресе мотоциклдер, қызып кетуге бейім болды, ал танк қозғалтқыштарының қызмет ету мерзімі төмендеді, әртүрлі неміс және итальяндық мотор түрлерін күтудегі қиындықтар осы жағдайды нашарлатты.
Жеткізу
Ливияға итальяндық жеткізілімдердің қалыпты теңіз жолы Мальтада орналасқан британдық ұшақтар, кемелер мен су асты кемелерінің кедергісін болдырмау үшін батысқа қарай Сицилияны айналып, содан кейін Триполи портына жақындады; Италия соғыс жариялағаннан кейін Италияның сауда флотының үштен бірі интернатталды және бағыттың өзгеруі сапарды шамамен ұзартты. Құрлықта, жеткізілімдер үлкен қашықтықты автомобиль жолымен немесе аз көлемде жағалау арқылы тасымалдануы керек болды. Операция Компас операциясындағы итальяндық жеңілістен кейін Триполи Ассаның соңғы қалған порты болды, ол бір мезгілде төрт әскери кеме немесе бес жүк кемесін түсіруге қабілетті, бұл айына шамамен жүк жеткізуге жеткілікті. Триполиден Бенгазиге дейінгі қашықтық Виа Балбия арқылы шамамен километрді құрады, бұл Александрияға дейінгі жолдың жартысы ғана. Жол суға батуы мүмкін, Desert Air Force (DAF) шабуылдарына ұшырауы мүмкін, ал шөл жолдары көліктің тозуын арттырады. Неміс моторизацияланған дивизиясы күніне тонна жабдыққа мұқтаж, ал осы жабдықты тасымалдау үшін дивизияның жеке көліктеріне қоса 1170 жүк көлігі қажет екені есептелді. Жеті Асса дивизиясы, әуе және теңіз бөлімдері үшін ай сайын тонна жабдық қажет болды. 1941 жылдың ақпаннан мамырға дейін Италиядан артық тонна жабдық жеткізілді. Мальтадан британдық шабуылдар белгілі бір әсер етті, бірақ мамыр айында, кемелер үшін ең қиын айда, жеткізілімдердің 91 пайызы жетті. Ливияда көлік тапшылығы неміс жабдықтарын Триполиде қалдырды, ал итальяндықтардың 225 000 адамға жеткізу үшін бар болғаны 7000 жүк көлігі болды. Маусым айында рекордтық көлемде жабдық жеткізілді, бірақ майданда тапшылық күшейді.
Германияның араласуы
Германияның Батыс Жерорта теңізіндегі қатысуы 1940 жылдың маусым айында Италияға генерал дер Deutschen Luftwaffe beim Oberkommando der Königlich Italienischen Luftwaffe (Italuft), генерал Максимилиан фон Польдің келуімен басталды – бұл байланыс ұйымы еді, ол барлау мәселелерін шешуге арналған. Люфтваффе әуе бөлімдері қазан айында Италияға келді, итальяндық әскерлерді Албанияға жеткізіп, 15 қарашада Германиядан ауыстырылған Luftflotte 2 (генерал-фельдмаршал Альберт Кессельринг) және 10-шы әуе корпусы (Германия) (генерал дер Флигер Ханс Гейслер) Норвегиядан Сицилияға көшірілді. 1941 жылдың қаңтарына қарай Fliegerkorps X құрамында 120 ұзақ қашықтыққа ұшатын бомбалаушы, 150 пикируші бомбалаушы, қырық екі қозғалтқышты ұшақ және жиырма барлау ұшағы болды. Fliegerkorps X Luftwaffe операцияларын Оңтүстік Италияда, Сицилияда және Сардинияның бір бөлігінде, кейін Солтүстік Африкада, Мальтаны бейтараптандыру арқылы Италиядан Солтүстік Африкаға дейінгі теңіз жолын қамтамасыз ету бұйрығымен қабылдады. Британдықтардың Мысырға бағытталған жабдықтау жолдарына шабуылдар жасалуы керек еді, ал Солтүстік Африкадағы Орталық державалардың күштеріне Fliegerführer Afrika (генерал Стефан Фролих) қолдау көрсетуі керек еді. Fliegerkorps-тың алғашқы ұшулары 7 қаңтарда Алжир жағалауында британдық конвой мен оны сүйемелдеген кемелерге қарсы жасалды. 1940 жылдың 24 қазанында Солтүстік Африкадағы әскери операциялар мүмкіндігін зерттегеннен кейін генерал Вильгельм Риттер фон Тома Адольф Гитлерге Солтүстік Африканың климаты мен жер бедері және Жерорта теңізін британдықтар бақылауда ұстауы ескеріле отырып, жабдықтау қиындықтары қандай жетістіктерге жетуге мүмкіндік беретінін хабарлады. Мысырды басып алу үшін кемінде төрт дивизия қажет болды, бұл Италиядан жеткізіле алатын ең көп күш еді, бірақ Гитлер бір бронетандық дивизиядан артық жіберуді қарастырудан бас тартты. 12 қарашада Гитлер 18-ші директиваны шығарды, ол Солтүстік Африкаға бронетандық дивизияны дайындауды бұйырды. Бірақ бұл операция Италияның Операция Е-де Мысырға шабуыл жасауынан кейін тоқтатылды. Операция Компас кезінде итальяндықтардың жеңілісінің ауқымы анықталғаннан кейін, Гитлер 1941 жылдың 11 қаңтарында 22-ші директиваны шығарды, ол Sperrverband (қорғау жасағын) жіберуді бұйырды, соның нәтижесінде Unternehmen Sonnenblume (Күнбағыс операциясы) басталды. 3 ақпанда Гитлер 5-ші жеңіл Африка дивизиясына қосылу үшін тағы бір бронетандық дивизияны жіберуге келісті (генерал-майор Иоганн фон Равенштейн). Алғашқы неміс әскерлері 14 ақпанда Ливияға, ал алғашқы танктер 20 ақпанда жетті. Қаңтар айында Ливияға барғаннан кейін генерал Ханс фон Функ және Римдегі аға әскери атташе генерал Энно фон Ринтелен екі дивизиядан тұратын танк корпусын ұсынды; Гитлер тек тағы бір танк полкін жіберуге келісті. 15-ші танк дивизиясының басқа бөлімдері (полковник Максимилиан фон Херф) сәуірдің соңында келе бастады.
Оқпанға арналған команда
7 ақпанда Беда-Фомм шайқасында генерал Джузеппе Теллера қаза тапқаннан кейін генерал Итало Гарибольди 10-армияның қалдықтарына басшылықты алды және 25 наурызда Грацианиді Ливияның генерал-губернаторы лауазымында алмастырды. Генерал-майор Эрвин Роммель генерал-лейтенант болып тағайындалды, DAK құрамасына тағайындалды және 12 ақпанда Ливияға келді. Роммельге қаңтар айында неміс армиясының бас қолбасшысы генерал-фельдмаршал Вальтер фон Браухич, агрессивті тактика қолданумен, Триполи мен Триполитанияны қорғауға бұйрық берді. Корольдік итальян армиясының бас қолбасшысы және Командо Супремоның (Италия армиясының жоғарғы бас штабы) басшысы генерал-д'Армата Марио Роатта Роммельді Гарибольдиге бағындырып, Гарибольдиге барлық итальяндық моторизацияланған бөлімдерді Роммельдің тактикалық басқаруына қоюды тапсырды. Роммель XX корпусын 27-ші жаяу әскер дивизиясы "Бреша" (Бреша дивизиясы), 17-ші жаяу әскер дивизиясы "Павия" (Павия дивизиясы) және 132-ші бронетанкті дивизияның соңғы 60 танкысымен "Ариэте" (Ариэте дивизиясы) алға жылжытты. Вермахттың жоғары бас штабы (Оберкомандо дер Вермахт) (ОКВ) Германия қарулы күштерінің жоғарғы бас штабы Африкадағы әскери жағдайды тұрақтандыруға ғана бағытталды. Берлинге сапар барысында Роммельге Триполиден Сирт шығанағы арқылы Сиртке, содан кейін 19 наурызда Нофилияға жасалған шектеулі шабуылдан кейін де күшейте беруге болатынына үміттенбеу керектігі айтылды.
CYRCOM
9-шы австралиялық дивизия және 2-ші бронетанктік дивизия (Грекияға жіберілген бригада тобынан басқа) Киренаика командалығы (генерал-лейтенант Генри Мейтленд Уилсон) бағынысында Киренаиканы гарнизонмен қамтамасыз етуге тағайындалды, тіпті егер немістер Ливияға әскер жіберсе, күштердің жеткіліксіздігіне қарамастан. Мысырдағы басқаруды генерал-лейтенант Ричард О'Коннор қабылдады, ал XIII корпустың штабы 1-ші австралиялық корпустың штабымен (генерал-лейтенант Томас Блэйми) ауыстырылды. Орта Шығыс және Мысырдағы Бас штабтың бас қолбасшысы генерал Арчибальд Уэвеллдің пікірінше, немістер мамыр айына дейін дайындыққа келмейді, сол кезде 2-ші бронетанктік дивизияның танктері күрделі жөндеуден өтеді, тағы екі дивизия және қолдаушы әскерлер, әсіресе артиллерия, сондай-ақ 9-шы австралиялық дивизия дайын болады. 2-ші бронетанктік дивизияда барлау полкі болды, ал 3-ші бронетанктік бригадада жеткіліксіз жарақталған жеңіл танк полкі және тұтқынға алынған Fiat M13/40 танктерімен жабдықталған полк болды. Крейсер полкі наурыздың соңында көптеген бұзылуларға тап болғаннан кейін келді, бұл дивизияны жеткіліксіз бронетанктік бригада деңгейіне жеткізді. 9-шы австралиялық дивизияның екі бригадасы 7-ші австралиялық дивизияның екі бригадасымен ауыстырылды, олар нашар даярланған және жабдық пен көлік құралдары жетіспеген. Британдықтардың Бенгазиді қайта ашуға жасаған тыраздары көлік құралдарының жетіспеуі, нашар ауа райы және ақпан айының басында портты бомбалау мен миналауды бастаған Люфтваффе салдарынан сәтсіз аяқталды. Бұл шабуылдар британдықтарды оны жабдықтарды қабылдау үшін пайдаланудан бас тартуға және "Компас" операциясы кезінде алынған итальяндық дүкендер мен жабдықтарын эвакуациялауға мәжбүр етті. Көлік құралдарының жетіспеуі Эль-Агейладан батысқа гарнизонды қамтамасыз етуді мүмкін етпеді, бұл қорғаныс шебі үшін ең қолайлы позиция болды және 2-ші бронетанктік дивизияның жабдықтау қоймалары арасындағы қозғалысына шектеу қойды, бұл оның шектеулі ұтқырлығын одан әрі азайтты. Ақпан айында генерал-лейтенант Филипп Ним CYRCOM басшылығын қабылдады және көптеген танктер қозғалған кезде істен шығады деп болжады. (Ним сонымен қатар ол итальяндық операторлар жұмыс істейтін жергілікті телефон желісіне тәуелді болуға мәжбүр екенін анықтады.) Ним аймақты ұстап тұру үшін толыққанды бронетанктік дивизия, екі жаяу әскер дивизиясы және жеткілікті әуе қолдауы қажет екенін айтты. Уэвелл сәуірге дейін жіберуге шамасы келмейтінін жауап берді. Наурыздың басында 9-шы австралиялық дивизия "Ластер" операциясы үшін Мерса Брегададағы 6-шы австралиялық дивизияны ауыстыруға кірісті, бұл жеткіліксіз көлікпен тактикалық маневрлердің қиындығын көрсетті. 20 наурызда австралиялықтар Бенгазиден солтүстікке қарай Токраға, Эр Регима маңындағы жабдықтауды жеңілдету үшін көшті, ал 2-ші бронетанктік дивизия олардың орнына өтті. Эль-Агейла мен Бенгази арасында оңай қорғалатын позициялар болған жоқ, өйткені жер ашық және танктер үшін қолайлы болды. Нимге танк бөлімшелерін мүмкіндігінше сақтау, егер олар шабуыл жасаса, жау әскерлеріне шығын келтіру, егер қысым көрсетілсе, Бенгазиге дейін кешіктіру және қажет болса, портты тастау бұйырылды. Мамыр айына дейін күшейтуге мүмкіндік болмады, сондықтан жақын маңдағы жардың биік жері мен солтүстікке қарай Ер Регима мен Барсе маңындағы Джебель Ахдардағы дефилилер мүмкіндігінше ұзақ уақыт сақталуы керек еді. 2-ші бронетанктік дивизия Жебелдің оңтүстігіне қарай Антелатқа қарай жылжып, теңіз жағалауындағы жолмен (Виа Балбия) немесе шөлді кесіп Мечили мен Тобрукқа қарай қозғалғанда, жау әскерлерінің қанатына және артқы жағына қарсы әрекет етеді. Танкілер жүк көлігімен жабдықтаудың орнына Мсус, Теснис, Мартуба, Мечили, Тимими, Эль-Магрун және Бенгазидегі қоймаларды пайдалануға тиіс болды. 3-ші үндістандық моторлы бригадасы (бригадир Эдвард Воган) наурыздың соңында Мартубаға көлік құралдарымен келді, бірақ танктері, артиллериясы, танкіге қарсы қарулары және сымсыз байланыс құралдарының жартысы ғана болды, жау шабуыл жасаған жағдайда Дерна, Барсе немесе Мечилиге қарай жылжуға дайын болу үшін.
24 наурыз - 2 сәуір
24 наурызда Роммель жаңа Африка корпусымен бірге британдық 3-ші бронетанкті бригаданың позицияларына қарай, Мерса Бреганың оңтүстік-шығысында, 2-ші қолдау тобының ұстаған майданында шабуылға көшті. Австралиялықтар солтүстікке орналасқан, Тобрукта бір бригада қалды, жабдықтары жеткіліксіз болды және 2-ші бронетанкті дивизиямен байланыс үзілді. Британдық әуе барлау 25 ақпанда Эль-Агейланың батысында неміс әскерлерін байқады, ал 5 наурызға дейін неміс командирі Триполитанияның қорғанысын нығайтып, Киренаиканы қайтарып алып, содан кейін Мысырға шабуыл жасайды деп күтілді. Немістер Сирт пен Нофилияны база ретінде пайдаланады деп болжалды, бірақ сәуірден бұрын емес; Роммель 8 наурызда анықталды, бірақ жергілікті ақпаратты табу қиын болды. Фронтқа жақын аз ғана әскер мен техниканы сақтап тұру үшін қажетті қашықтық шектеулері және жылдам неміс Schwerer Panzerspähwagen (сегіз дөңгелекті бронеавтомобильдері) қаупі британдық барлау бөлімшелерінің қызметін қиындатты, олардың бронеавтомобильдері баяу және қару-жарағы нашар болды. 1 сәуірде Роммель Мерса Бреганы басып алу үшін екі колонна жіберді, 5-ші танк полкі, 8-ші пулемет батальоны, 3-ші барлау бөлімі және танкке қарсы қару-жарақтар мен артиллерия Виа Балбия бойымен жылжыды, ал 2-ші пулемет батальоны мен бірнеше танкке қарсы қару-жарақтар шөл арқылы оңтүстікке айналып өтті. Британдықтар Мерса Брегадан шегінді, ал немістер Ариете дивизиясы мен Брешиа дивизиясы Триполиден шабуылға көшті. 5-ші жеңіл Африка дивизиясына италиялықтардың наразылығына қарамастан, Аждабияға (Агедабия) және Зуэтина портына баруға бұйрық берілді. 3 сәуірдегі әуе барлау британдықтардың әлі де шегінуде екенін көрсетті, Роммель итальяндық жасақпен оңтүстік жақтан барлау жасауға бұйрық берді, ал 3-ші барлау бөлімінен аға лейтенант Герхард фон Швериндің басқаруымен бірнеше неміс взводы Маатен-эль-Грараға жіберілді, ол жерден Мсусқа (Бенгазидің оңтүстік-шығысында) және одан әрі оңтүстікке қарай Бен Ганияға қарап, жағдайды бағалау керек болды. 3-ші барлау бөліміне Солух пен Геминге қарай барлау жүргізу тапсырылды, ал кешке Роммель оларға Бенгазиге баруды бұйырды.
3-5 сәуір
3 сәуірде Гамбиер Парриге жаудың ірі бронетранспортты күштерінің негізгі дивизиялық жабдықтау қоймасы орналасқан Мсусқа (қазіргі Фати муниципалитетіндегі Зәуият Масус) қарай жылжуы туралы хабарлама келді. 3-ші бронетанкті бригада (бригадир Реджинальд Римингтон) сол жерге көшіп, бензиннің тұтқынға түспеу үшін жойылғанын анықтады. Танк бригадасы жоғалтулар мен бұзылулар салдарынан 12 крейсерлік танк, 20 жеңіл танк және 20 итальяндық танкқа дейін азайды. Неим британдық және Орталық күштердің орналасқан жерлері туралы қайшылықты хабарламалар алды, ал 5 сәуірде үлкен Орталық күштер Эль-Абиарға қарай жылжуда деген хабарламалар оны 9-шы Австралия дивизиясын Бенгазидің солтүстік-шығысындағы Уади-Куфқа және 2-ші бронетанкті дивизияның бөлімдерін шөл фланкін күзетуге және Мечилиге шегінуге бұйырды. Қайшылықты хабарламалар Неимді осы бұйрықтарды кері қайтаруға итермеледі, бұл австралиялықтарды қатты шатастырды. 6 сәуірде британдық әуе барлауы шөлде Орталық күштердің колонналары бар екенін және 3-ші Индиялық моторлы бригада Мечилидегі шабуылды тойтарғанын хабарлады, бұл О'Коннорды CYRCOM штаб-пәтерінде (Неим Гамбиер Парриді аралау үшін кеткен болатын) жалпы шегінуге бұйрық беруге мәжбүр етті. 2-ші бронетанкті дивизияның штабы мен 2-ші қолдау тобы Мечилиге қайтарылды, содан кейін 3-ші бронетанкті бригада. Римингтон бронетанкті бригаданың Мечилиге жету үшін отын жетіспейтінін анықтады және аздаған бензин табылған Мараураға көшуді бұйырды. Римингтон көбірек отын алу үшін Джованни Берта арқылы Дернаға көшуді жоспарлады; Римингтон өзінің орынбасарымен бірге алға жылжығанда тұтқындалды. Бригада өз жұмысын жалғастырып, Дернаны айналып өтіп, Газалаға қарай шегінген австралиялықтарды тосып алды. Австралиялықтар қозғала алатын барлық көліктерді жинап, 5:00-де кең ауқымды жарылыстардың артында, жақында Египеттен келген 1-ші Корольдік атқыштар батальонының (1-ші KRRC) қорғауымен шегінді. (2/13-ші Австралия батальоны Мечилиден жолды бөгеу үшін Мартубаға асықты, ал дивизияның алғашқы бөлімшелері 7 сәуірде таңғы сағат 4:30-да Тмимиге жетті, онда 26-шы Австралия бригадасы қаладан өтіп кеткенше, дивизия мен басқа бөлімшелердің артта қалғандары өтті.) Агедабия мен Зуэтина арасындағы 5-ші жеңіл Африка дивизиясы жанармай құю үшін төрт күн қажет екенін хабарлады, бірақ Роммель барлық жабдықтау көліктерін түсіріп, қосалқы жауынгерлік көліктермен бірге 24 сағат ішінде жанармай жинау үшін Эль-Агеиланың батысына қайта жөнелтуді бұйырды, ал дивизияның қалған бөлігі күтті. Гарибольдидің наразылығына қарамастан, Роммель британдықтарды тұтқындау үшін шабуылды жылдамдату керек деп шешті. 3-4 сәуір түнде 3-ші барлау бөлімі Бенгазиге кірді және сол күні таңертең Роммель Брешиа дивизиясы келген кезде Мечилиге жалғастыруды бұйырды. Бенгазиге жеткен бөлімшелерді Роммель колонналарға біріктірді, Шверин тобы Тмимиге, ал Фабрис тобы, мотоциклшілер мен Ариете дивизиясының артиллериясынан тұратын, Мечилиге жіберілді, содан кейін Ариете дивизиясының қалған бөлігі. Генерал Штрейх, 5-ші жеңіл Африка дивизиясының қолбасшысы, 8-ші пулемет батальоны, 5-ші танк полкінің бөлігі және танкіге қарсы ротамен Тобрукқа жіберілді. 5-ші танк полкінің командирі подполковник Ольбрих 2-ші пулемет батальоны, артиллерия және Ариете дивизиясының бронетанкті батальонымен Мсус арқылы Мечилиге немесе Тмимиге жіберілді. Бұл аймақта кездейсоқ болған генерал-майор Генрих Кирхгеймді шаңғыға тартып, Виа Балбия және Джебель Ахдар арқылы Брешиа дивизиясымен бірге екі колоннамен жылжуға бұйрық берді. 4 сәуірдің соңында Шверин тобының отыны бітіп, Бен Гания маңында қалды, итальяндық контингенттер артта қалды, ал Стрейх тобы Маатен-эль-Грараға дейін ғана жетті; келесі күні Стрейх тобының бір тобы Тенгедерге жетті, қалғандары 3-ші барлау бөліміне артта қалды. 5 сәуірдегі әуе барлауы британдықтардың әлі де шегінуде екенін көрсетті; Роммель Орталық күштердің колонналарына Мечилиде кездесуге бұйрық берді. Фабрис тобы мен Ариете дивизиясы Мечилиден оңтүстікке қарай Бен-Гания мен Тенгедер арасында тоқтап қалды. Кешке Роммель 8-ші пулемет батальонын (лейтенант-полковник Густав Понат) Стрейх тобынан бөлді және оны Мечилиге бастап барды, онда Шверин тобының алдыңғы қатарлы бөлімшелері 6 сәуірде ерте келді. Понат кішкентай партиямен Дернаға қарай жіберілді, сол кезде Кирхгейм тобының Маддалена маңында бір бағанасы және Эль-Абиардың шығысында басқасы болды. 3-ші барлау бөлімі қозғалмай-ақ, Ольбрих тобының отын қоры қайтадан бітіп қалды. Понат жағалауға жетіп, 7 сәуірде Дернаның оңтүстігіндегі әуежайға шабуыл жасады.
6-8 сәуір
Кирхгейм Павия дивизиясының механикаландырылмаған бөлімдерін (генерал Пьетро Заглио) және Бреша дивизиясын Виа Балбия арқылы, ал механикаландырылған және моторландырылған бөлімшелерді Джебель Ахдар арқылы жіберді. 6 сәуірде Ариэте дивизиясы Мечилиге жетті, ал түскі уақытта Понат өзінің тобын Дерна әуежайының жанында қайта жинап, британдықтардың шегіну жолдарының бірін кесіп тастады. 5-ші Корольдік танк полкі (лейтенант-полковник Х. Д. Дрю) екі қатаң шабуылды тойтарды, содан кейін соңғы төрт британдық танкпен қарсы шабуыл жасады. Британдықтардың қалған бөлігі танктер жойылғанша шегініп, Дернадағы артта қалғандарға жол ашты. Нейм CYRCOM штабына Тобруктан батысқа қарай Тмимиге қайтуға бұйрық берді, онда штаб бастығы, бригадир Джон Хардинг 7 сәуірде таңертең келді, бірақ Нейм мен О'Коннордың ізіне таппады. Хардинг CYRCOM-ға Тобрукқа кіруге бұйрық беріп, Уэвеллге Мысырдағы алаңдаушылығын жеткізді. Нейм, О'Коннор және бригадир Комб 8-ші сәуірде кешкі сағат 8-де Маруадан шығып, Джованни Берта бағытындағы шөлді жолға түсті, бірақ кейін Тмимиге емес, солтүстікке қарай Дернаға бұрылып, Мартуба маңында Понат тобына тап болды. Роммель 7 сәуірде Мечилиге шабуылдауды жоспарлаған, бірақ Осі күштері отын жетіспеушілігінен және шаршағандықтан шашырап кетті. Фабрис тобы таңертең алға жылды, бірақ Ариэте дивизиясы мен Стрейх тобы RAF шабуылына ұшырап, күні бойы келмеді; Ұзақ қашықтықтағы шөл тобының эскадрильясы оңтүстіктен пайда болып, Осі күштерінің қозғалысын қиындатты. 7 сәуірде түнгі уақытта 9-шы Австралиялық дивизия (24-ші Австралиялық жаяу әскер бригадасынан басқа) 2-ші қолдау тобымен бірге Акромада Виа Балбияны бұғаттап, Тобруктан батысқа қарай жол кесті, ал 18-ші және 24-ші Австралиялық жаяу әскер бригадалары қорғанысқа дайындалды. (Австралияның 18-ші жаяу әскер бригадасы Грекияға 7-ші Австралиялық дивизия жөнелтілуі тоқтатылғаннан кейін теңіз арқылы Мысырдан келді.) Кішкентай күш Тобруктың оңтүстігіндегі Эль-Адемде оңтүстік және оңтүстік-батыстан келген жолдарды бақылады. Мечилиде Гамбиер Парридің 2-ші бронетанкілік дивизия штабында жұмсақ терілі көліктер, крейсерлік танк, 3-ші үнді моторлы бригадасының көп бөлігі, М батареясы 1-ші Корольдік ат артиллериясы, 2/3-ші Австралиялық танкіге қарсы полкі және басқа да бөлімшелердің элементтері болды. Немістер Гамбиер Парриді екі рет бас тартуға көндіруге тырысты, бірақ ол CYRCOM-нан Эль-Адемге қашып кету және шегінуге бұйрық алды. Гамбиер Парри таңертең шабуыл жасауға шешім қабылдады, күтпегендікке қол жеткізу үшін. 8 сәуірде 18-ші кавалерия эскадрильясы өтіп өтіп, итальяндық артиллерияға шабуыл жасады, ал 11-ші Принц Альберт Виктордың жеке кавалериясының үнді әскерлерінің бір бөлігі қашып үлкерді. Гарнизонның көп бөлігі тұтқындалды, бірақ таңғы сағат 8-де екінші рет талпыныс жасағанда 2-ші Корольдік Лансерлердің шағын тобы қашып кетті. Гарнизон неміс танктерінің көрініс саңылауларына шағын қару-жарағының көп бөлігін атып жіберді, олар миналардан қорқып артқа шегініп қалған, ал итальяндық жаяу әскер шабуыл жасағанда олардың қолында аз оқ қалды. Гамбиер Парри және 2700–3000 британдық, үнді және австралиялық әскерлер Павия дивизиясының қолбасшысы генерал-майор Пьетро Заглиоға берілді.
Тобрук
8 сәуірге дейін ең озық неміс бөлімшелері Дернаға жетті, бірақ Джебельдің жолын кесіп өткен бірнеше бөлімшелер Тенгедерде су мен отын қорлары таусылды. 15-ші танк дивизиясының командирі Притвиц, Тобруктан шығысқа қарай жолдарды жабу үшін барлау, танкіге қарсы, пулемет және артиллерия бөлімдерінен құралған колоннамен алға жіберілді, ал 5-ші жеңіл Африка дивизиясы оңтүстік-батыстан, Брешиа дивизиясы батыстан шабуылға көшті. Роммель ЦИРКОМ-ды Мысыр арқылы қуалып, Александрияны басып алуды жоспарлады, бірақ ұзарған жабдықтау желілері, ОКВ-нің қарсылығы және Тобруктың британдық қорғанысы осы жоспарды орындауға мүмкіндік бермеді. 10 сәуірде Роммель Суэц каналын ДАК-тың басты мақсаты деп белгіледі және Тобруктан қашуға жол бермеуді бұйырды. Келесі күні порт қоршауға алынды, бірақ шабуыл 5-ші жеңіл Африка дивизиясы шығыста, Притвиц тобы (Притвиц қаза тапқаннан кейін) оңтүстікте және Брешиа дивизиясы батыста орналасқан күйде аяқталды. 3-ші барлау бөлімі Бардияға жетті, ал Мерса Матрухқа жету үшін күштер тобы Солумға жіберілді, бірақ шекарадағы британдық мобильді күш (бригадир Уильям Готт) олардың жолын кесті, Солум мен Капуццо маңында кешіктіру шараларын жүргізді. Тобрукты шамамен 25 000 британдық және австралиялық әскерлер қорғады, олар жеткілікті жабдықпен қамтамасыз етілген және әскери-теңіз күштері арқылы Мысырмен байланыста болды. Гарнизонның бронеавтомобильдері мен тұтқынға алынған итальяндық танктері болды, олар Тобруктан шекараға қарай өтетін ось державаларының жабдықтау колонналарына шабуылдап, Мысырға басып кірулеріне кедергі келтірді.
Талдау
1956 жылы британдық ресми тарихшы И.С.О. Плейфейр, Остің қарсы шабуылына қажетті уақыт туралы британдық болжамдар шындыққа сай екенін, бірақ Роммельдің батылдығы және 3-ші бронетанкті бригаданың құрамында танк болмауы, сондай-ақ Мысырдағы 7-ші бронетанкті дивизияның екі бригадасын қайта жабдықтауға да танктар жетпегенін жазды. ДАК шабуыл жасағанда, қарсы шабуыл жасауға немесе Остің коммуникацияларын кесуге қабілетті күш болған жоқ. Британдықтар Джебель Ахдарға шегінген кезде, жаяу әскердің жылдамдығы төмен болды, 3-ші бронетанкті бригаданың танктері істен шығып, резервте тек танкісіз, артиллериясызда және танкіге қарсы құралдары жоқ моторлы бригада болды. Остің отыны жеткілікті болған кезде, британдықтардың оңтүстікке жасаған шабуылдарына қарсы тұру мүмкін болмады. Тобрукқа шегіну сәтті аяқталды, бірақ алғашқы итало-неміс шабуылы операциялық табысқа жетіп, «Роммельдің жеңісіне» айналды. Люфтваффе мен Регия Аэронаутика, ДАФ-тың кері шегіну кезіндегі қиындықтарына қарамастан, операцияларға көп әсер етпеді. Fliegerführer Afrika армия бағыныстылығында болмады және әуе күштерінің мақсаттарын өзі таңдады. Британдық әскерлер мен көліктерге көптеген шабуылдар жасалды, бірақ Киренаиканың қисығы мен Джебель Ахдардың оңтүстігіндегі шегіну жолдарының азаттығына қарамастан, олар бөтелкелік тұсқа шоғырланбады. DAF Грекияға эскадрильяларын жөнелткендіктен әлсіреп, 8 сәуірге дейін тек екі истребитель және бір бомбалаушы эскадрильясы болды, содан кейін тағы бір бомбалаушы эскадрильясы келді. Истребитель эскадрильялары маңызды аймақтарда ұзақ уақыт патрульдеуге мәжбүр болды және кейде көлік қанағатсыздықтарына көмектесе алды, бірақ екі жанармай конвойына жасалған әуе шабуылдарын тоқтатуға мүмкін болмады, олар жойылды. Британдықтарда әуеде басымдық сақтауға жеткілікті ұшақ болмады, ал Остің әуе күштері оны иеленуге тырыспады, нәтижесінде екі тараптың да ықпалы эпизодтық болды. Жетіспеушілік жағдайлардың салдарынан, Остің Ливия-Мысыр шекарасындағы шекаралық сымнан әрі жылжуы сәуірдің ортасына дейін мүмкін болмады. Тобрук порты британдықтардың бақылауында болғанша, шекарадағы Остің позициясы тұрақсыз болды, себебі италогермандар қамалмен алаңдады, ал британдықтар Мысырда күштерін қайта құруға мүмкіндік алды. Британдық мобильді күштердің Хальфая, Софафи, Бук Бук және Сиди Барраниде орналасқан колонналары Капуццо және Солум аймағындағы немістерді мазалады. Сиди Азиз маңындағы шабуылдан кейін жергілікті неміс командирі Роммельге дабыл хабарлама жіберді, нәтижесінде 25-26 сәуірде Herff тобының шабуылы Бук Бук пен Софафиге британдықтарды қайтарды, бірақ Тобрукқа жасалған сәуірлік шабуылдар қымбат сәтсіздікке ұшырады. Купер 1978 жылы Тобруктың он екі күндік ілгерілеуден кейін 11 сәуірде қоршауға алынғанын жазды. Неміс танктері британдықтардан басым болды, бірақ Тобруксыз Остің күштері Соллумнан шығысқа қарай күшін сақтай алмады. Неміс күштері Тобрук қорғанысын 11-12 сәуірде сынап көрді, 13-14 сәуірде және қайтадан 16-17 сәуірде шабуыл жасады. 2 мамырда Роммель Остің күштері Тобрукты басып алуға жеткіліксіз екенін мойындады. Мысырдан британдықтардың қарсы шабуылына дайындық жүргізілуі керек еді, отынның жетіспеушілігі тактикадан гөрі қозғалысты анықтады. Comando Supremo (Италия қарулы күштерінің жоғарғы бас штабы) Мысырға кірмес бұрын үзіліс жасауды қалады, Гитлер де Тобрукты басып алуды маңызды деп санады; Роммель оқ-дәрі, отын және суды жеткізу үшін көбірек ұшақтарды талап етті. Бас штабтың орынбасары генерал Фридрих Паулюс, жағдайды баяндау үшін Африкаға жіберілді. Британдықтар «Ультра» арқылы Паулюс баяндамасының шифрланған нұсқасын алды, бірақ «көптеген барлаулық жетістік» дұрыс пайдаланылмады, бұл «Бревити» операциясының мерзімінен бұрын шабуыл жасауына себеп болды. 1993 жылы Гарольд Роу британдық бөлімшелердің Грекияға ауысуы «Сонненблюмнің» табысының басты себебі болғанын жазды. Немістердің шабуылға қабілеті бағаланбады, ал Роммельдің жағдайды өзгертуге, батылдыққа және әлеуетке иелігі Уэвелл, Соғыс кеңсесі және Уинстон Черчилльдің назарынан тыс қалды, «Ультра» және MI 14 (Британдық әскери барлау) есебінің көптігіне қарамастан. 1949 жылы Уэвелл Киренаикада негізсіз тәуекелге барғанын, Италия армиясымен күресу тәжірибесіне негізделген Остің күштері туралы күтілімдер қалыптасқандығын жазды; «Итальяндықтармен болған тәжірибемнен кейін Роммельге бюджет құрмадым. Мен абай болуым керек еді».
Шығындар
Британдықтар 8 сәуірде 3-ші үнділік мотобригаданың көп бөлігі Мечилидегі қарсыластарына берілгенде 3000 әскерін жоғалтты. Генерал-лейтенанттар Филипп Ним және Ричард О'Коннор, Ричард Гамбиер Пэрри, 2-ші бронетанктік дивизияның командирі, бригадир Реджинальд Римингтон және подполковник Джон Комб тұтқындалды. 24 наурыздан 14 мамырға дейін 3-ші бронетанктік бригада өз танктерінің көп бөлігін механикалық бұзылуларға, отын жетіспеушілігіне және оларды жауға түсірмеу үшін жарып-жарып талқандауға байланысты жоғалтты. Бұрын 20-ға жуық танк жөндеу үшін Тобрукқа қайтарылды, ал кері шегіну кезінде тағы үш жұмысқа жарамсыз танк құтқарылды; 103-107 неміс танктері жойылды, бірақ олардың көпшілігі кейін қалпына келтіріліп, жөнделді.
Тобрукты қоршау
11-12 сәуір аралығында 5-панцер полкі Эль-Адем жолы маңында 20-шы Австралиялық бригаданың қорғанысын сынап көрді және артиллерия отымен кері қайтарылды; танкіге қарсы арыққа жеткен неміс жаяу әскері австралиялық жаяу әскері тарапынан кері шегінді. Немістер Тобруктағы кемелер гарнизонды эвакуациялау үшін келген деп ойлап, қатты таң қалды және 13-14 сәуір түніне 5-ші Жеңіл Африка дивизиясының шабуылын жоспарлады. Оқпанның көліктері 45-ші және 55-ші эскадрилья RAF-тің шабуылына ұшырады, олар периметр ішіндегі әуежайларда қайта қаруланды. Шабуыл 2/17-ші Австралиялық батальон секторындағы Эль-Адем жолының батысындағы танкіге қарсы арықтан өтуге тырысумен басталды және кері қайтарылды. Кейін тағы бір әрекет жасалды, таңға дейін шағын көпір басы орнатылды; 5-панцер полкі солтүстікке бет бұрып, портқа бір бағанамен, ал батысқа гарнизонды қиып тастау үшін бір бағанамен бөлінуге дайын болды, бірақ шабуыл тоқтатылды. Италиялықтар портты нығайту жоспарларын уақытылы ұсынбады, сол себепті үш аптадан кейін Роммель шабуылдарды тоқтатып, қоршауды жаңартты. Италиялық жаяу әскер дивизиялары бекіністің төңірегінде орналасты, ал DAK-тың басым бөлігі порттың оңтүстігі мен шығысында жылдам позицияда тұрып, шекараға оңай қол жеткізуді қамтамасыз етті.
Қысқаша операциясы
Бривити операциясы (15–16 мамыр) – Египет-Ливия шекарасындағы Соллум, Капуццо және Бардия маңындағы Оксістің әлсіз майдандық күштеріне қарсы жылдам соққы беру жоспарланған британдықтардың шектеулі шабуылы болды. Британдықтар Паулюс жасаған есепті Ultra арқылы ұстады, онда Тобрук пен шекарадағы Оксістің шаршағандығы және жабдықтаудың қиын жағдайы туралы айтылды. Бұл Оксістің шекаралық гарнизондарына зиян келтіруге және кейінірек Тобрукқа шабуыл жасау үшін ыңғайлы орындарды басып алуға ертерек тырысуға түрткі болды. Батыстағы Тобрук гарнизоны Оксістің шабуылдарына қарсы тұрды, ал оның австралиялық және британдық әскерлері Триполиден Оксістің жабдықтау желісіне әлі де қауіп төндіре алды. Бұл Роммельді қоршауға басымдық беруге мәжбүр етті, ал майдандық шеп жұқа қалды. 15 мамырда Готт үш бағытта аралас жаяу әскер мен бронетехникадан тұратын күшпен шабуыл жасады. Хафайя өткелі қатаң итальяндық қарсылыққа қарамастан алынды. Ливияда британдықтар Капуццо фортын басып алды, бірақ неміс контршабуылы кешке фортты қайтарып алды, бұл қорғаушыларға ауыр жеңіліс әкелді. Операция жақсы басталды және Оксіс қолбасшыларын шатастырды, бірақ оның алғашқы табыстарының көп бөлігі контршабуылдарға ұшырады. Тобруктан келген неміс күшейткіштерінің көмегімен операция тоқтатылды. Готт өзінің күштері неміс танктерінің ашық жерінде қалу қаупі бар деп алаңдады және 16 мамырда Хафайя өткеліне ретінмен шегінді. 26–27 мамырда неміс әскерлері "Скорпион" операциясы аясында өткелді қайта басып алды. Британдықтар 15 маусымда басталған "Баттл-Аксе" операциясына дайындық жұмыстарын қайта бастады.