Кіріспе

Ataxx (アタックス) — 1990 жылы Leland Corporation компаниясы шығарған стратегиялық бейне ойын. Екі ойыншы жетіге жеті шаршы торда бәсекелеседі. Ойынның мақсаты – ойын соңында қарсыласының мүмкіндігінше көп бөліктерін өзгерту арқылы тақтадағы бөліктердің басым бөлігіне ие болу. Жеке ойыншы режимінде қарсыластар – "басқа өлшемнен келген био-басқыншылар". Бұл идея 1988 жылы жарық көрмеген Infection бейне ойыны үшін Дейв Краммак пен Крейг Галли жасаған. Virgin Mastertronic оны Leland компаниясына лицензиялап берді, сондай-ақ Ataxx шыққан жылдың өзіндегі Spot: The Video Game ойынында осы дизайнды пайдаланды. Көптеген тәуелсіз ойыншылар оның клондарын жасады. Ataxx физикалық ойын тақтасымен емес, бейне ойын ретінде сатылғанымен, оны Reversi жиынтығымен ойнауға болады.

Ойын процесі

Әр ойыншы қызыл және көк түсті екі фигурадан бастайды, бірінші ойыншы үшін қызыл, екінші ойыншы үшін көк. Ойын тақтаның төрт бұрышындағы төрт фигурамен басталады: жоғарғы сол жақта және төменгі оң жақта қызыл, ал қалған екеуінде көк. Қызыл ойыншы бірінші болып жүреді. Өз кезегінде ойыншылар өз фигураларының біреуін кез келген бағытта бір немесе екі қадамға жылжытады. Диагональ бойынша жасалған қадамдар тік және көлденең қадамдармен тең, яғни фигураны тік және көлденең бағытта екі қадам қашықтықтағы шаршыға жылжытуға болады. Егер фигураның қозғалған жері бастапқы шаршымен тікелей жанасатын болса, бос қалған бастапқы шаршыда жаңа фигура пайда болады. Әйтпесе, бастапқы шаршыдағы фигура мақсатқа жылжып кетеді. Қозғалыс аяқталғаннан кейін, қарсыластың мақсатты шаршыға жақын орналасқан барлық фигуралары қозғалған ойыншының түсіне өтеді. Ойыншылар мүмкіндік болғанда қозғалуға тиіс, егер қозғалуға заңды мүмкіндік болмаса, олар кезекті жіберіп алуға тиіс. Ойын барлық шаршылар толтырылғанда немесе ойыншылардың бірінде фигура қалмағанда аяқталады. Көбірек фигурасы бар ойыншы жеңіске жетеді. Шаршылардың саны жұп болған жағдайда, не ойналмаған шаршылардың болуына, не стандартты емес мөлшердегі шаршылардың жұп санына байланысты тең түсу мүмкін. Кейбір нұсқаларында шахматтағы үш рет қайталау ережесі де қолданылады. Ойын уақыты бойынша, блиц шахмат сияқты есептеледі. Әр ойыншының таймері оның кезегі басталғанда кері санауды бастайды; егер таймер нөлге жетсе, ойыншы жеңіледі, бірақ ойын барысында қосымша уақыт сатып алуға болады (бір тоқсанға 100 секунд). Ойын аяқталғаннан кейін (жеңіске немесе жеңіліске қарамастан), ойыншы қалған уақытында тағы бір ойын ойнауды қалайтынын таңдай алады.

Даму

Бастапқыда "Infection" деп аталған ойынды 1988 жылы Дейв Краммак пен Крейг Галли Wise Owl Software компаниясы үшін ойлап тапты, кейін құқықтары Virgin Mastertronic UK компаниясына сатылды. "Infection" Amiga, Commodore 64 және Atari ST платформалары үшін бағдарламаланғанмен, ешқайсысы коммерциялық түрде жарық көрмеді. Біраз уақыттан соң ойынды Virgin Mastertronic US сатып алып, Лиланд корпорациясына лицензия берді, олар 1990 жылы оны "Ataxx" аркадалық ойыны ретінде шығарды. Шамамен сол кезде Virgin өз нұсқасын – "Spot: The Video Game" ойынын Nintendo Entertainment System, IBM PC үйлесімді компьютерлер, Game Boy және Commodore 64 үшін, сол кездегі 7 Up жарнамалық кампаниясының кейіпкері болған Cool Spot негізінде шығарды.

Мұра

1993 жылы Virgin компаниясы Trilobyte жасаған The 7th Guest ойынын жариялады, онда микроскоп жұмбағы ретінде Ataxx ойынының нұсқасы бар. The 7th Guest ойынының бір авторы, Trilobyte-тың Грейм Девайн, Virgin компаниясында жұмыс істеген кезде Spot: The Video Game ойынының өндірісін бақылады. Сонымен қатар, 1995 жылы The 7th Guest ойынының жалғасы – The 11th Hour ойыны да жарық көрді. Кейіннен Hexxagōn Пол Неаве жасаған, Neave Interactive веб-сайты үшін Flash технологиясындағы ойынға бейімделді. Boogers – ImagiNation Network желісінде орналасқан, интернетке қосылудан бұрынғы қоңыраулы желідегі 4 ойыншыға арналған онлайн нұсқасы. Екі-төрт ойыншы 9x9 тақтада күреседі. Sierra компаниясының Mega Math білім беру ойынында Ataxx ойынының клоны бар, онда ойыншы қозғалу үшін математикалық сұрақтарға жауап беруі керек. Көптеген тәуелсіз ойын әзірлеушілер Ataxx концепциясын пайдаланды.