Аста Нильсен: Даниялық үнсіз кино актрисасының өмірі мен шығармашылығы
Asta Nielsen
Аста Нильсен – даниялық киноактриса (1881-1972). 1910-жылдардағы ең танымал актрисалардың бірі, неміс киносында «Die Asta» деп белгілі. Реалистік ойын стилімен көзге түсті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық үнсіз кино актрисасы (1881–1972)
Danish silent film actress (1881–1972)
Аста Софи Амали Нильсен (11 қыркүйек 1881 – 24 мамыр 1972) – Даниялық үнсіз кино актрисасы, 1910-шы жылдардың ең танымал басты рөлдердегі актрисаларының бірі және алғашқы халықаралық кино жұлдыздарының бірі. Нильсеннің 74 фильмінің 70-і Германияда түсірілді, онда ол жай ғана «Ди Аста» (The Asta) деп аталды. Үлкен қара көздері, маска тәрізді бет пішіні және жігітше келбетімен танымал Нильсен көбінесе трагикалық жағдайларға түсіп қалған, қажырлы, құштарлыққа толы әйелдерді сомдаған. Оның фильмдерінің эротикалық сипаты болғандықтан, АҚШ-та цензураланып, американдық көрермендерге бұл туындылары жетіспеді. Ол кинодағы актерлік өнерді ашық театрлық өнерден күңгірт, табиғи стильге өзгертіп, жаңаша бейімдегені үшін танылады. Нильсен 1920 жылдары Берлинде жеке киностудиясын құрды, бірақ Германияда нацизмнің өркендеуінен кейін 1937 жылы Данияға оралды. Өмірінің соңғы жылдарында жеке өмірге құштар болған Нильсен коллаж суретшісі және жазушы болды.
Asta Sofie Amalie Nielsen (11 September 1881 – 24 May 1972) was a Danish silent film actress who was one of the most popular leading ladies of the 1910s and one of the first international movie stars. Seventy of Nielsen's 74 films were made in Germany where she was known simply as Die Asta (The Asta). Known for her large dark eyes, mask like face and boyish figure, Nielsen most often portrayed strong willed passionate women trapped by tragic circumstances. Due to the erotic nature of her performances, Nielsen's films were censored in the United States, and her work remained relatively obscure to American audiences. She is credited with transforming movie acting from overt theatricality to a more subtle naturalistic style. Nielsen founded her own film studio in Berlin during the 1920s, but returned to Denmark in 1937 after the rise of Nazism in Germany. A private figure in her later years, Nielsen became a collage artist and an author.
Ерте өмір
Аста Софи Амали Нильсен Данияның Копенгаген қаласында, Вестербро ауданында, көбінесе жұмыссыз болған темірші Йенс Кристиан Нильсеннің (1847–1895) және кір жуушы Ида Фредерике Петерсеннің (1843–1912) қызы ретінде дүниеге келді. Оның Жохан есімді үлкен әпкесі болған, ол өмірі бойы ревматизмнен зардап шекті. Нильсеннің отбасы балалық шағында әкесі жұмыс іздеуге байланысты бірнеше рет көшіп-қонып жүрді. Олар бірнеше жыл Швецияның Мальмё қаласында тұрды, онда оның әкесі жүгері ұнтақтау тігізінде, содан кейін фабрикада жұмыс істеді. Ол жұмысын жоғалтқаннан кейін, олар Копенгагеннің Нёрребро ауданына қайта оралды. Нильсеннің әкесі оның он төрт жасында қайтыс болды. 18 жасында Нильсен Корольдік Дания театрының актерлік мектебіне қабылданды. Онда оқып жүрген кезінде, ол Данияның Корольдік актері Питер Джерндорфпен тығыз байланыста болды. 1901 жылы 21 жастағы Нильсен жүкті болып, Джеста есімді қызын дүниеге әкелді. Нильсен баласының әкесінің кім екенін ешқашан жарияламады, бірақ оның анасы мен үлкен әпкесінің көмегімен оны жалғыз өзі тәрбиелеуді жөн көрді. Джеста 1964 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Нильсен 1902 жылы театр мектебін бітірді. Келесі үш жыл бойы ол Дагмар театрында жұмыс істеді, содан кейін 1905 жылдан 1907 жылға дейін Норвегия мен Швецияда «De Otte» және Петер Фелструп труппаларымен гастрольдік сапарларда болды. Данияға оралғаннан кейін, ол 1907 жылдан 1910 жылға дейін Det Ny театрында жұмыс істеді. Сахнада тұрақты жұмыс істесе де, оның өнерлері ерекше көзге түспеді. Дания тарихшысы Роберт Нейендам Нильсеннің экранда бағалы болған ерекше физикалық тартымдылығы сахнада оның терең және біркелкі емес дауысымен шектелгенін жазды.
Asta Sofie Amalie Nielsen was born in the Vesterbro district of Copenhagen, Denmark, the daughter of Jens Christian Nielsen (1847–1895), an often unemployed blacksmith, and Ida Frederikke Petersen (1843–1912), a washerwoman. She had an older sister, Johanne, who suffered from rheumatic fever throughout her life. Nielsen's family moved several times during her childhood while her father sought employment. They lived for several years in Malmö, Sweden, where her father worked at a corn mill and then a factory. After he lost those jobs, they returned to live in the Copenhagen neighborhood of Nørrebro. Nielsen's father died when she was fourteen years old. At the age of 18, Nielsen was accepted into the acting school of the Royal Danish Theatre. During her time there, she studied closely with Royal Danish Actor Peter Jerndorff. In 1901, 21 year old Nielsen became pregnant and gave birth to a daughter, Jesta. Nielsen never revealed the father's identity, but chose to raise her child alone with the help of her mother and older sister. Jesta committed suicide in 1964. Nielsen graduated from the Theater school in 1902. For the next three years she worked at the Dagmar Theatre, then toured in Norway and Sweden from 1905 to 1907 with De Otte and the Peter Fjelstrup companies. Returning to Denmark, she was employed at Det Ny Theater from 1907 to 1910. Although she worked steadily as a stage actress, her performances remained unremarkable. Danish historian Robert Neiiendam wrote that Nielsen's unique physical attraction, which was of great value on the screen, was limited on stage by her deep and uneven speaking voice.
Мұра
Бельгиялық Пол ван Остайен өзінің 1921 жылғы "Безетте Штад" (Оккупированный город) жинағына Нильсеннің құштарлығына арналған "Аста Нильсен" экспрессионисттік өлеңін қосты. Нильсеннің үйіне жиі келіп тұратын Йоахим Рингелнац 1928 жылы "Reisebriefe eines Artisten" (Рәссамның саяхат хаттары) жинағы үшін "Über Asta Nielsen" (Аста Нильсен туралы) және 1929 жылы "Asta Nielsen weiht einen Pokal" (Аста Нильсен кубокқа арнайды) өлеңдерін жазды.
Belgian Paul van Ostaijen included the expressionistic poem "Asta Nielsen", a paean to Nielsen's sensuousness, in his 1921 collection Bezette Stad (Occupied City). Joachim Ringelnatz, who was a frequent guest at Nielsens' home, wrote the poems "Über Asta Nielsen" (About Asta Nielsen) for his 1928 collection Reisebriefe eines Artisten (An Artist's Travel Letters) and "Asta Nielsen weiht einen Pokal" (Asta Nielsen Dedicates a Trophy) in 1929.