Кіріспе

Халықаралық жарысқа қатысатын желкенді қайық класы

"Айна" – 70 000-нан астам салынған танымал желкенді қайықтың бір түрі. "Айна" атауы британдық "Daily Mirror" газетінен алынған, ол газет көбінесе жұмысшы табына таратылатын еді. "Айна" бастапқыда қолжетімді бағадағы қайық ретінде насихатталды, ал оның дизайны желкенді қайықпен жүзуді көптеген адамдарға қолжетімді етуге үлкен үлес қосты. Көбінесе Ұлыбританияда танымал болғанымен, "Айна" қайықтары Австралия, Ирландия, Швеция, Канада, Нидерланды, Оңтүстік Африка, Жаңа Зеландия, Филиппин және АҚШ сияқты басқа елдерде де жүзіледі.

Дизайн

The Mirror-ты 1962 жылы Jack Holt және теледидардағы «Өз қолыңмен жаса» маманы Barry Bucknell жасаған. Ол жаңа құрылыс әдісін қолданды, онда теңіз фанерасының табақтары мыс тігістермен және шыны талшық лентасымен біріктіріледі. Бұл «тәптің және таспаның» немесе «тігіс пен желімнің» құрылысы деп аталады. Суға қалуын төрт тәуелсіз, біртұтас камера қамтамасыз етеді, ал емес, қаптар. Ол бастапқыда қарапайым құралдармен және аз тәжірибемен жасалуы үшін жобаланған, бұл дизайн өте қарапайым екенін білдірді. Мысалы, ерекше «карам» алдыңғы бөлігі бұрылысты ағаш панельдер мен күрделі ағаш жұмыстарын қажет етпейді, ал тік бұрылысты тақтаның орнына пышақ тақтасы қолданылады. Нәтижесінде берік, әмбебап және салыстырмалы түрде жеңіл қайық пайда болды, оны оңай күтіп-ұстауға және жөндеуге болады, сондай-ақ сақтаудан немесе тасымалдаудан суға тез түсіруге болады. Көптеген тәжірибелі теңізшілер ескектердің орнына желкенді тартады, бірақ қажет болған жағдайда ол жақсы ескектей алады. Егер корпус нығайтылса, сыртқы моторды жылдамдату үшін пайдалануға болады. Бастапқыда ол Гунтер желкенімен жабдықталған, бірақ 2006 жылы сынып ережелері бір мачта мен қорытпа бумға рұқсат ету үшін өзгертілді. «Айна» үшін қазір Бермуда шлюп желкені енгізілгенімен, бастапқы Гунтер желкені (мачта биіктігін екі есеге арттыратын гафпен) барлық шприцтерді қайықтың ішіне оңай сақтауға немесе тасымалдауға мүмкіндік берді. Осы орынды үнемдеу Bermudan желкенімен де екі бөліктен тұратын алюминий мачта арқылы қол жетімді. «Айнаны» мачтаны алға жылжыту және мачта бекіткіштерін алға жылжыту арқылы желкенсіз жүзуге болады. Алайда, мұндай конфигурацияда оны бұру қиын болуы мүмкін, сондықтан оны көбінесе жаңадан бастаушылар үшін жылдамдықты азайту үшін қолданады. Жалғыз жүргізушілердің көпшілігі мачтаны стандартты орнында қалдырып, жапсырманы да басқарады: «Айнаның» кішкентай өлшеміне байланысты бұл өте оңай. «Айна» класының ережелері спиннакерді пайдалануға рұқсат береді. Бұл жалғыз жүргізушілер үшін де қолданылуы мүмкін, бірақ негізгі, жапсырма және спиннакерді жалғыз қолмен басқару күрделі болғанымен, жаттығу арқылы оны басқаруға болады. Сынып рұқсат еткен негізгі желкенді басқару элементтері: төменге тарту (Cunningham), сыртқа тарту және ванг. Jib tack бекіткіші де желкенде жүргенде jib luff кернеуін және tack биіктігін өзгертуге мүмкіндік береді. «Айна» жеңіл және тұрақты, сондықтан оны екі жасөспірім немесе екі ересек адам қауіпсіз түрде жүргізе алады. Бұл балалар мен жасөспірімдер үшін бірінші рет желкендесуді үйренуге арналған тамаша қайық. Ричард Кри Осборн 1964 жылғы «Дингхи жылнамасында» (Adlard Coles басылымы) «Айна» Джек Холт салған ең жақсы екі бір типті дингхидің бірі, екіншісі — «Герон» деп атады. Бастапқыда оның ерекше дизайны мен құрылысы (әрине, Кен Литтлдайк каноэ құрылысында бұрыннан қолданған) қалыптасқан қайықшылар қауымынан күмәнмен кездесті, бірақ Крег Осборн мен Бичер Мур дингхи саласының ең беделді сарапшылары болды және олар дизайнның құндылығын көре білді, сонымен қатар оны дереу қолдады. Бірнеше жылдың ішінде оның бағасы күрт төмендеді (Heron немесе Gull-ден жартысынан астам арзан) және Daily Mirror-дің (Виктор Шоу басқаратын арнайы командамен) жаппай жарнамасы оны әлемдегі ең танымал екі адамдық дингхиге айналдырды. Бұл өкінішке орай, салыстырмалы түрде қысқа өмір сүрді, ал 1970 жылдардың соңында қайықтарға 25% ҚҚС енгізу дингхи нарығын құлатты және «Айнаның» сатылымы ешқашан қалпына келмеді. Экономика жақсарған кезде, соғыстан кейінгі жинақтамаларды құрастырушылардың франшизасы ағаш өңдеудің ең қарапайым дағдыларын білмейтін және оған мүлдем қызығушылық танытпайтын балалармен ауыстырылды. Ол әлі де танымал, бірақ 1976 жылы «Миррмания» кітабын тудырғандай деңгейде емес.

Жарыс

Арнайы жылдамдығымен ерекшеленбесе де, "Mirror" бір типті жарыстар үшін танымал. Өте көп санда жасалғандықтан, кем дегенде "Mirror" танымал елдерде жарысуға қарсылас теңізшілерді табу оңай. Осыған ұқсас қайықтардың көптігі, "Mirror" қайығының тұрақтылығы және салыстырмалы күрделілігі (осы өлшемдегі қайық үшін) оны жарыс дағдыларын үйренуге өте ыңғайлы етеді. Бұл Ұлыбританияның олимпиадалық бағдарламасының қайығы және көптеген кәсіби теңізшілер өздерінің шеберлігін "Mirror" қайығында қалыптастырған. "Mirror" қайықтары бүкіл әлемде жарысқа қатысады. Әлем чемпионатына Ирландия, Ұлыбритания, Оңтүстік Африка Республикасы, Канада, Жаңа Зеландия, Швеция, Нидерланды және Австралия елдері қатысады, әр екі жыл сайын өткізіледі. Ирландия соңғы он жылда бұл жарыста үстемдік танытып, 1999 жылы (Марти Молони және Ревелин Минихан), 2001 жылы (Питер Бейли және Уильям Аткинсон), 2003 жылы (Крис Клейтон және Крейг Мартин) және 2005 жылы (Росс Керни және Адам МакКаллоу) жеңіске жетті. Соңғы екі әлем чемпионатын британдық дуэттер жеңіп алды. 2007 жылы Оңтүстік Африканың Порт-Элизабет қаласында өткен чемпионатта ГБР командасынан Анна Маккензи мен Холли Скотт әйелдерден тұратын алғашқы команда ретінде жеңіске жетті. Ұлыбританиядан келген Энди мен Том Смит 2009 жылы Уэльстегі Пвиллиде өткен жарыста жеңімпаз атанды. Бұрынғы әлем чемпионы Росс Керни 2010 жылы Слайго Яхта клубында өткен "Mirror" Еуропа чемпионатын және 2011 жылы Батыс Австралияның Албани қаласында өткен Әлем чемпионатын қазіргі экипажы Макс Оделлмен бірге жеңіп алды. 2013 жылғы Әлем чемпионаты Ирландиядағы Луг Дерг яхта клубында өтті. Ұлыбританиядағы ең ірі шара – Солтүстік Уэльстегі Аберсох "Mirror" апталығы (S.C.Y.C., www.scyc.co.uk). Аберсох "Mirror" апталығы – барлық деңгейдегі теңізшілерге арналған іс-шара, жас және алғаш рет теңізге шығатындардан бастап, тәжірибелі теңізшілерге дейін, ал қайықтар 60-жылдардан бастап соңғы үлгілерге дейін қамтиды. 2013 жылы ұлттық чемпионаттан көп "Mirror" қайықтары болды. 2015 жылы ұлттық чемпионат Аберсох "Mirror" апталығымен бірге өтті. Ұлыбританиядағы Портсмут Yardstick көрсеткіші бір адаммен жарысқанда 1369, екі адаммен жарысқанда 1383. Бұл көрсеткіштер заманауи жарыс қайықтары үшін тиімсіз. Жарыс қайықтарымен салыстырғанда, олардың борттары төмен, су шашырайды, оңай аударылып кетеді және құбырмен немесе мотормен жүргізілмейді; "Mirror" дәстүрлі қайыққа ұқсайды, кокпитте салыстырмалы түрде ыңғайлы, заттарды сақтауға жеткілікті орын бар және жеңіл желде экипаж пен жабдық құрғақ болады. Күшті желде корпус өте тұрақты болады, бұл оны тәуекелге баратын кеме саяхатшылары үшін сенімді етеді, себебі аударылу мүмкіндігі ұқсас өлшемдегі жарыс қайықтарына қарағанда төмен. Олардың кішкентай өлшемі мен жеңіл салмағы оларды оңай басқаруға, суға түсіруге және қайтаруға, тасымалдауға, сүйреуге және құрлықта сақтауға мүмкіндік береді. Оларды машиналар мен тракторлар бара алмайтын қиын жерлерден (мысалы, терең лайлы жағалаулар, көлбеу жағажайлар және т.б.) қолмен суға түсіруге және қайтаруға болады, бұл оларға үлкен қайықтардан артықшылық береді. Олардың құбыр мен моторды орнату мүмкіндігі кеме саяхатшыларына желкендермен немесе арматурамен проблема туындаған жағдайда құтқару қайықтарына тәуелді болмай, өздігінен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Дұрыс білім мен жабдықтармен "Mirror" қайықтары өзендерде, көлдерде және жағалау суларында кеме саяхатына жарамды, жеке немесе топта. Көбінесе күндізгі саяхаттар үшін қолданылады, бірақ кейде бірнеше күндік саяхаттар үшін де пайдаланылады, бумдық шатырлар қайықта кемпинг жасауға немесе жағада кемпинг жасауға арналған жабдықтарды сақтауға мүмкіндік береді. Бір "Mirror" қайығы Элсмирден Қара теңізге дейін жалғыз өзі жүзіп, қайықпен саяхат жасаған. Олардың саны көп болғандықтан, бірге саяхаттауға басқаларды табу оңай. Жаман ауа райында "Mirror" қайықтары жақсы мінез-құлық танытып, иелеріне сенімділік сыйлайды. Олардың теңізге жарамдылығы олардың өлшеміне қарағанда өте жақсы. No 1 желкені бар "Mirror" (яғни ең алғашқы "Mirror") Корнуоллдың Ұлттық теңіз мұражайында көруге болады.

Басқа үлгілер

"Айна" атауымен байланысты тағы үш қайық дизайны бар: (Айна) 12 фут 8 дюйм ұзындығындағы "Керемет", Мародёр (Айна 14) (14 фут 6 дюйм) және Айна 16 (16 фут 1 дюйм). Олардың ішінде Мародёрді Питер Милн, ал қалған екеуін Джек Холт жобалаған. "Керемет" қайығы да төртбұрышты "трансомдық мұрын" (кіші "Айнадан" кіші болса да) жинағымен жабдықталған, ал екі үлкен дизайн дәстүрлі мұрын пішінімен ерекшеленеді. Олардың барлығы үй жасау жобасы ретінде қарастырылған, бірақ Мародёрдің корпусы бұрышты емес. Ал, "Mirror Offshore" (van de Stadt дизайны) үлкен GRP қайығы, мүмкін, соған ұқсас мақсатта, шектеулі бюджетте үлкен қайықтарға көшуге мүмкіндік беру үшін жасалған.