Кіріспе
Неміс математигі Эрих Кэхлер (; 16 қаңтар 1906 – 31 мамыр 2000) – геометрия және математикалық физика саласындағы кең ауқымды қызығушылықтарымен көзге түскен неміс математигі, алгебралық геометрия және жол теориясы үшін маңызды математикалық негіздерді қалады.
the German mathematician
Erich Kähler (; 16 January 1906 – 31 May 2000) was a German mathematician with wide ranging interests in geometry and mathematical physics, who laid important mathematical groundwork for algebraic geometry and for string theory.
Білім және өмір
Эрих Кэхлер Лейпцигте телеграф инспекторы Эрнст Кэхлердің ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде анасы Эльза Гёчтің Свен Хедин туралы кітаптарын оқығаннан кейін, саяхатшы болуға шақырылған жас Кэхлер көп ұзамай зерттеуге деген құштарлығын астрономияға бағыттады. Ол орта мектепте оқып жүргенде, докторлық диссертация қорғау үшін фракциялық дифференциация тақырыбында 50 беттік жұмыс жазды, бірақ оның мұғалімдері алдымен университетте оқу керектігін айтты. Кэхлер 1924 жылы Лейпциг университетіне қабылданды. Ол Галуа теориясын оқыды, математик Эмиль Артинмен танысты және Леон Лихтенштейннің жетекшілігімен зерттеулер жүргізді. Әсем механикаға әлі де қызығушылық танытқан Кэхлер "Н-денелік проблеманың белгілі бір шешімдерінен туындайтын айналмалы сұйықтықтардың тепе-теңдік шешімдерінің болуы туралы" деген тақырыпта диссертация жазып, 1928 жылы доктор ғылымын қорғады. Ол келесі жылы Лейпцигте оқуын жалғастырды, 1929 жылы Кенигсберг университетінде ғылыми жұмыскер болып жұмыс істегеннен басқа, Notgemeinschaft der Deutschen Wissenschaften стипендиясымен қолдау алды. 1930 жылы Кэхлер Гамбург университетінің математика кафедрасына Вильгельм Блашке басшылығымен жұмыс істеуге кірісті, "Алгебралық теңдеулердің интегралдары туралы" деген тақырыпта хабилитациялық диссертация жазды. 1931-1932 жылдары ол Римде итальяндық геометрлермен, оның ішінде Энрикес, Кастельнуово, Леви-Чивита, Севери және Сегремен жұмыс істеді. Римде өткізген жылынан кейін Кэхлер Гамбургқа оралды, онда ол 1935 жылы Кенигсберг университетіне баруға дейін жұмысын жалғастырды, бір жылдан кейін штаттық профессорлық қызметке ие болды. 1938 жылы ол өзінің алғашқы әйелі Луиза Гюнтерге үйленді. Соғыстың соңында Германия басып алған Франциядағы Сен-Назер су асты кеме базасында болғаннан кейін, Кэхлер одақтастарға тұтқынға алынып, Иле-де-Редегі әскери тұтқын лагеріне, содан кейін Мюльсанға жеткізілді. Француз физигі Фредерик Жолио-Кюри және математик Эли Картанның көмегімен Кэхлер осы уақыт ішінде математиканы зерттей алды, кітаптар мен ғылыми мақалалар алды және тұтқындық кезінде жұмыс істеді. Ол 1947 жылы босатылды. Ол мемлекеттік қызметкер ретінде Гитлерге берген антының өзіне маңызды екенін айтты және 1988 жылы Санфорд Сегалмен сұхбаттасқанда, ондаған жылдар өткен соң да үшінші рейхтің жақтаушысы болып қалғанын мәлімдеді. 1964 жылы ол Артиннің 1962 жылы қайтыс болуынан босаған лауазымды иелену үшін Гамбург университетіне оралды. Оның әйелі Луиза ауырып, 1970 жылы қайтыс болды, ал Кэхлер соғыста қаза болған ағасының жесірі Шарлотта Шульцеге үйленді. Кэхлер 1974 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Гамбург университетінде қызмет етті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін де белсенді зерттеуші болып қалып, физика негіздері және Пуанкаре тобы туралы бірқатар маңызды мақалалар, сондай-ақ философиялық жұмыстар жазды.
Үлестер
Математик ретінде Кэхлер көптеген еңбектерімен белгілі: сызықтық емес аналитикалық дифференциалдық жүйелердің шешімдеріне қатысты Картан-Кэхлер теоремасы; күрделі көпқырлылықтардағы Кэхлер метрикасының идеясы; және таза алгебралық теорияны ұсынатын және алгебралық геометрияда кеңінен қолданылған Кэхлер дифференциалдары. Бұлардың барлығында дифференциалдық формалар теориясы маңызды рөл атқарады, ал Кэхлер осы теорияны Эли Картанмен бірге формальды түрде дамытушылардың бірі саналады. Кэхлер көпқырлылықтары – бұл Риман метрикасымен және симплектикалық формамен жабдықталған күрделі көпқырлылықтар, мұнда үш құрылым өзара үйлесімді. K3 беті Куммер, Кэхлер және Кодайраның құрметіне аталған. Оның ертерек жұмыстары аспан механикасына арналған; сонымен қатар ол схемалар теориясының алғашқы дамушыларының бірі болды, бірақ оның осы салаға қатысты идеялары кеңінен қабылданбады.