Төмен дыбысты аспаптық сызықтар және бас партиясы

Кіріспе

Төмен дыбысты аспаптық бөлім

EDM стилі

Бас партиясы (сонымен қатар бас сызығы немесе бас бөлімі деп те аталады) – бұл көптеген музыка стильдерінде, мысалы, блюзде, джазда, фанкте, дубта және электронды, дәстүрлі және классикалық музыкада қолданылатын термин. Ол төмен дыбысты аспаптық бөлім немесе сызық болып табылады, және джазда және поп музыканың кейбір түрлерінде электр бас, контрабас, виолончель, туба немесе клавиатура (пианино, Хаммонд органы, электр органы немесе синтезатор) сияқты ырғақ секциясының аспабымен орындалады. Жеке орындау кезінде бас сызықтары кез келген аспаптың төменгі регистрінде ойнатылуы мүмкін, ал мелодия және/немесе қосымша сүйемелдеу орта немесе жоғарғы регистрде беріледі. Пианино мен органға арналған жеке музыкада бұл аспаптардың төменгі регистрі өте жақсы, оны терең бас сызығын ойнау үшін пайдалануға болады. Органдарда бас сызығы әдетте педальдік клавиатура және 16' және 32' бас түтіктерді қолдана отырып ойналады.

Рифтер мен саңылаулар

Бас желілері танымал музыкада жиі "рифтер" немесе "грувтер" қолданылады, олар әдетте қарапайым, ән бойына қайталанатын, әр түрлі болып келетін музыкалық мотивтер немесе фразалар. "Басс басқа дауыстардан ерекшеленеді, себебі оның ерекше рөлі гармониялық қозғалысты қолдау және анықтау болып табылады. Ол бірден, аккордтар бойынша оқиғалардан бастап, бүкіл туындының кең гармониялық құрылымына дейін созылады". Бас желілерінің рифтері әдетте (бірақ әрқашан емес) әр аккордтың аккордтық дыбыстарын (әдетте тамыр нотасын, үшінші нотасын немесе бесінші нотасын) баса назар аударады, бұл әннің тональностьін анықтауға көмектеседі. Бас желілері барабандармен синхронды немесе синкопалы түрде үйлеседі. Басқа ырғақты аспаптар да қосылып, қызықтырақ ырғақ вариацияларын жасайды. Бас желілерінде қолданылатын ырғақты импульстің түрі әртүрлі музыка жанрларында әртүрлі болады. Свинг-джаз бен джамп-блюсте бас желілері көбінесе "жүретін бас желісі" деп аталатын, негізінен скалалық, қадамдық немесе арпеджиолық үлгідегі төрттік ноталардың үздіксіз тізбегінен құрылады. Латын, сальса, джаз-фьюжн, регги, электроника және кейбір рок пен металл түрлерінде бас желілері өте күрделі және синкопалы болуы мүмкін. Блюграсс пен дәстүрлі кантри музыкасында бас желілері әр аккордтың тамыры мен бесіншесіне баса назар аударады. Бас желілері көптеген аспаптарда және кең музыкалық диапазонмен ойнатылуы мүмкін, бірақ олар әдетте бас аспаптарында және шамамен кем дегенде бір жарым октава төменгі орта С диапазонында (бас кілтінің диапазоны) ойналады. Классикалық музыкада, мысалы, скрипкалық квартеттер мен симфонияларда бас желілері дәл сол гармониялық және ырғақтық рөлді атқарады; алайда, олар көбінесе "бас дауысы" немесе "бас бөлігі" деп аталады.

Құралдар

Көптеген танымал музыкалық ансамбльдерде бас ноталарын ойнай алатын аспап болады. 1890 жылдары туба жиі қолданылған. 1920-1940 жылдары көптеген музыкалық топтар бас аспап ретінде контрабас қолданды. 1950 жылдары бас-гитара көптеген танымал музыка түрлерінде, мысалы, рок-н-ролл, блюз және фолк музыкасында контрабастың орнын баса бастады. Бас-гитараны тасымалдау оңай болды және магниттік датчиктерді (пикаптарды) пайдаланғандықтан, күшейтілген контрабаста жиі кездесетін дыбыс кері байланысының қаупі болмай, қатты сахналық дыбыс деңгейіне оңай күшейтілуге болатын. 1970 және 1980 жылдары электробасс көптеген рок-топтары мен джаз-фьюжн топтарында қолданылды. Контрабас әлі де 1940-1950 жылдардағы стильдерді қайта жасайтын танымал музыканың кейбір түрлерінде қолданылып келді, мысалы, джаз (әсіресе свинг және бибоп), дәстүрлі 1950 жылдардағы блюз, джамп-блюз, кантри және роккабилли. Кейбір танымал музыкалық топтарда бас сызығын орындау үшін пернетақта аспаптары қолданылады. Мысалы, орган триоларында Хаммонд органында ойнаушы органның педальдік пернетақтасын пайдаланып бас сызықтарын орындайды. Хип-хоп немесе хаус музыкасы сияқты танымал музыканың кейбір түрлерінде бас сызықтары бас синтезаторларын, секвенсерлерді немесе бас сызықтарының электроакустикалық үлгілерін пайдалана отырып ойнатылады. Бас сызықтары би және электронды музыканың көптеген түрлерінде маңызды, мысалы, электро, драм-н-бейс, дубстеп және хаус пен транс музыкасының көптеген түрлері. Бұл жанрларда бас сызықтары әрқашан синтезаторларда орындалады, олар Minimoog және Roland TB 303 сияқты физикалық немесе Sytrus және ZynAddSubFX сияқты виртуалды синтезаторлар болуы мүмкін. Хип-хопта продюсер Рик Рубин TR 808 барабан машинасының бас барабанының соңғы дыбысын ұзарту және оны әртүрлі биіктіктерге реттеу арқылы бас сызықтарын жасау әдісін танымал етті. Қытай оркестрлері бас сызықтарын жасау үшін zhōng ruǎn (中阮) және dà ruǎn (大阮) аспаптарын қолданады. Басқа, сирек кездесетін бас аспаптары – 1930 жылдары жасалған lā ruǎn (拉阮), dī yīn gé hú (低音革胡) және da dī hú (大低胡). Ресейлік балалайка оркестрі бас балалайка мен контрабас балалайканы қолданады. Австралияның халық музыкасы және Австралия музыкасының ықпалындағы кейбір әлемдік музыка бас сызықтары үшін диджериду аспабын қолданады.

Most popular musical ensembles include an instrument capable of playing bass notes. In the 1890s, a tuba was often used. From the 1920s to the 1940s, most popular music groups used the double bass as the bass instrument. Starting in the 1950s, the bass guitar began to replace the double bass in most types of popular music, such as rock and roll, blues, and folk. The bass guitar was easier to transport and, given that it uses magnetic pickups, easier to amplify to loud stage volumes without the risk of audio feedback, a common problem with the amplified double bass. By the 1970s and 1980s, the electric bass was used in most rock bands and jazz fusion groups. The double bass was still used in some types of popular music that recreated styles from the 1940s and 1950s such as jazz (especially swing and bebop), traditional 1950s blues, jump blues, country, and rockabilly. In some popular music bands, keyboard instruments are used to play the bass line. In organ trios, for example, a Hammond organ player performs the basslines using the organ's pedal keyboard. In some types of popular music, such as hip hop or house music, the bass lines are played using bass synthesizers, sequencers, or electro acoustically modeled samples of basslines. Basslines are important in many forms of dance and electronic music, such as electro, drum and bass, dubstep, and most forms of house and trance. In these genres, basslines are almost always performed on synthesizers, either physical, such as the Minimoog and the Roland TB 303, or virtual, such as Sytrus and ZynAddSubFX. In hip hop, producer Rick Rubin popularized the technique of creating basslines by lengthening the bass drum decay of the TR 808 drum machine and tuning it to different pitches. Chinese orchestras use the zhōng ruǎn (中阮) and dà ruǎn (大阮) for creating basslines. Other, less common bass instruments are the lā ruǎn (拉阮), dī yīn gé hú (低音革胡), and da dī hú (大低胡) developed during the 1930s. Russian balalaika orchestra use bass balalaika and contrabass balalaika. Australia's indigenous music and some World music that is influenced by Australian music uses didjeridus for basslines.

Классикалық музыка

Классикалық музыкада бас партиясы орындаушылар үшін әрқашан музыкалық нотацияда жазылады. Оркестр репертуарында бас партияларын скрипкалық тобындағы қос бас пен виолончель, үскірік аспаптардағы фаготтар, контрабастар және бас кларнеттер, бас тромбондары, тубалар және басқа да төменгі үскірік аспаптар орындайды. Классикалық кезеңдегі симфонияларда бас партиясы көбінесе виолончель мен басқа арналған; алайда, бас транспозициялық аспап болғандықтан және ол дыбыстан бір октава жоғары жазылғандықтан, виолончель мен бас бір бас партиясын орындағанда, партия октаваларда орындалады, бас виолончельден бір октава төмен тартылады. Классикалық кезеңнің соңында, Бетховеннің симфонияларында виолончельдер мен қос басқа бөлек партиялар берілетін болды. Жалпы алғанда, күрделі өткелдер мен жылдам ноталар тізбегі виолончельдерге беріледі, ал бас қарапайым бас партиясын орындайды. Тимпандар (немесе үлкен барабандар) оркестрлік бас партияларында да рөл атқарады, бірақ 17 және 18 ғасырдың басында бірнеше нотамен шектелген, көбінесе тоника және одан төмен доминант. Аз ғана симфонияларда орган бас партияларын ойнау үшін қолданылады. Камералық музыкада бас партиясын скрипкалық квартеттерде виолончель, ал үскірік камералық музыкасында фагот орындайды. Кейбір үлкен камералық музыкалық шығармаларда бас партиясын орындау үшін виолончель мен қос бас екеуі де қолданылады. Барокко дәуірінде (шамамен 1600–1750) бассо континуомен сүйемелденетін шығармаларда, сүйемелдеуші музыканттарға хордалық аспаптар (мысалы, клавесин, орган немесе лютня) және бірнеше бас аспаптары кіретін, мысалы, виолончель, виола, қос бас, теорба, серпента (алғашқы үскірік аспабы) және егер органист болса, органның төменгі мануалы мен төменгі педальді клавиатурасы кіретін. 2000-ші жылдардағы Барокко музыкасының орындалуында бассо континуо әдетте екі аспаппен орындалады: хордалық аспап және бір бас аспабы (көбінесе клавесин және виолончель).

In classical music, the bassline is always written out for the performers in musical notation. In orchestral repertoire, the basslines are played by the double basses and cellos in the string section, by bassoons, contrabassoons, and bass clarinets in the woodwinds and by bass trombones, tubas and a variety of other low brass instruments. In symphonies from the Classical period, a single bassline was often written for the cellos and basses; however, since the bass is a transposing instrument, and it is notated an octave higher than it sounds, when cellos and basses play the same bassline, the line is performed in octaves, with the basses an octave below the cellos. By the end of the Classical period, with Beethoven's symphonies, cellos and double basses were often given separate parts. In general, the more complex passages and rapid note sequences are given to the cellos, while the basses play a simpler bassline. The timpani (or kettledrums) also play a role in orchestral basslines, albeit confined in 17th and early 18th century works to a few notes, often the tonic and the dominant below it. In a small number of symphonies, the pipe organ is used to play basslines. In chamber music, the bassline is played by the cello in string quartets and the bassoon in wind chamber music. In some larger chamber music works, both a cello and a double bass are used to play the bassline. In a Baroque era (c. 1600–1750) piece accompanied by basso continuo, the accompanying musicians would include a chordal instrument (e. g., harpsichord, pipe organ or lute) and a number of bass instruments might perform the same bassline, such as the cello, viol, double bass, theorbo, serpent (an early wind instrument), and, if an organist was present, the lower manual of the organ and the low pitched pedal keyboard. In 2000s era performances of Baroque music, the basso continuo is typically performed by just two instruments: a chordal instrument and one bass instrument (often harpsichord and cello).

Халықтық музыка

Қазіргі заманғы дәстүрлі музыканың көптеген жанрларында (фольк-роктан блюзге дейін) және танымал музыкада (рок пен поптан регги мен фанкке дейін) бас сызығын әдетте электр бассы ойнайды. Роккабилли, психобилли, дәстүрлі блюз және блюграсс музыкасында бас сызығын контрабасшы ойнайды. Бас сызығы төмен ноталарды пайдаланады, олар ырғақты қамтамасыз етеді, сонымен бірге аккорд прогрессиясының негізін қалайды. Бас сызығы барабаншының ойнаған ырғақты бөлігі мен жетекші гитарист ойнаған мелодиялық сызықтар, сондай-ақ ритм-гитарист және/немесе клавиатурашы ойнаған хордалық бөліктер арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Көптеген дәстүрлі және танымал музыка стильдерінде бас музыканты әннің аккордтық прогрессиясына негізделген бас сызығын импровизациялай білуі керек. Басист әнді орындағанда, ол бастапқыда жазылған бас сызығын ойнауы мүмкін. Музыкалық студияда ойнайтын бас-гитарист музыкалық нотациямен жазылған бас сызығын оқи білуі керек. Бас ойнаушылар вокалдық мелодияның фразалары арасында да толықтырулар орындайды, сондай-ақ бас ұшыруларын немесе бас үзілістерін орындай алады, олар қысқа соло бөлімдері болып табылады. Бас ырғағының өзгеруі, мысалы, синкопацияланған фигураны енгізу, тіпті қарапайым саз үшін де әннің сезімін күрт өзгерте алады. "Кез келген стильде бас ролі бірдей: уақытты сақтау және тоналдылықты анықтау. Бас сызықтарын жасағанда, осы екі нәрсе әрқашан сіздің мақсатыңыз болуы керек", - делінеді. Томас Кампион 1967:327 "[Бір адам] бас бөлігінде барлық басқа бөліктерді олардың бастапқы мәнінде көре алады". Бас жүріп бара жатқан сызықтар әдетте тең құндылықтағы, синкопаланбаған ноталардан тұрады, әдетте, тоқсандық ноталар (джазда "төрт сезім" деп аталады). Бас жүріп бара жатқан сызықтар әннің немесе күйдің аккордтық прогрессиясын анықтау үшін масштабтық дыбыстардың, арпеджиолардың, хроматикалық жүгірулердің және өтуші дыбыстардың қоспасын пайдаланады, көбінесе бірнеше такт бойында кезектесіп көтеріліп, төмен түсетін мелодикалық пішінмен. Бас жүріп бара жатқан сызыққа әртүрлілік қосу үшін бассистер мезгіл-мезгіл түрлі толықтыруларды енгізеді, мысалы, сегізінші ноталарда шкала немесе арпеджио фрагменттерін ойнау, өшірілген соққылық грация ноталарын (бір грация нотасы немесе екі немесе үш грация нотасының "рақталған" тізбегі) немесе екі, үш немесе төрт соққыға ноталарды ұстау. Кейбір әндер басқа түрге ие: педальды нота, онда бассист бір ғана нотаны (көбінесе тоник немесе доминант) аккордтардың өзгеруі кезінде ұстайды немесе қайталайды. Бас жүріп бара жатқан сызықтар көбінесе контрабас немесе электр басында орындалады, бірақ оларды фортепианоның төмен регистрін, Хаммонд орган, туба немесе басқа да аспаптарды пайдаланып орындауға болады. Оларды кейбір а капелла вокалдық топтар сияқты әнмен орындауға болады. Бас жүріп бара жатқан сызықтар көбінесе джаз және блюзбен байланысты болса да, олар рок, рокабилли, ска, R&B, госпел, латын, кантри және көптеген басқа жанрларда қолданылады.

In many genres of modern traditional music (ranging from folk rock to blues) and popular music (ranging from rock and pop to reggae to funk), the bassline is generally played by an electric bass player. In rockabilly, psychobilly, traditional blues and bluegrass music, the bassline is played by a double bass player. The bassline uses low notes that provide a rhythm while simultaneously setting out the foundation of the chord progression. The bassline bridges the gap between the rhythmic part played by the drummer and the melodic lines played by the lead guitarist and the chordal parts played by the rhythm guitarist and/or keyboard player. In most traditional and popular music styles, the bass player is expected to be able to improvise a bassline which they base in the chord progression of a song. When a bassist is playing a cover song, they may play the bassline that was originally used on the recording. A session bassist playing in a music studio is expected to be able to read a bassline written in musical notation. Bass players also perform fills in between the phrases of the vocal melody, and they may also perform bass runs or bass breaks, which are short solo sections. Rhythmic variations by the bass, such as the introduction of a syncopated figure can dramatically change the feel of a song, even for a simple groove. "In any style, the bass's role in the groove is the same: to keep time and to outline the tonality. When developing bass lines, these two things should always be your goal"

quote|[One] may view in it [(the bass part)] all the other parts in their original essence. Thomas Campion 1967:327 Walking basslines generally consist of unsyncopated notes of equal value, usually quarter notes (known in jazz as a "four feel"). Walking basslines use a mixture of scale tones, arpeggios, chromatic runs, and passing tones to outline the chord progression of a song or tune, often with a melodic shape that alternately rises and falls in pitch over several bars. To add variety to a walking bassline, bassists periodically interpolate various fills, such as playing scale or arpeggio fragments in swung eighth notes, plucking muted percussive grace notes (either one grace note or a "raked" sequence of two or three grace notes), or holding notes for two, three, or four beats. Some songs lend themselves to another type of variation: the pedal point, in which the bassist holds or repeats a single note (often the tonic or the dominant) under the chord changes. Walking basslines are usually performed on the double bass or the electric bass, but they can also be performed using the low register of a piano, Hammond organ, tuba or other instruments. They can also be sung, as is done by some a capella vocal groups. While walking bass lines are most commonly associated with jazz and blues, they are also used in rock, rockabilly, ska, R&B, gospel, Latin, country, and many other genres.

Электр бассы

Тас музыка жанрында, бас-жол төмен дыбысты төрттік ноталардан тұратын болса, бас-биі жоғары регистрдегі тез тізбектелген сегіздік ноталардан немесе жоғары регистрде ойналатын мелодиялық рифтен құралуы мүмкін. Кейбір жағдайларда бассист "жарық" дыбыс беруді таңдайды немесе бас-биі үшін аспаптың жоғары жиілікті дыбыстарын арттырады, осылайша оны есту оңайырақ болады. Басист әдетте сольді сүйемелдеу үшін overdrive-сыз төмен ноталарды ойнайтын ауыр металл әнінде, олар фуз бас педалын қосып, вах педалын көбірек айқын тонды жасауға пайдаланады (Клифф Бертон қолданған тәсіл), содан кейін жоғарғы регистрлік рифті немесе шкаланы ойнайды. Кейбір shred-гитара стиліндегі бассистер бас-соло кезінде екі қолмен шертпелеуді орындауы мүмкін (мысалы, Билли Шихан). Поп музыкада бас-сололар мен гитара сололары сирек кездеседі. Поп музыкасында аспаптық сололар көбінесе синтезатормен немесе кейбір топтарда саксофонмен ойналады. EDM, house, dubstep, grime және осыған ұқсас жанрларда синтезатор бассы қолданылады (кикдрамдармен бірге). Фанк әнінде бас-жол перкуссиялық шапшаңдаудан және қағып-қағып ойнаудан тұратын болса, бас-биі жылдам шапшаңдау мен қағып-қағып ойнау техникасының виртуоздық көрсетілімінен, сондай-ақ glissando, нотаның иілуі және гармоникалар сияқты техникалардың үйлесімінен тұрады.

Контрабас

Жамбыл блюз стиліндегі әуенде, бас сызығы контрабаста скалярлық бас-бас стилімен ойналатын төмен дыбысты кварталь ноталардан тұрады, бас жүгіруі оң қолдың саусақ тақтасына ішектерді соғып ойналатын перкуссивті бас-бас стилімен ойналатын бірнеше сегізінші нотадан құралуы мүмкін. Свинг стиліндегі әуенде, бас сызығы контрабаста скалярлық бас-бас стилімен ойналатын төмен дыбысты кварталь ноталардан тұрады, бас жүгіруі жоғары регистрде ойналатын төмендейтін хроматикалық гаммадан құралуы мүмкін. Блюграсс стиліндегі әуенде, бас сызығы контрабаста әр аккордтың тамыры мен бесіншісінде бірінші және үшінші соққыда (4/4 тактінде) ойналатын төмен дыбысты кварталь ноталардан тұрады, бас жүгіруі бірнеше такт бойы ойналатын бас-бас желісінен құралуы мүмкін. Психобилли тобында бас солосы көбінесе үштік және төрттік соққылардың виртуоздық көрсетілімінен тұрады, бұл барабан солосына ұқсас перкуссиялық дыбыс жасайды.

Жел бассысы

Марш-оркестрінде бас партиясы бірнеше тактіден тұратын, тубалар мен созафондарға арналған, әуенмен сүйемелденбеген бөлім болуы мүмкін, ол жылдам ноталар тізбегін немесе жоғары регистрде орындау техникасын көрсетеді. Жаңа Орлеан джазында туба, контрабас сияқты, жүріп бара жатқан бас партиясын орындауы мүмкін.